Yoğun bakım hastalarında prosedürel ağrının iki farklı ağrı değerlendirme ölçeğine göre incelenmesi

Yoğun Bakım Ünitesinde yatmakta olan hastaların iyilik halinin sağlanması, sürdürülmesi için yapılan invaziv ve/veya non-invaziv hemşirelik girişimleri ağrı oluşturabilecek prosedürler içerebilir. Standart ağrı ölçüsü hastanın kendi beyanı olmasına rağmen verbal iletişim yeteneği olmayan yoğun bakım hastaları yaşadıkları acıyı dile getirememektedir. İletişim kuramama hastanın ağrı çekmesini ortadan kaldırmadığı gibi deneyimlediği ağrıyı da göz ardı etmektedir. Bu problemi saptama konusunda yoğun bakım hemşireleri etkin davranışsal ağrı ölçeklerinin değerlendirilmesinde büyük önem taşımaktadır. Bu çalışma, Gaziantep Şehir Hastanesi Kardiyovasküler Cerrahi Yoğun Bakım Ünitesinde yatan mekanik ventilasyona bağlı yetişkin hastaların prosedürel ağrı düzeylerini fizyolojik parametreler ve iki farklı ağrı değerlendirme ölçeğine göre değerlendirmeyi amaçlandı. Şubat 2024-Mayıs 2024 tarihleri arasında yapılan bu tanımlayıcı-gözlemsel çalışmada, toplam 54 yoğun bakım hastasında, 5 hemşirelik uygulaması ile incelendi. Gönüllüleri bilgilendirme olur (rıza) formu, Hasta sosyo-demografik özellikleri ve tanımlayıcı bilgi formu, Hasta izlem formu, Davranışsal ağrı ölçeği, Yoğun bakım ağrı gözlem ölçeği kullanıldı. Araştırma verileri SPSS 22.0 programı kullanılarak analiz edildi. Sürekli değişkenlerin normallik dağılımı Kolmogorov-Smirnov testi ile değerlendirildi ve non-parametrik testler kullanıldı. Friedman ve Cochran's Q testleri ile hemşirelik girişimden 1 dakika önce, girişim sırasında ve girişimden 20 dakika sonra yapılan ölçümler arasındaki farklar analiz edildi. Çalışmaya katılan 54 hastanın yaş ortalaması 57,98 ±10,52 olup %68,5'i erkek, %72,2'sinin evli, %40,7'sinin ilköğretim mezunuydu. Ortalama yoğun bakımda kalış süresi 2,83±2,70 gün ve Glaskow koma skoru 9,78± 1,60 olarak tespit edildi. Subkutan ilaç uygulamasında kalp atış hızı, oksijen satürasyonu, pupillalarda genişleme, terleme, bulantı-kusma, ciltte solgunluk ve kızarıklıkta anlamlı fark bulunmazken (p>0,05), sistolik-diyastolik kan basıncı, solunum sayısında artış gözlendi (sırasıyla p=0,010; p=0,024; p=0,048). Aspirasyon işleminde tüm vital ve fizyolojik bulgularda (kalp atış hızı, sistolik-diyastolik kan basıncı, solunum sayısı, oksijen satürasyonu, pupillalarda genişleme, terleme, bulantı-kusma, ciltte solgunluk ve kızarık) anlamlı fark saptandı (p<0,001). Ameliyat pansumanı değişim, silme vücut banyosu, aktif-pasif egzersiz işleminde kalp atış hızı, sistolik-diyastolik kan basıncı, solunum sayısı, oksijen satürasyon, pupillalarda genişleme, terleme, ciltte solgunluk ve kızarıklıkta anlamlı fark saptandı (p<0,001). Subkutan ilaç uygulaması, aspirasyon, ameliyat pansuman değişimi, silme vücut banyosu, aktif-pasif egzersiz uygulamaları öncesi, sırası ve sonrasında yapılan ölçümlerde Davranışsal Ağrı Ölçek ve Yoğun Bakım Ağrı Gözlem Ölçeklerin ağrı puan ortalamaları benzer şekilde değişti (p<0,001). Her iki ölçekte de ağrı puan ortalaması, subkutan ilaç uygulamasında en düşükken, aspirasyon uygulamasında en yüksekti. Sonuç olarak hemşirelerin solunum yolu entübasyonu yapılmış sözel iletişim kurmada yetersiz olan hastalarda prosedürel ağrıların değerlendirilmesi ve yönetilmesinde, bu iki ölçeğin aynı uygulamalarda benzer sonuçlar verebildiğini söylemek mümkün olabilir.