Yeni yaşlılık perspektifinden orta yetişkinlik dönemindeki kadınların yaşlanma kaygısı ve sağlıklı yaşlanma davranışları: Çanakkale örneği

Teknolojik gelişmeler, sağlıktaki ilerleme, küreselleşme, kentleşme, aile-toplum yapısındaki değişim, gelenekselden moderne geçişte yaşlılık ve yaşlanmanın da profili değişmektedir. Yaşlılığın hastalık ve muhtaçlık olarak görülmesindense örneğin dinlenme dönemi olarak görülmesi yaşlı ve yaşlılık profilinin değişimini göstermektedir. Neoliberalleşme etkisiyle görünümdeki toplumsal algılar, yalnızlık ve ayrımcılık yaşlanma sürecindeki özellikle kadın bireylerin üzerinde etkili olmaktadır. Kadın bireylerin yaşlanma ile ilgili kaygıları bu doğrultuda farklılaşmakta ve artmaktadır. Bu çalışmada Çanakkale ilinde yaşayan, 40-59 yaş arası, orta yetişkinlik dönemindeki kadın bireylerin yaşlanma kaygısı ve sağlıklı yaşam biçimi davranışları düzeylerinin yeni yaşlılık profili çerçevesinde ele alınması hedeflenmiştir. Araştırma verileri 390 kişiye uygulanan sosyo-demografik kişisel bilgi formu, Orta Yaş Kadın Bireylerde Yaşlanma Anksiyetesi Ölçeği ve Sağlıklı Yaşam Biçimi Davranışları II Ölçeği ile toplanmıştır. İstatiksel analizler SPSS-27 programı kullanılarak yapılmıştır. Bağımsız örneklem T-test, One-Way ANOVA Analizi, Kruskal Wallis-H ve korelasyon analizleri kullanılmıştır. Araştırma sonucuna göre; Orta yetişkinlik dönemindeki kadın bireylerin yaşlanmaya yönelik kaygı düzeyleri 52,66±12,551 puan ortalaması ile "orta düzey" olarak saptanmıştır. Sağlıklı yaşam biçimi davranış düzeyleri incelendiğinde 129±23,103 puan ortalaması ile "orta düzeyde" olduğu saptanmıştır. Orta yetişkinlik dönemindeki kadın bireylerin yaşlanma kaygısı ve sağlıklı yaşam biçimi davranışları arasında negatif yönlü ve orta seviyede anlamlı bir ilişki olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Orta yaş dönemindeki kadın bireylerin sağlıklı yaşam biçimi davranışları artarken yaşlanma kaygıları azalmaktadır. Sağlıklı ve aktif yaşlılık dönemi geçirebilmek için yaşamın her döneminde olduğu gibi yaşlılığa geçişte, orta yetişkin döneminde de, yaşam davranışları fiziksel, ruhsal, sosyal değişimlere uyumu kolaylaştırırken yaşlılık dönemindeki belirsizliklere karşı endişelenmeyi azaltabileceği düşünülmektedir. Yaşlanan toplumda yaşlılık sorunlarına karşı sağlıklı, başarılı ve aktif bir yaşlanma hedeflenmelidir.