Yenilenebilir enerji ve sürdürülebilir büyüme arasındaki ilişki: AB ülkeleri (1995-2020)

Ülke ekonomilerinin enerji ile yoğun bir şekilde faaliyetlerde bulunması kaynakların hızla tükenmesine yol açmakta olup hem fosil kaynakların tükenmesini hem de iklim değişikliğini beraberinde getirmektedir. Fosil yakıtların tüketilmesi yalnızca enerji krizine değil aynı zamanda ekolojik krize de sebep olmaktadır. Bahsedilen bu kaynakların kullanılması sonucu CO2/sera gazının atmosferde birikmesi ile küresel ısınma meydana gelmektedir. Bu nedenle yenilenebilir enerji kaynaklarına olan ihtiyaç sürdürülebilir bir yaşam için kaçınılmazdır. Çünkü yenilenebilir enerji kullanımının en önemli etkisi atmosfere yayılan CO2/sera gazı salınımını azaltarak enerji kullanımını sağlarken çevreyi de korumasıdır. Çevrenin sürdürülebilirliği büyüme ve kalkınmanın sürdürülebilmesi için önem arz ermektedir. Ülkelerin enerji kullanımı olmadan büyüme hedeflerine ulaşmaları olanaksızdır. Bu hedeflere ulaşmak için iktisadi/sürdürülebilir büyüme uğruna yenilenemez enerji kaynaklarının kullanılmasıyla ortaya çıkan çevre kirliliği göz ardı edilememektedir. Ülkeler büyüdükçe enerjiye duyulan ihtiyaç da büyüyecektir. Bu yüzden yeterli enerji kaynaklarına sahip olmak oldukça önemlidir. Bu çalışmanın amacı, yenilenebilir enerji ve sürdürülebilir büyüme ilişkisini 1995-2020 dönemini ele almaktır. Kişi başına düşen gayrisafi yurtiçi hasıla, enerji verimliliği, yenilebilir enerji kaynaklarından gelen enerjinin payı, AR-GE harcamalarının gayrisafi yurtiçi hasıla içindeki payı ve net sera gazı emisyonu değişkenlerinin verileri kullanılmıştır. 27 Avrupa Birliği (AB) ülkeleri panel veri analizi yapılarak incelenmiştir. Çalışmada uygulanan ekonometrik testler sırasıyla; yatay kesit bağımlılığı testi, Pesaran ve Yamagata (2008) homojenlik testi, Pesaran CIPS ve Pesaran CADF birim kök testleri ve Panel CS ARDL modelidir. Model tahmin sonuçlarına göre, kısa ve uzun dönemde, Enerji verimliliği ve Net sera gazı emisyonu değişkenleri istatistiksel olarak anlamlı ve pozitif etkiye sahiptir. Bu değişkenlerdeki %1'lik artış, Kişi başına düşen GSYH'nin artmasına neden olmaktadır. Hem kısa hem de uzun dönemde Yenilenebilir enerji kaynaklarından gelen enerjinin payı ve AR-GE harcamalarının GSYH içindeki payı ise Kişi başına düşen GSYH üzerinde istatistiksel olarak anlamlı bir etkiye sahip değildir. Hata düzeltme terimi kısa dönemli dengesizliklerin hızla giderilmekte olduğunu ve sistemin yeniden uzun dönem dengesine geleceğini göstermektedir. Anahtar Kelimeler: Yenilenebilir enerji, Sürdürülebilir büyüme, Panel veri analizi, AB ülkeleri