Yenidoğan topuk kanı taramasında görev alan sağlık çalışanlarının konu hakkındaki bilgi ve farkındalık düzeylerinin değerlendirilmesi

Amaç: Doğumsal Metabolik Hastalıklar, nadir görülen otozomal resesif geçişli hastalıklar grubudur. Ülkemizde topuk kanından Fenilketonüri, Biyotinidaz Eksikliği, Konjenital Hipotiroidi, Kistik Fibrozis, Konjenital Adrenal Hiperplazi ve Spinal Müsküler Atrofi taraması yapılmaktadır. Bu çalışma yenidoğan topuk kanı taramasında görevli olan sağlık çalışanlarının konu hakkındaki bilgi ve farkındalık düzeylerini ölçmek amacıyla yapılmıştır. Materyal ve Metod: Araştırma Malatya ilinde 07.11.2024-07.02.2025 tarihleri arasında yenidoğan topuk kanı taramasında görevli, Aile Sağlığı Merkezleri'nde çalışan ve çalışmamıza gönüllü olarak katılan 202 sağlık çalışanıyla yapılmıştır. Araştırmacı tarafından literatür doğrultusunda hazırlanmış soru formu kullanılarak elde edilen veriler SPSS 22.0 programı ile analiz edilmiştir. Bulgular: Katılımcıların %75.7'si hekim, %12.9'u hemşire, %11.4'ü de ebelerden oluşmaktadır. Hekimlerin %66.0'sının pratisyen, %34.0'ünün uzmandır. Aile sağlığı çalışanlarının %22.4'ü sağlık meslek lisesi, %20.4'ü ön lisans, %48.9'u lisans ve %8.1'i de yüksek lisans mezunu olduğunu belirtmiştir. Çalışmamızda topuk kanı taraması hakkındaki sorulara verilen doğru cevap oranları yüksek iken hastalıkların tanımları, semptomlarında bilgi eksiklikleri olduğu görülmüştür. Hastalıklar konusunda hekimlerin, topuk kanı konusunda ebe ve hemşirelerin daha deneyimli bulunmuştur. Sonuç: Aile hekimleri ve aile sağlığı çalışanlarının, topuk kanı taramaları ve hastalıkları hakkında öncelikle bilgi düzeylerinin belirlenmesi ve gerektiğinde eğitimler düzenlenmesi taramaların sağlıklı devam edebilmesi için önemlidir. Anahtar Kelimeler: Doğumsal Metabolik Hastalık, Topuk Kanı Taraması, Yenidoğan Sağlığı