Yığma okul binalarının yapısal özelliklerinin ve deprem performanslarının belirlenmesi

Ülkemizdeki yığma yapılar, imalat açısından son yıllarda çok fazla tercih edilmemesine rağmen halen kullanım açısından mevcut yapı stoğunun büyük bir bölümünü oluştururlar. Özellikle eskiden yapılmış olan kamu binalarının çok büyük bir kısmı yığma yapıdır. Yığma binaların sismik davranışları günümüze kadar birçok araştırma için konu olmuştur. Genellikle kırsal kesimlerde kolay bulunabilen yığma binalar, mühendislik bilgisinden yoksun olarak yöresel malzemelerle geleneksel olarak inşa edilmişlerdir. Çok büyük bir kısmı halen kullanılmakta olan yığma yapıların deprem performanslarının günümüzde yürürlükte olan DBYBHY'e göre tekrar incelenmesi gerekmektedir. Bu çalışmanın Giriş bölümünde yığma yapılarda kullanılan temel taşıyıcı malzemeler ve harç sınıfları incelenmiş, ikinci bölümde ise yığma yapılarla ilgili daha önce yapılmış ve çalışmaya kaynak olan bazı çalışmaların amaç ve sonuçları verilmeye çalışılmıştır. Çalışmanın üçüncü bölümünde 2007 yılında güncellenmiş olan Deprem Bölgelerinde Yapılacak Binalar Hakkında Yönetmeliğin yığma yapılarla ilgili olan beşinci bölümündeki hükümler incelenmiş, bir örnekle de pekiştirilmiştir. Dördüncü bölümde Bilecik il ve ilçeleri ile köylerinde mevcut ve halen eğitim görülmekte olan yığma okul binalarından 20 tanesi görsel olarak incelenmiş, plan geometrisi, taşıyıcı duvar boşlukları, düzensizlik durumları gibi gözlemsel kesin sonuçların yanı sıra taşıyıcı sistemle ilgili sahip olunabilen sınırlı bilgi düzeyi ile bu binaların deprem performansları belirlenmeye çalışılmıştır. Deprem riski açısından değerlendirilen bu yapılardan deprem performansı yetersiz olan bir okul binası için de güçlendirme önerileri beşinci bölümde sunulmuştur. Çalışma neticesinde incelenen bu yirmi okulun on beşinde yani genel bir oranlama yapılırsa Bilecik'te bulunan yığma okulların %75'inde güçlendirmeye ihtiyaç duyulduğu tespit edilmiştir. Altıncı bölümde Bilecik genelindeki bazı yığma okul binalarında yapılmış olan bu çalışmada ulaşılan sonuç ve öneriler sunulmuştur. Anahtar Kelimeler: Yığma Yapılar; Deprem Performansı; Hasar Durumu.