Yetkisiz temsilcinin hukuki sorumluluğu

Temsil, temsilcinin irade beyanı ile temsil olunanın hukuk alanında hak ve borçlar doğurabilmesini sağlayan ve ticari hayatın hızlı akışında sıklıkla başvurulan bir kurumdur. Çalışmamız çerçevesinde yetkisiz temsilcinin hukuki sorumluluğu incelenmektedir. Bu kapsamda ilk olarak yetkisiz temsil kavramının ortaya çıkması, gelişimi ve benzer kurumlardan farkı ortaya koyulmuştur. Ardından yetkisiz temsilcinin sorumluluğunun doğması için gerekli koşullar belirlenmiştir. Bunun için öncelikle temsilcinin temsil olunanın adı ve hesabına üçüncü kişiyle bir hukuki işlem gerçekleştirmesi gerekmektedir. İlgili işlem, yetkinin hiç var olmaması, geçersiz olması, sınırlarının aşılması yahut sona ermiş olması nedeni ile yetkisiz olmalıdır. Ancak TBK m. 42-45 arasında düzenlenen hükümler kapsamında üçüncü kişinin iyiniyetli olması neticesinde temsil olunan ilgili işlemle bağlı ise yahut temsil olunan ilgili işleme icazet verdi ise yetkisizlik telafi edilir, işlem baştan itibaren geçerli olacak ve yetkisiz temsil gündeme gelmeyecektir. Ardından yetkisiz temsilcinin sorumluluk rejimi incelenmiştir. Yetkisiz temsilcinin üçüncü kişiye karşı TBK m. 47 uyarınca culpa in contrahendo sorumluluğu doğmaktadır. Yetkisiz temsilci kusuruna bağlı olmaksızın üçüncü kişinin olumsuz zararını gidermekle yükümlüdür. Hakkaniyet gerektiriyorsa hâkim kusurlu yetkisiz temsilcinin olumlu zararı gidermesine de karar verebilir. Şayet üçüncü kişi iyiniyetli değilse bu zararların tazmini talep edilemeyecektir.