Yönetim kurulu çeşitliliği, örgütsel çift yönlülük ve firma performansı: BİST 30 firmaları üzerine bir inceleme

Bu tez çalışması, kurumsal başarı ve sürdürülebilirlik için yönetim kurulu üye çeşitliliği ve örgütsel çift yönlülük gibi faktörlerin, kurumların rekabet avantajı elde etmesine ve sürdürülebilir başarı sağlamasına nasıl katkıda bulunduğunu incelemeyi amaçlamaktadır. Yönetim kurulları, firmanın genel işleyişinden sorumlu en yüksek otoritedir ve firma performansını artırmak için izleme, tavsiye ve danışmanlık faaliyetleri yürütür. Yönetim kurullarındaki çeşitlilik, kurumsal yönetimde önemli bir konu olarak hem akademisyenler hem de sektör uygulayıcıları tarafından ilgi görmektedir. Çeşitliliğin, verimliliği artıracağı ve daha iyi kontrol sağlayacağı düşünülmektedir. Örgütsel çift yönlülük, bir örgütün hem keşfetme ve yenilik yapma hem de uygulama süreçlerini başarıyla dengelemesini ifade eder ve bu yaklaşım firmaların rekabet avantajı elde etmesine yardımcı olur. Yönetim kurulu çeşitliliğinin, örgütsel çift yönlülüğe katkıda bulunduğu ve bunun da firma performansını etkilediği düşünülmektedir. Araştırma, 2009-2021 yılları arasında BİST 30 endeksinde yer alan 115 firmanın verilerini kullanarak yönetim kurulu çeşitliliği ile örgütsel çift yönlülük ve finansal performans arasındaki ilişkileri analiz etmiştir. Yönetim kurulu üye çeşitliliği, üyelerin demografik, eğitim ve deneyim bileşenleri dikkate alınarak değerlendirilmiştir. Firma performansı, varlık getirisi (ROA), sermaye getirisi (ROE) ve Tobin Q göstergeleri ile ölçülmüştür. Sonuçlar, yönetim kurulu çeşitliliği ve örgütsel çift yönlülük arasında pozitif bir ilişki olduğunu ve yönetim kurulu çeşitliliğinin arttıkça firmaların geliştirici faaliyetlerinin arttığını göstermektedir. Örgütsel çift yönlülüğün firma performansını pozitif yönde etkilediği tespit edilmiştir. Ancak, yönetim kurulu çeşitliliğinin finansal performans üzerindeki etkisi istatistiksel olarak anlamlı bulunmamıştır. Bu bulgular, yönetim kurulu çeşitliliği ile firma performansı arasındaki karmaşık ilişkiyi ve araya giren süreçlerin önemini ortaya koymaktadır.