Yetişkin bireylerde yaşlılık algısı ve emekliliğe ilişkin beklentileri: Bolu ili örneği

Demografik dönüşüm ile birlikte dünya genelinde kendini göstermekte olan nüfus yaşlanması toplumu sosyal, ekonomik ve kültürel olarak etkilemektedir. Uzayan yaşam süresi, yaşlılık algısını yeniden şekillendirmiş ve yaşlılığın sosyal güvenlik sistemi ile güvence altına alındığı emeklilik döneminde geçirilen sürenin uzamasına neden olmuştur. Bu sebeple çalışma, yetişkin bireylerin yaşlılık algıları ve emeklilik beklentilerinin belirlenmesi amacıyla gerçekleştirilmiştir. Bu amaç doğrultusunda çalışma, nitel araştırma yöntemlerinden olan betimsel analiz tekniğiyle tasarlanmış ve katılımcılar ölçüt örneklem tekniği kullanılarak çalışmaya dahil edilmiştir. Çalışma Bolu'da özel sektörde çalışan 30-45 yaş aralığındaki 15 gönüllü bireyle, yarı yapılandırılmış görüşme tekniği kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Veriler MAXQDA programı kullanılarak analize tabi tutulmuş ve yorumlanmıştır. Araştırmanın bulguları, yaşlanma sürecinin çok yönlü algılandığını göstermektedir. Süreç bir yandan bilgelik ve olgunluk gibi olumlu ifadelerle ilişkilendirilmiş diğer yandan fiziksel gerileme ve psikolojik yıpranma gibi zorluklarla karakterize edilmiştir. Katılımcıların cevapları yaşlıların ve emeklilerin değer görmediklerini, ekonomik yetersizliklerin yaşlanma sürecini olumsuz etkilediğini göstermektedir. Emeklilik, insanı hayattan soyutlayan ve birçok sorunla karşı karşıya kalınan bir dönem olarak görülmektedir. Emeklilik sonrası çalışmanın farklı gerekçeleri belirtilse de ana gerekçenin finansal olduğu tespit edilmiştir. Emeklilik döneminde aileyle vakit geçirme isteği ön plana çıkmaktadır. Boş vakitlerin ise hobi ve sosyal faaliyetlerle değerlendirilme isteği olduğu ortaya çıkmıştır. Araştırma yaşlılığa yönelik algının genel anlamda olumsuz olduğunu göstermektedir. Yaşlılık hastalık ve meydana gelen değişimlerle özdeşleştirilmektedir. Emeklilik beklentilerinin düşük olduğu tespit edilmiştir. Beklentiler; finansal güvence arayışı, yaşam kalitesi, sosyal ve psikolojik refah kaygıları arasında şekillenmektedir. Bir hak olarak görülen emeklilik, ekonomik koşulların yetersizliği nedeniyle bireylerde tedirginlik oluşturmaktadır. Çalışma sonuçları, mevcut koşulların katılımcıların emeklilikte bekledikleri hayat standartlarını karşılayamadığını göstermektedir.