Yeşilırmak ve Kızılırmak havzalarında arazi değişiminin sosyo-ekonomik yapı üzerindeki etkileşiminin belirlenmesi

Bu tez çalışmasının amacı, Yeşilırmak ve Kızılırmak havzalarında arazi kullanım değişimlerinin sosyo-ekonomik yapı üzerindeki etkilerini ortaya koymaktır. Çalışmada, uzun dönemli nüfus gelişmeleri, eğitim ve gelir düzeylerindeki değişimler ile kırsal hane halklarının demografik özellikleri incelenmiştir. CORINE arazi örtüsü verileri aracılığıyla tarım, orman, kentsel alan ve sanayi kullanımındaki değişimler belirlenmiş, ayrıca anketler yoluyla yerel halkın algıları, göç eğilimleri ve sosyo-ekonomik yansımaları değerlendirilmiştir. Elde edilen bulgular, havzalarda tarım ve orman alanlarının küçülerek parçalandığını, plansız kentleşme ve sanayi faaliyetlerinin arttığını göstermektedir. Kırsal hanelerin küçük ölçekli üretim yaptığı, sınırlı gelir kaynakları ve ekonomik istikrarsızlık nedeniyle göç eğilimlerinin yüksek olduğu saptanmıştır. Orman arazilerindeki tahribat ve tarım alanlarının amaç dışı kullanımı ekosistem hizmetlerini zayıflatırken; baraj ve altyapı yatırımları hem yararlar hem de ekolojik kayıplar doğurmuştur. Sonuç olarak, arazi değişimleri havzalarda sosyo-ekonomik yapıyı doğrudan etkilemektedir. Bu nedenle sürdürülebilir yönetim stratejilerinin geliştirilmesi, tarım ve orman alanlarının korunması ve yerel halkın karar süreçlerine katılımının sağlanması kritik öneme sahiptir.