Yeni bir dinsellik formu olarak 'Spiritüel hepçillik' üzerine nitel bir araştırma

Kutsal ile ilişkileri bağlamında yeni bir inanç biçiminin şekillenmesini sağlayan spiritüel bireyler, özelleştirilmiş bu inanç çerçevesinde farklı din ve inançların pratiklerini bağdaştırmaktadır. Senkretik ve eklektik özelliklere sahip bu inanç biçimi, örgütlü veya örgütlü olmayan dinler, inançlar ve kadim gelenekten beslenmektedir. Hakikatin bir parçasının her din, inanç ve kültürde olduğu iddiasının bulunduğu bu inanç biçimi, perennial felsefe bakış açısına sahip olmanın yanı sıra günümüzde pek bilinmeyen ancak gelecekte geniş çevrelerce kabul görmesi kuvvetle muhtemel olan omnizm inancının izlerini taşımaktadır. Sahip oldukları inancı hiçbir kavram ile sınırlamak istemeyen katılımcılar, kendilerini henüz bir kavram ile tanımlamamaktadırlar. Bu nedenle spiritüel evrende ayrım yapmadan her din ve inançtan beslenen ancak hiçbir dine ya da inanca aidiyeti bulunmayan ve hepçil (omnivore) bir tutum benimseyen bu kişilerin farklı bir kategoride değerlendirilmesi gerektiğine karar verilmiştir. Bu bağlamda, uygulamalarda hepçil veya her şeyci tutum benimseyen ve uygulamalara spiritüalist bakış açısıyla yaklaşan bu kişilerin ortaya koyduğu inanç biçiminin "spiritüel hepçillik" olarak kavramsallaştırılması uygun görülmüştür. Bu kapsamda çalışmanın amacı, katılımcı görüşleri çerçevesinde spiritüel hepçilliğin yapısını, dine yaklaşımını, sunduğu tanrı imajını ve spiritüel hepçil bireylerin bu inanç bağlamında nasıl bir kişilik geliştirdikleri, söz konusu inancın sosyal ilişkilerindeki etkileri konularına mercek tutmak ve anlaşılır kılmaktır. Nitel araştırma yönteminin tercih edildiği bu çalışmada spiritüel pratiklerin ve kurumların yoğunluklu olduğu İzmir, Muğla, İstanbul ve Ankara illerinde yarı yapılandırılmış görüşme formu ile toplamda dokuz katılımcıyla derinlemesine görüşme gerçekleştirilmiştir. Sosyo-dini perspektiften ele alınan konunun anlaşılır kılınması için olgubilim deseni ve katılımcılara erişebilmek için örnekleme tekniği olarak kartopu örnekleme yöntemi tercih edilmiştir. Elde edilen verilerin analizi için betimsel analiz tekniğine başvurulmuştur. Sonuç olarak, spiritüel hepçil bireylerin yaşamlarını, sosyal çevrelerini, hayatı, varlık gayelerini, kutsal ile ilişkilerini, dinlere yaklaşımlarını ve sahip oldukları tanrı imajını inançları kapsamında yeniden anlamlandırdıkları ve biçimlendirdikleri görülmüştür.