Yıkarak inşa etmek: Trabzon'da kentsel/mimari oksimoron üretimi üzerinden bir zihniyet okuması (20. yy)

Geçmişten bugüne şehirlerin yaşadığı değişim ve dönüşümler içinde görünürlüğü en fazla olması nedeniyle "fiziksel" olanlar özellikle dikkati çeker. Fiziksel değişim/dönüşüm faaliyetleri olarak ilk akla gelen "inşa" faaliyetleri olsa da "yıkım" faaliyetlerinin de yadsınamaz etkisinin olduğu bir gerçektir. Bu çalışma, şehir tarihlerinin sadece "inşa"lar değil "yıkım"lar üzerinden de okunabileceği hipotezine dayanarak Trabzon şehri bağlamında kentsel/mimari oksimoron üretiminin izlerini sürmektedir. Bu bağlamda 1950'li yılların yöneticilerinin İstanbul'u yeniden inşa etme amacıyla giriştikleri "istimlak" odaklı imar faaliyetleri, dönem aktörlerinin önderliğinde şehrin modernleşmesi yolunda kentsel ölçekte en çarpıcı ve dramatik yıkım örnekleri arasında yer alır. Rus işgal döneminden 1960'lara kadar Trabzon için de benzer bir durum geçerli olmuş, pek çok yıkım şehrin yeniden inşası uğruna farklı dönemlerde gerçekleştirilmiştir. Belediye Meclis Zabıtnameleri ve dönem gazeteleri Trabzon'da "yıkarak inşa etme" faaliyetlerinin çarpıcı örnekleriyle doludur ve söz konusu çalışmada, her yapıyı/mekânı yıkıma götüren sürece dönemin dinamikleri ve aktörlerinin zaviyesinden bakılarak şehir bağlamında bir zihniyet okuması yapılmıştır.