Yeni nesil androjen blokeri kullanan metastatik prostat kanseri tanılı hastalarda kognitif fonksiyon ve uyku kalitesinin değerlendirilmesi

Amaç: Uyku kalitesi ve bilişsel fonksiyonların korunması özellikle ileri yaştaki kanser hastalarında önem arz etmektedir. Metastatik prostat kanserinde hormonoterapi olarak özellikle son yıllarda sıkça kullanılmaya başlanan enzalutamid gibi yeni nesil androjen reseptör blokeri veya abirateron asetat gibi androjen sentez inhibitörü ilaçlar mevcuttur. Birinci nesil androjen deprivasyon tedavisinin bilişsel fonksiyon ve uyku kalitesi üzerine olan etkisi ile ilgili çok sayıda çalışma mevcuttur. Biz de metastatik hastalarda yeni nesil tedavilerin uyku kalitesi ve bilişsel fonksiyonlara etkisini araştırmak amacıyla bu çalışmayı yaptık. Gereç: En az 3 ay yeni nesil androjen reseptör blokajı ya da androjen sentez inhibitörü kullanan 42 metastatik prostat kanserli hasta ile benzer yaş ve eğitim durumundaki sağlıklı 42 gönüllü kontrol grubu üzerinde kesitsel olarak Pittsburgh Uyku Kalite İndexi (PUKİ) ve Mini Mental Durum Testi (MMSE) ölçeklerini kullanarak mevcut tedavilerin uyku kalitesi ve bilişsel fonksiyonlara etkisini inceledik. Bulgular: Yapılan istatistik analizde total 42 hastadan oluşan çalışma grubu ve 42 sağlıklı gönüllüden oluşan kontrol grubu üzerine yapılan çalışmada kognitif fonksiyonlar üzerine anlamlı bir fark çıkmazken çalışma grubundaki hastaların kontrol grubuna göre uyku kalitelerinin daha kötü olduğu sonucu elde edildi (p<0.05). Alt grup analizlerinde ise enzalutamid (n=29) kullanan hastalarda abirateron asetat (n=13) kullanan hastalara göre kognitif fonksiyonlarının daha kötü olduğu izlendi (p<0.05) Sonuç: Mevcut bulgular ana hipotezlerimizden birisi olan yeni nesil hormonoterapilerin uyku kalitsinde kötü yönde etki ettiği sonucuna varıldı. Metastatik hastalarda sıkça kullanılan bu tedavilerin ileri yaş hastalarda önemli bir sorun olan uyku kalitesine etkileri nedeniyle tedavi seçimi yaparken göz önünde bulundurulması önem arz etmektedir. Anahtar Kelimeler: Prostat kanseri, Androjen sentez inhibitörü, androjen reseptör blokeri, kognitif fonksiyon, uyku kalitesi