Yoğun bakım ünitesinde yatan hasta yakınlarının spiritüel iyi oluş ve algılanan stres düzeyleri arasındaki ilişkinin belirlenmesi

Tanımlayıcı, kesitsel ve ilişki arayıcı desende yapılan bu araştırmada, yoğun bakım ünitesinde yatan hasta yakınlarının spiritüel iyi oluş ve algılanan stres düzeyleri arasındaki ilişkinin belirlenmesi amaçlandı. Bu araştırmanın evrenini Rize Devlet Hastanesi Cerrahi ve Dahiliye Yoğun Bakım Ünitelerinde yatmakta olan hastaların yakınları oluşturdu. Araştırmaya 02.03.2024-20.12.2024 tarihleri arasında dahil edilme ölçütlerini karşılayan 247 hasta yakını örneklemi oluşturdu. Veriler, "Tanıtıcı Özellikler Formu", "Üç Faktörlü Spiritüel İyi Oluş Ölçeği" ve "Algılanan Stres Ölçeği" kullanılarak, yüz yüze toplandı. Verilerin değerlendirilmesinde bağımsız gruplar-t testi, tek yönlü ANOVA, Mann Whitney U, Kruskal Wallis H, Pearson momentler çarpım ve Spearman korelasyon testi kullanıldı. Hasta yakınlarının Üç Faktörlü Spiritüel İyi Oluş Ölçeğinin alt boyutlarından aldıkları puan sırasıyla; aşkınlık 63.47±3.69 (min:39, max:75), doğayla uyum 29.83±2.26 (min:17, max:35), anomi 24.68±2.39 (min:15, max:30); toplam puan ortalaması ise 117.98±5.12 (min:81, max:135)'dir. Araştırmada, hasta yakınlarının eğitim düzeyi, mesleği ve televizyon izleme alışkanlıkları gibi değişkenlerin spiritüel iyi oluş düzeyleri üzerinde etkili olduğu belirlendi (p<0.05). Hasta yakınlarının Algılanan Stres Ölçeği alt boyutlarından aldıkları puanların ortalamaları sırasıyla; yetersiz öz yeterlik algısı 11.72±2.60 (min:8, max:15), stres/rahatsızlık algısı 16.64±3.07 (min:10, max:25); toplam puan ortalaması ise 28.36±4.94 (min:20, max:39)'tür. Hasta yakınlarının algılanan stresinin orta düzeyde olduğu; stres alt boyutları olan yetersiz öz yeterlik ve stres/rahatsızlık algısı puanlarının dengeli dağıldığı saptandı. Algılanan Stres Ölçeğinin yetersiz öz yeterlik algısı alt boyutunun kardiyovasküler sistem hastalıklarına göre istatistiksel olarak anlamlı farklılaştığı belirlendi (p<0.05). Hasta yakınlarının spiritüel iyi oluş puan ortalamasının yüksek düzeyde olduğu bulundu. Ancak, hasta yakınlarının spiritüel iyi oluş ile algılanan stres düzeyleri arasında istatistiksel olarak anlamlı bir ilişki saptanmadı (p>0.05). Yoğun bakımda çalışan sağlık profesyonellerine, hasta yakınlarının spiritüel ihtiyaçları ve stres düzeyleri konusunda hizmet içi eğitimler önerilmektedir.