Yeni nesil teknikler kullanılarak hazırlanan propolis ekstraktlarının fitokimyasal özelliklerinin ve antioksidan kapasitelerinin karşılaştırılması

Propolis, farklı bitkisel kaynaklardan bal arıları tarafından toplanan reçinemsi bir madde olup, yapı maddesi olarak kovanda arılar tarafından kullanılmaktadır. Antibakteriyel, antifungal, antikanserojen, antiinflamatuar, antipretik vb. birçok amaç doğrultusunda yüzyıllardır insanlar tarafından kullanılan bu arı ürünü, biyoaktif bileşenlerden yararlanma oranının kısıtlı olması ve bazı alerjik özelliklerin ortaya çıkma olasılığından dolayı ham olarak kullanılamaz ve bu nedenle de çözücülerle ekstraksiyon işlemine tabi tutulduktan sonra tüketime sunulur. Fakat bu işlem sırasında propolisin aktif bileşenlerinin korunması oldukça önem arz etmektedir. Bu nedenle propolis ekstraksiyonunda kullanılan yöntem oldukça önem arz etmektedir. Bu çalışmada geleneksel bir ekstraksiyon yöntemi olan maserasyona ek olarak son yıllarda yeni nesil ekstraksiyon teknikleri arasında sayılan ultrasonik ve mikrodalga destekli ekstraksiyon yöntemleri kullanılarak propolis ekstraktları hazırlanmıştır. Propolis örneğinin ekstrakte edilmesi aşamasında maserasyon yönteminde ekstraksiyon süresi (1, 2, 5, 10, 15, 20, 25, 30 gün); mikrodalga destekli ekstaksiyonda mikrodalga gücü (50W, 100W, 200W, 400W, 500W) ve ekstraksiyon süresi (2, 4, 6, 8, 10 dk); ultrasonik destekli ekstraksiyonda ise ultrasonik genlik (%20, %40, %60, %80) ve ekstraksiyon süresi (5, 10, 20, 30, 60 dk) değişken parametreleri seçilmiştir. Bu parametreler kullanılarak elde edilen ekstraktların, Folin-Ciocalteu yöntemi ile toplam fenolik madde içerikleri ve alüminyum klorür yöntemi ile toplam flavonoid madde içeriklerine ek olarak CUPRAC, CERAC ve DPPH yöntemleri ile antioksidan kapasiteleri araştırılmıştır. Üç farklı ekstraksiyon yöntemi karşılaştırıldığında, en yüksek toplam flavonoid ve fenolik madde miktarına sahip ekstrakt örnekleri sırasıyla ultrasonik destekli ve maserasyon yöntemi ile elde edilmiştir. Bununla birlikte mikrodalga ekstraksiyon yöntemi kullanılarak elde edilen ekstraktlarda maserasyon ve ultrasonik destekli yönteme göre daha yüksek CERAC ve DPPH değerine sahip olan ekstraktlar bulunduğu gözlemlenmiştir.