YOLO ile engelli bireylerin kullandığı yardımcı gereçlerin tespiti

Günümüzde fiziksel engele sahip olan ve olmayan kişiler arasındaki farkı en aza indirmek için kamu kurumları veya özel kuruluşlar çalışmalar gerçekleştirmektedir. Görme engelli bireylerin, kaldırımı takip edebilmesi için kaldırıma hissedilebilir zemin döşenmesi veya tekerlekli sandalye kullananlar için kaldırım başlangıç ve bitişlerinde bulunan az eğimli rampaların bulunması gibi çalışmalar örnek verilebilir. Gelişen teknolojiyle birlikte yakın gelecekte engelli bireylere eşlik eden robotlar veya başka formlarda akıllı elektronik uyarı ve yönlendirme sistemleri günlük hayatta engelli bireylerin sosyal hayat içinde karşılaştıkları zorlukların üstesinden gelmek üzere yön gösterici olabilir. Bu gibi sistemler, öncelikle engelli bireyleri diğer bireylerden ayırt edebilmelidir. Bu çalışma, görsel kamerayla elde edilen görüntülerde engelli birey olup olmadığının tespit edilmesi problemine odaklanmaktadır. Görsel nesne sezimi, derin öğrenme ile oluşturulan nesne tespit modellerinin başarısıyla beraber, son yıllarda birçok farklı alanda uygulama bulmaktadır. Bu tez kapsamında hareket kısıtına sahip bireylerin tespit edilebilmesi için derin öğrenme tabanlı nesne tespit yöntemleri olan YOLOv7 ve YOLOv8 ile çalışmalar gerçekleştirilmiştir. Nesne tespit yöntemlerinin probleme uygun şekilde tespit işlemi gerçekleştirebilmesi için problem kapsamında 14965 imgeden oluşan Helper veri kümesi oluşturulmuştur. Veri kümesi, hareket kısıtına sahip bireylerin hareket etmek için kullandıkları araçları ve modelin pratik başarımının kararlı olması amacıyla eklenen günlük hayatta sıkça rastlanan nesneleri içermektedir. Bu nesneler; koltuk değneği, tekerlekli sandalye, bisiklet, baston ve yürüteç olmak üzere toplamda 5 sınıftan oluşmaktadır. Helper veri kümesi üzerinde 5-kat çapraz doğrulama yöntemi ile yapılan testlerde, YOLOv7-Tiny için %97,42, YOLOv8n için %97,3 ortalama mAP50 değerleri elde edilmiştir. Bu sonuçlar, YOLO nesne sezimi yöntemlerinin, engelli bireylerin kullandığı bazı temel gereçlerin tespiti üzerine yapılabilecek gerçek uygulamalarda kullanılabilir olduğu izlenimi oluşturmaktadır.