Location-location routing problem and its application on refugee camps

Klasik Yer Seçimi Rotalama Probleminde (YRP), talep noktaları sabit ve bilinen konumdadırlar. Bilinen talep konumları ile kararlar depoların yer seçimleri ve araç rotalamaları için alınmaktadır. Ancak bazı kamusal problemlerde, talep noktalarının yerleştirilmesi de karar değişkeni haline gelebilmektedir. Bu çalışmada depo yer seçimleri ve araç rotalamalarının yanı sıra talep noktalarının yer seçimi de göz önünde bulundurulmuştur. Yazarların bilgisine göre YRP kararlarına ek olarak talep noktalarının da yer seçiminin yapıldığı bir çalışma henüz literatürde bulunmamaktadır. Bu problem Yer Seçimi-Yer Seçimi Rotalama Problemi (Y-YRP) olarak adlandırılmıştır. Bu çalışmada gösterileceği üzere, mülteci kampı yerleştirme problemi Y-YPR'nin direkt bir uygulama alanıdır. Mültecilerin sağlığını, güvenliğini, itibarını, vb. korumak için mülteci kamplarına birden fazla kamusal hizmet sunulmaktadır. Dolayısıyla, yetkililer bu hizmetleri sağlamak için mülteci kamplarını düzenli olarak ziyaret etmelidir. Mülteci kampı yerleştirme probleminde yetkililer mülteci kamplarına hizmet veren kuruluşların yer seçimine ve hizmet götüren çalışanların rotalamalarına karar vermektedir. Buna ek olarak, yetkililer aslında mülteci kamplarının konumlarını da belirlemektedir. Dolayısıyla mülteci kampı yerleştirme problemi Y-YRP'nin direkt bir uygulama alanıdır. Y-YRP için tam sayılı doğrusal programlama ile matematiksel bir model geliştirilmiştir. Sonuçları daha kısa sürede elde etmek için 2 aşamalı optimizasyon tabanlı sezgisel bir algoritma sunulmuştur. Matematiksel modelin ve sezgisel algoritmanın performansı Türkiye'nin güney bölgesinden elde edilen gerçek veriler üzerinde test edilmiştir.