A heuristic algorithm for an integrated routing and scheduling problem with stops en-route

Bu calışmada karayollarında tehlikeli madde taşıyan araçlarda sıkça karşılaşılan bütünleşik rotalama ve çizelgeleme problemi incelenmiştir. Problemin amacı, bir ağ üzerindeki iki nokta arasında en düşük riski veren bir rota ve bu rota üzerinde seyreden tehlikeli madde taşıyan bir aracın nerede ve ne kadar durması gerektiğini belirten bir çizelge bulmaktır. Problemin hedefi, rota üzerinde herhangi bir kaza durumunda etkilenecek ve gün içerisinde değişen ortalama insan sayısnı en aza indirgeyecek, önceden belirlenmiş bir süre içerisinde kat edilmesi gereken rotayı ve çizelgeyi belirlemektir. Literatürde bu problemi optimal olarak çözen algoritmalar mevcuttur. Ancak bu algoritmalar büyük boyutlu ağlarda yetersiz kalmaktadır. Bu tezdeki amaç, büyük boyutlu ağlarda çalışabilecek bir sezgisel yöntem geliştirmektir. Problemin rotalama ve çizelgeleme süreçleri, birbirleri ile iletişim halinde olan iki ayri süreç olarak belirlenip, bunlar için farklı çözüm yöntemleri geliştirilmiştir. Rotalama için her iterasyonda bir önceki iterasyonun en iyi rotasını kullanarak yeni rotalar üreten bir sezgisel yöntem üzerinde durulmuştur. Çizelgeleme için ise karışık tamsayılı programlama, dinamik programlama ve sezgisel yöntemler olmak üzere üç ayrı yaklaşım tartışılmıştır. Geliştirilen algoritma çeşitli test ağlarında uygulanmış ve performansı optimal sonuçlar ile karşılaştırılmıştır. Ayrıca, Türkiye Karayolları Ağı kullanılarak algoritmanın büyük ağlardaki performansı test edilmiştir.