Yenidoğan hemşirelerinin cilt bakımına yönelik bilgi ve uygulamalarının değerlendirilmesi

Yenidoğanların cilt bütünlüğünün korunması ve geliştirilmesinde hemşirelere önemli görevler düşmektedir. Bu çalışma yenidoğan hemşirelerinin cilt bakımına ilişkin bilgi ve uygulamalarını değerlendirmek amacıyla tanımlayıcı ve kesitsel çalışma olarak yapıldı. Araştırmaya başlamadan önce kurum izinleri ve etik kurul izni alındı. Araştırma Haziran 2016- Ağustos 2018 tarihleri arasında dört farklı şehirdeki beş farklı hastanenin Yenidoğan Yoğun Bakım Ünitesi (YYBÜ)'nde görev yapan hemşirelerle gerçekleştirildi. Araştırmanın örneklemini, çalışmaya dahil etme kriterlerini sağlayan 124 yenidoğan hemşiresi oluşturdu. Verilerin toplanması amacıyla araştırmacılar tarafından literatür doğrultusunda hazırlanan, "Tanıtıcı özellikler veri formu", "Yenidoğan hemşirelerinin cilt bakımına ilişkin bilgi düzeylerini belirleme formu" ile "Cilt bakımına yönelik uygulamalar anketi"nden yararlanıldı. Verilerin değerlendirilmesinde bağımsız iki örneklem t testi, tek yönlü varyans analizi, Pearson korelasyon analizi, regresyon analizi, çoklu karşılaştırma testi olarak Duncan testi ve Brown-Forsythe testi kullanıldı. Araştırma kapsamına alınan yenidoğan hemşirelerinin çoğunluğunun 20-30 yaş grubunda ve %79.8'inin lisans mezunu olduğu bulundu. Hemşirelerin %75.8'inin yenidoğanın cilt bakımına yönelik eğitim almadığı ve yarısından fazlasının cilt bakımı ile ilgili güncel literatürü takip etmediği belirlendi. Yenidoğan hemşirelerinin yaşı, eğitim durumu, çocuk sahibi olma durumu, hemşire olarak çalışma süresi, yenidoğan ünitesinde çalışma süresi ve cilt bakımına yönelik eğitim alma durumu ile bilgi düzeyi puan ortalamaları arasında fark bulundu (p<0.05). Yenidoğan hemşirelerinin cilt bakımına yönelik uygulamalarına bakıldığında; yenidoğanın vücut temizliğine ilişkin en sık gerçekleştirilen uygulamaların %65.3 ile vücudu ılık su ve spanç ile silmek, %59.7 ile günlük silme banyo yaptırmak ve %46.0 ile vücut temizliğini günlük yapmak olduğu saptandı. Göbek bakımına ilişkin en sık gerçekleştiren uygulamanın göbek güdüğünü doğal kurumaya bırakma (%81.5) uygulaması olduğu belirlendi. Basınç yaralarını önlemeye yönelik olarak hemşirelerin %86.3'ünün pozisyon değiştirme uygulamasını gerçekleştirdiği bulundu. Dermatit tedavisinde çinko oksitli pişik preparatlarının kullanımı (%81.5) en sık tercih edilen uygulama olarak saptandı. Yenidoğan hemşirelerinin cilt temizliği/dezenfeksiyonunda %83.9 ile en sık alkol kullandığı, en nadir tercih edilen ürünün ise povidon iyot olduğu belirlendi. Yenidoğan hemşirelerinin üçte biri yenidoğanın cildini günlük, üçte biri ise haftada bir değerlendirdiğini bildirdi. Hemşirelerin tamamına yakınının cilt değerlendirilmesi için ölçek kullanmadığı ve üçte ikisinin cilt bakımına yönelik kanıta dayalı uygulamaları takip etmediği bulundu. Yenidoğan ünitelerinde çalışan hemşirelerin cilt bakımına yönelik bilgilerini güncellemeleri ve kanıta dayalı uygulamaları takip edebilmeleri için hizmetiçi eğitimlerin düzenlenmesi, kongre, sempozyum ve kurslara katılımlarının teşvik edilmesi, ayrıca lisans ya da çocuk sağlığı ve hastalıkları hemşireliği alanında lisansüstü eğitim mezunu olan hemşirelerin YYBÜ'nde istihdam edilmesi önerilir.