Yayalaştırma uygulamalarının ticari aktivitelerin canlılığı üzerindeki etkileri: Antalya, Abdi İpekçi–Şarampol caddeleri örneği

Kentlerin içsel dinamikleri ile şekillenen göç ve nüfus artışı, kentsel alanlarda hızlı bir değişim ve dönüşüm süreci başlatarak kentlerin çeperlerde büyümesini tetiklemiştir. Artan nüfusa paralel olarak büyümeye başlayan kentler farklı yaşam biçimlerine ve kültürlere sahip kitleleri bir araya getirmiş, farklı yaşam dinamiklerinin bir araya geldiği kentlerde yolculuk talepleri farklılaşmış ve karayollarındaki araç sayıları artmıştır. Bu artış başta çevresel sorunlar olmak üzere pek çok kentsel problemin de ortaya çıkmasına neden olmuştur. Trafik sorunlarına çözüm bulmak amacıyla dünyadaki pek çok yerel yönetim, insan hareketliliği arttırmada ve çevreyi iyileştirmede önemli bir rol oynayan yayalaştırma çalışmaları yapmaya başlamıştır. Yayalaştırma projeleri, günümüzün otomobil odaklı kentlerinde trafik sakinleştirmenin yanı sıra sürdürülebilirliği ve yaşanabilirliği arttırmak için bir kentsel canlandırma stratejisi olarak da uygulanmaktadır. Dolayısıyla yayalaştırma projeleri gerçekleştirildikleri alanlarda, gerek mekânsal canlılığı gerekse ekonomik hareketliliği arttırmada önemli etkiler yaratmaktadır. Bu çalışma ile yayalaştırma uygulamaları sonrasında meydana gelen mekânsal dönüşümün, uygulama yapılan caddelerdeki ticari canlılığı ve mekânsal hareketliliği arttırmadaki etkisi sorgulanmaktadır. Yayalaştırılan alanlardaki mekânsal dönüşümün ve ticari birimlerdeki işlevsel dönüşümün, işletmeler ve alanın canlılığı üzerindeki etkileri değerlendirilerek gelecekte uygulanacak yayalaştırma projelerinin başarılı olabilmesi ve uygulamadaki aksaklıkların en aza indirilebilmesi hedeflenmektedir. ANAHTAR KELİMELER: Yayalaştırma, Ticari Sokakların Yayalaştırılması, Mekânsal Kalite, Canlılık, İşlevsel Dönüşüm