Investigation of the seismic hazard potential along the yedisu fault and its vicinity using geodetic and geophysical methods

Türkiye, Avrasya, Afrika ve Arap levhalarının yakınsadığı konumda yer alan Alp–Himalaya orojenik kuşağı içerisinde bulunmaktadır. Anadolu bloğunun batıya doğru kaçışı, başlıca sağ yanal Kuzey Anadolu Fay Zonu (KAFZ) ve sol yanal Doğu Anadolu Fay Zonu (DAFZ) boyunca gerçekleşmekte olup bu iki ana fay sistemi Karlıova Üçlü Eklemi'nde kesişmektedir. KAFZ'nin orta ve batı kesimleri 20. yüzyıl boyunca batıya doğru göç eden Mw ≥ 7 deprem dizileriyle kırılmışken doğu ucu Türkiye'nin en kritik sismik boşluklarından birini barındırmaktadır: Yedisu Sismik Boşluğu (YSB). Bu sismik boşluk içinde yer alan Yedisu segmenti (YS), yaklaşık ~77 km uzunluğunda bir koldur ve en son 1784'te (M~7.6) kırılmıştır; bu durum güncel gerinim birikimi ve yüksek sismik tehlike olasılığına işaret etmektedir. Bu tez, YSB'nin sismik potansiyelini jeodezik ve jeofizik yaklaşımları bütünleştirerek yeniden değerlendirmektedir. Uzun dönemli tekrarlanma, Afet ve Acil Durum Yönetimi Başkanlığı (AFAD) tarihsel kataloğu temelinde derlenmiştir. Bölgedeki kosismik deformasyon Sentinel-1 InSAR verisinden niceliksel olarak belirlenmiş; fay geometrisi ve kayma, Okada elastik dislokasyon modellemesi ile elde edilmiştir. Büyüklük–frekans davranışı, Kandilli Rasathanesi ve Deprem Araştırma Enstitüsü (KRDAE) aletsel kataloğu kullanılarak büyüklük homojenizasyonu ve kümeleri ayrıştırma sonrası Gutenberg–Richter b-değeri analiziyle değerlendirilmiş ve uzaysal–zamansal değişkenlik haritalanmıştır. Statik Coulomb gerilme değişimi analizi, AFAD aletsel kataloğundaki depremler üzerinden gerilme pertürbasyonları ve fay etkileşimini incelemek üzere özellikle 2020 Karlıova (Mw 5.7) ve 2025 Yedisu–Dinarbey (Mw 4.8) depremleri ele alınarak uygulanmıştır. Kayma hızı, intersismik kilitlenme ve litosferik yapıya ilişkin yayınlanmış kısıtlarla birlikte değerlendirildiğinde; sonuçlarımız, YSG segmentini düşük b-değerleri ve yüksek jeodezik kilitlenme ile karakterize edilen kritik bir gerilme bölgesi olarak tanımlamakta ve bu segmentin yüksek kırılma potansiyelini göstermektedir.