Yeme İçme Sektöründe Çalışanların Sağlıklı Yaşam Biçimi Davranışları ve Kardiyometabolik Risklerinin Belirlenmesi

ÖZ: Bu araştırma; yeme içme sektöründe çalışanların sağlıklı yaşam biçimi davranışları ve kardiyometabolik risklerini belirlemek amacıyla tanımlayıcı ve kesitsel araştırma tasarımına uygun olarak yapılmıştır. Araştırma evrenini, Gazimağusa’da bulunan 39 işletmede çalışan 380 kişi oluşturmuştur. Araştırmada örneklem seçimine gidilmemiş, çalışmaya katılmaya gönüllü olan 161 çalışan araştırma kapsamına alınmıştır. Veriler; Tanımlayıcı Özellikler Formu, Sağlıklı Yaşam Biçimi Davranışları Ölçeği II, Tip 2 Diyabet Risk Testi, Framingham Risk ve Find Risk Skoru ile toplanmıştır. İstatistiksel analizde; frekans, ortalama, ANOVA, ki kare ve t testi kullanılmış, anlamlılık düzeyi p<0.05 olarak kabul edilmiştir. Araştırmaya katılan çalışanların yaş ortalamasının 31.27±10.31, %70.81’inin erkek ve %58,39’unun bekar olduğu belirlenmiştir. Araştırmamızda Sağlıklı Yaşam Biçimi Davranışları Ölçeği genel puan ortalaması 135.25 (min: 90, max: 202) ile ortalamanın üzerinde bulunmuştur. Ölçeğin alt boyutlarından en yüksek puan manevi gelişim 28.83, en düşük ise fiziksel aktiviteden 17.32 alınmıştır. Gelir durumu, fiziksel aktivite yapma ve ailesinde kronik hastalık öyküsü değişkenleri ölçek ve ölçek alt boyutlarından alınan puanları etkilemiş ve istatistiksel anlamlı fark bulunmuştur (p<0.05). Katılımcıların Framingham Risk Skorları; %89.66’sının düşük, %8.05’inin orta ve %2.30’unun yüksek düzeyde bulunmuş ve sadece sigara içme değişkeni ile arasında anlamlı istatistiksel fark olduğu tespit edilmiştir (p<0.05). Çalışanların Tip 2 Diyabet Risklerinin %85.71’inin düşük ve %14.29’unun yüksek düzeyde olduğu belirlenmiştir. Katılımcıların, yaş, medeni durum, sektörde çalışma süresi, egzersiz yapma, kendisinde ve ailesinde kronik hastalık öyküsü bulunma durumuna göre diyabet risk düzeylerinin farklı olduğu görülmüştür (p<0,05). Find Risk Skorlarına bakıldığında %54,66’sının düşük, %29,81’inin hafif, %8,70’inin orta, %6,21’inin yüksek ve %0,62’sinin ise çok yüksek risk düzeyinde olduğu görülmüştür. Sonuç olarak araştırmaya katılanların ortalamanın üzerinde sağlıklı yaşam biçimi davranışları sergiledikleri görülmüştür. Bununla birlikte 10 yıllık kardiyovasküler hastalık ve tip 2 diyabet oluşma riskinin düşük olduğu belirlenmiştir. Anahtar Kelimeler: Hemşirelik, Sağlıklı Yaşam Biçimi Davranışları, Diyabet Riski Skoru, Framingham Risk Skoru, Kardiyovasküler Hastalık Riski, Yeme Içme Sektörü