Yiyecek içecek sektöründe endüstri 4.0 uygulamaları: Yöneticiler ve tüketiciler üzerine bir araştırma

Dijital çağın hızla ilerlediği günümüzde, yiyecek içecek sektörü de Endüstri 4.0 devriminin sunduğu yeniliklerden doğrudan etkilenmektedir. Yiyecek içecek işletmeleri, tüketici deneyimini iyileştirmek, süreç verimliliğini artırmak ve rekabet avantajı elde etmek amacıyla akıllı cihazlar, büyük veri analitiği ve yapay zekâ gibi teknolojileri benimsemektedir. Bu teknolojik dönüşüm, tedarik zinciri yönetiminden hizmet sunumuna kadar tüm değer zincirinde değişimlere neden olurken dijitalleşme sürecini ve geleceğe yönelik beklentileri anlamak yiyecek içecek işletmeleri açısından büyük önem taşımaktadır. Bu doğrultuda araştırmada yiyecek içecek işletme yönetici ve tüketicilerinin Endüstri 4.0 teknolojilerine yönelik deneyimleri derinlemesine incelenmiştir. Araştırma kapsamında İstanbul ilinde faaliyet gösteren turizm işletme belgeli gastronomi tesislerinde görev yapan 20 yöneticiden ve ardından yöneticiler ile yapılan görüşmelerden elde edilen veriler doğrultusunda belirlenen teknolojileri restoran deneyiminde en az bir kez deneyimlemiş 20 tüketici ile derinlemesine yarı yapılandırılmış görüşmeler gerçekleştirilmiştir. Elde edilen veriler MAXQDA (24.4.0) programı ile analiz edilmiştir. Araştırma, yönetici, tüketici ve yönetici-tüketiciler (ortak) temaları açısından değerlendirilmiştir. Analizler sonucunda yönetici ve tüketicilerin Endüstri 4.0 teknolojilerini benimsedikleri belirlenmiştir. COVID-19 pandemisi sürecinde teması azaltma ve hijyen odaklı QR kod menü ve sensörlü sistemlere geçilmesi, süreç verimliliği, maliyet avantajı ve sürdürülebilirlik avantajlarıyla kalıcılık sağlamıştır. Hizmet içi eğitim ve uzman desteği teknolojilerin entegrasyonu sürecinde genç çalışanların adaptasyonunu desteklerken yaşı ileri olan çalışanlarda uyum zorlukları yaratmıştır. Yöneticiler teknolojileri pazarlama ve rekabet stratejilerinin önemli bir parçası olarak konumlandırmışlardır. Teknolojilerin benimsenmesinde hız, kolaylık ve hijyen algıları öne çıkarken teknik aksaklıklar, sosyal etkileşimin azalması ve hizmet kalitesi gibi olumsuzluklar mevcuttur. Tüketiciler ise restoran deneyimlerinde POS ödeme sistemleri, QR kod menüler, çevrim içi değerlendirme platformları ve yemek sipariş uygulamaları gibi teknolojileri hız, kolaylık ve hijyen avantajları nedeniyle yaygın olarak kullanmaktadır. Bununla birlikte, çevrim içi değerlendirme platformlarında yorumların güvenilirliğine dair endişeler ve basılı menü gibi geleneksel yöntemlere yönelik bağlılıklar sebebiyle bazı tüketicilerin bu teknolojilere temkinli yaklaşmalarına neden olmaktadır. Geleceğe yönelik teknolojik dönüşüm açısından yöneticiler verimlilik odaklı iken tüketiciler ise kişiselleştirilmiş ve etkileşimli deneyim taleplerini vurgulamıştır. Bulgular doğrultusunda, işletmelere, hizmet sağlayıcılara ve gelecekteki araştırmacılara çeşitli önerilerde bulunulmuştur.