Yoksulluk ve hayaller: Toplumsal atmosferin aktarıcısı olarak sinema

Yoksulluk ve Hayaller: Toplumsal Atmosferin Aktarıcısı Olarak Sinema isimli bu doktora tezi; toplumsal dönüşüm çerçevesinde yoksulluğun ve yoksul bireylerin hayallerinin değişim sürecini geniş bir bakış açısıyla ele almayı amaçlamaktadır. Yoksulluğun tarihsel süreçler içerisindeki seyrine, neoliberalizm ve onun dönüştürdüğü ekonomik, politik ve sosyolojik süreçler çerçevesindeki toplumsal atmosfere odaklanan bu çalışmada yoksulluk; ekonomik, politik ve sosyolojik bir bağlamda değerlendirilmektedir. Yoksulluğun toplumsal atmosfer bağlamında geçirdiği dönüşümü, Türk sinemasının neoliberalizm çerçevesinde yaşadığı değişimle birlikte ele alan bu çalışmada, Türk sinemasının anlam ve ifade krizi üzerine de bir tartışma gerçekleştirilmektedir. Türk sinemasının 60'lı, 80'li ve 2000'li yıllarda ortaya koyduğu filmlerden örneklem olarak belirlenen Gurbet Kuşları, Balatlı Arif, At, Bir Avuç Cennet, Başka Semtin Çocukları ve Kara Köpekler Havlarken adlı filmler eleştirel söylem analizi ile incelenmiştir. Filmlerin içerisinde üretildikleri toplumsal atmosferden etkilendikleri retorik bağlamda ortaya koyulmuş ve yoksulluk anlatılarının değiştiği saptanmıştır. Ayrıca filmlerde yer alan karakterlerin hayallerinin bağlamı ve hayallerini ifade biçimleri de değişmiştir. 1960'larda kente yönelik hayaller daha çok topluma fayda odaklıyken 1980'lerde hayaller, ekonomik değerlerle kesişmeye başlayarak bireyselleşmiştir. 2000'lere gelindiğinde ise karakterlerin hayalleri, rant ve piyasa temelinde biçimlenmiştir.Anahtar Sözcükler: Yoksulluk, Hayaller, Toplumsal Atmosfer, Türk sineması