Yoğun bakım ünitesinde kalış süresini etkikeyen faktörler

Uzun süre yoğun bakımda ünitesinde (YBÜ) kalmanın komplikasyon riskini ve mortalite oranını artırdığı, yüksek maliyetlere sebep olduğu, hasta, aileleri ve toplum üzerinde yük oluşturduğu bilinmektedir. YBÜ' de kalış süresinin önceden tahmin edilmesi hastanın takibi, tedavisi, uygun taburculuk zamanı ve kaynakların daha verimli kullanılması açısından önemlidir. Bu çalışma YBÜ' de kalış süresini etkileyen faktörleri belirlemek amacıyla yapıldı. Değerlendirme parametreleri ICF' e (International Classification of Functioning, Disability and Health) göre seçildi. YBÜ' de yatan, 18 yaş üzeri, entübe olmayan, hemodinamisi stabil, yapılacak değerlendirmelere engel hastalığı bulunmayan hastaların onamları alındıktan sonra yatışlarının 24-72. saatleri arasında değerlendirmeler yapıldı. Glaskow Koma Skalası değeri 15'in altında olan, YBÜ'de vefat eden ve entübe edilen hastalar çalışmaya dahil edilmedi. Katılımcıların Ağrı durumları visüal analog skala (VAS) ile, kas kuvveti 5 tekrarlı otur-kalk testi ile, günlük yaşam aktivitesi Barthel İndeksi ile, yaşam kalitesi Nottingham Sağlık Profili ile, mobilizasyon durumu Yoğun Bakım Mobilizasyon Skoru ile, kırılganlık Tillburg Kırılganlık Ölçeği ile, depresyon ve anksiyete durumu Hastane Anksiyete ve Depresyon Skalası ile, kognitif durum Eğitimsizler İçin Modifiye Edilmiş Mini Mental Test ile, bilinç durumu Glaskow Koma Skalası ile, mortalite durumları ise APACHEII skoru ile kaydedildi. Bu parametrelerin yanında kişilerin demografik bilgileri ve YBÜ' de kalış süreleri de kaydedildi. Pearson korelasyon katsayısı, YBÜ' de kalış süresi ve diğer değişkenler arasındaki korelasyonu incelemek için hesaplandı. Yoğun bakımda kalış süresinin belirleyicilerini saptamak için Kademeli Çoklu Doğrusal Regresyon Analizi yapıldı. Çalışmaya YBÜ' de yatan %46,8' i erkek olan toplam 47 hasta dahil edildi. YBÜ' de kalış süresiyle yaş (p:0,023), mortalite oranı (p:0,037), mobilizasyon düzeyi (p<0,001), günlük yaşam aktiviteleri (p<0,001), kognitif durumu (p<0,001), anksiyete ve depresyon durumu (p<0,001), kırılganlık durumu (p:0,001) arasında anlamlı ilişki bulundu. YBÜ' de kalış süresinin kademeli çoklu doğrusal regresyon modeline göre hastanın mobilizasyon durumu, anksiyete ve depresyon durumu ve mortalite oranı %47 belirleyicileri olarak bulundu. Sonuç olarak YBÜ' de kalış süresini etkileyen faktörler kişinin mortalite düzeyi, mobilizasyon durumu, anksiyete ve depresyon düzeyi olarak bulunmuştur. Ağustos 2022, 56 Sayfa. Anahtar Kelimeler: Kalış süresi, yoğun bakım, yoğun bakım üniteleri