Yatırımcılar açısından güvenli liman varlıkların COVİD-19 sürecinde Türkiye'de test edilmesi

Bir kriz durumu söz konusu olduğu zaman yatırımcılar krizin olumsuz etkilerinden korunmak için yatırımlarını riskli varlıklardan risksiz varlıklara kaydırmakta ve olumsuz şartlardan minimum etkilenmenin yollarını aramaktadırlar. Genellikle yatırımcıların portföylerinde yapmış oldukları çeşitlendirme ve hedging stratejileri kriz dönemlerinde riskten korunma konusunda başarısız olmaktadırlar. Yatırımcılar kriz dönemlerinden minimum etkilenmek ve bazen de kriz dönemlerini fırsata çevirmek için belirli varlıklara yatırım yapmaktadırlar. Bu varlıklar finans literatüründe güvenli liman varlıklar olarak adlandırılmaktadır. Güvenli liman varlıklar kriz dönemlerinde diğer bir varlık ya da portföy ile ilişkili olmayan ya da negatif ilişkili olan varlıklar olarak tanımlanmaktadır. Bunun anlamı ise herhangi bir varlıkta veya portföyde kayıplar yaşanırken bu varlıklarda ya hiç kayıp yaşanmaz ya da değer kazanırlar. Mevcut çalışmanın amacı krizler döneminde güvenli liman olarak bilinen varlıkların hisse senedi yatırımcıları açısından Covid-19 pandemi döneminde Türkiye'de bu vasıflarını yerine getirip getirmediklerini incelemektir. Bu çalışmada literatürde kabul gören güvenli liman varlıklardan altın, gümüş, ABD doları, euro, bitcoin, ethereum, devlet tahvili ve katılım endeksi ele alınmıştır. Devlet tahvilini temsilen 5 yıllık devlet tahvili ve katılım endeksini temsilen de Dow Jones İslami Piyasalar Türkiye Endeksi (DJIMTR) çalışmada kullanılmıştır. Hisse senedi piyasasını temsilen BİST100 endeksi ele alınmıştır. Çalışmada varlıkların ve endeksin 02.01.2019-31.12.2022 tarihleri arasındaki günlük kapanış fiyatları kullanılmıştır. Elde edilen sonuçlara göre tüm Covid-19 dönemi dikkate alındığında hiçbir varlık, hisse senedi piyasası karşısında güvenli liman özelliği gösterememiştir. Fakat BİST100 endeksi %5 değer kaybettiği dönemlerde ethereum, gümüş ve devlet tahvili güçlü düzeyde, ABD doları ve euro ise zayıf düzeyde güvenli liman özelliği göstermiştir. BİST100 %2,5 değer kaybettiğinde bitcoin, altın ve DJIMTR zayıf düzeyde güvenli liman özelliği gösterirken, %1'lik değer kayıplarında ise altın ve devlet tahvili güçlü düzeyde, bitcoin, ethereum, gümüş, dolar ve euro zayıf düzeyde güvenli liman özelliği göstermişlerdir.