Yaşlılıkta COVID-19 salgını sorunlarıyla başetmede ekosistem yaklaşımı: Pendik örneği

Bu çalışma sosyal hizmet ekosistem yaklaşımı kapsamında, Covid-19 salgınında yaşlıların sorunlarının aşılmasına etki eden olumlu ve olumsuz faktörlerin belirlenerek bu bağlamda değerlendirilmesini amaç edinmektedir. Bu amaç doğrultusunda çalışmanın, nitel araştırma yöntemine uygun olduğu düşüncesinden yola çıkılarak, nitel araştırma desenlerinden fenomenoloji tercih edilmiştir. Katılımcıların oluşturulmasında, nitel araştırmalarda sıklıkla kullanılan amaçlı örnekleme teknikleri içinde yer alan, ölçüt örnekleme tekniğinin uygun olduğu belirlenmiştir. Araştırmanın katılımcıları, Pendik ilçesinde ikamet eden yirmi altı yaşlı birey ve salgın sürecinde aktif görev almış iki uzmandan oluşmaktadır. Bu bağlamda mikro, mezzo ve makro düzeyde yaşlıların salgın sürecinde başetme ve uyumunu kolaylaştıran ve zorlaştıran sistemlerin belirlenmesine yönelik oluşturulan yarı-yapılandırılmış sorularla, yaşlı katılımcılar ile derinlemesine görüşme tekniği kullanılarak veriler elde edilmiştir. Verileri çözümleme aşamasında MAXQDA 2022 nitel veri çözümleme programından faydalanılmıştır. Araştırmada katılımcıların ifadelerinden keşfedilen kodlar ile ilgili ana temalar ve alt kodlar oluşturulmuştur. Bu yönüyle araştırmada tümavarım yönteminden faydalanılmıştır. Araştırma sonucunda, beş ana temaya ulaşılmıştır. Bunlar; hissedilen duygular, Covid-19 sürecinde yapılanlar, Covid-19 sürecinde destek, karşılaşılan zorluklar ve Covid-19 sürecinde beklentilerdir. Ayrıca çalışmada ekosistem yaklaşımı boyutuyla mikro, mezzo ve makro düzeyde çıkarımlarda bulunulmuştur. Mikro düzeyde yaşlıların Covid-19 salgınında, başetme ve uyumuna etki etmede öne çıkan olumsuz faktörler, gelir yetersizliği, kronik hastalıklar ve yalnızlık olduğu, olumlu yönde etkileyen faktörlerde ise öne çıkanlar dinî inanç ve tedbirli olmaktır. Mezzo düzeyde salgında yaşlı katılımcıların başetme ve uyumunu kolaylaştırmada öne çıkan faktörler; aile, komşuluk ve yaşanılan mekânın olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Makro düzeyde ise salgında yaşlı katılımcıların başetme ve uyumuna olumlu yönde etki eden faktörler, sağlanan kurumsal hizmetler, salgın sürecinde alınan kararlar sonrası kurallara uyma olarak sıralanmaktadır. Makro düzeyde olumsuz yönde etki eden faktörlerin ise medyanın salgın sunumu, dışlanma ve ayrımcılık olduğu sonuçlarına ulaşılmıştır. Elde edilen diğer bulgulara ilişkin sonuçlar detaylı olarak çalışmada sunulmuştur.