Yaşlılarda aleksitimi ve algılanan sosyal destek düzeyinin yaşlı yaşam kalitesine etkisinin incelenmesi: Çankırı örneği

Bu çalışmada yaşlılarda aleksitimi, algılanan sosyal destek düzeyi ve yaşlı yaşam kalitesi incelenmektedir. Çalışmada kapsamında yaşlılarda yaşam kalitesini etkileyen aleksitimi ve sosyal desteğin etkisinin ortaya konması amaçlanmaktadır. Yaşlı yaşam kalitesi ile ilişkili sosyo-demografik faktörlerin belirlenmesi çalışmanın bir diğer amacıdır. Araştırma ilişkisel tarama modeliyle uygulanmış ve nicel veri toplama teknikleri kullanılmıştır. Araştırmanın verileri 65 yaş ve üzeri 294 kadın ve 294 erkek katılımcıdan elde edilen verilerden oluşmaktadır. Bu veriler kişisel bilgi formu, Toronto Aleksitimi Ölçeği (TAÖ-20), Çok Boyutlu Algılanan Sosyal Destek Ölçeği (ÇBASDÖ) ve Yaşlı Yaşam Kalitesi Ölçeği (YYKÖ) aracılığıyla toplanmıştır. Elde edilen verilerde bağımsız örneklem t testi, tek yönlü varyans analizi, hiyerarşik regresyon ve aracılık analizi kullanılmıştır. Ölçeklerden elde edilen verilere göre katılımcıların aleksitimi puan ortalamaları yüksek olup algılanan sosyal destek ve yaşlı yaşam kalitesi puan ortalamaları ise orta düzeydedir. Yapılan karşılaştırma analizleri sonucunda yaşlıların yaş, medeni durum, eğitim düzeyi, sağlık sorunu, bakım ihtiyacını karşılama yolu ve ekonomik düzeyine göre aleksitimi ve algılanan sosyal destek puanları anlamlı farklılık göstermektedir. Değişkenler arasında anlamlı korelasyon katsayıları elde edilmiştir. Yaşlı yaşam kalitesini yordayan faktörlerin analizi sonucunda aleksitimi, algılanan sosyal destek ve diğer demografik değişkenler ile oluşturulan modelin istatistiksel olarak anlamlı olduğu görülmüştür. Yaşlılarda aleksitimi ve algılanan sosyal destek ilişkisinde algılanan aile, arkadaş ve özel biri desteğinin aracılığına yönelik yapılan analizde arkadaş desteğinin aracı rolü anlamlıdır. Araştırmada elde edilen aleksitimi, algılanan sosyal destek ve yaşlı yaşam kalitesi arasındaki ilişkiye dayanarak öneriler geliştirilmiştir.