Yönetimsel olarak başkanlık sistemi ile Türk tipi başkanlık sistemi'nin karşılaştırılması

Türk tipi başkanlık sistemi, Türkiye'de 2018 yılında yürürlüğe giren bir siyasi yapılanmadır. Bu sistemde, başkan hem devletin başı hem de hükümetin başıdır. Başkan doğrudan halk tarafından seçilir ve geniş yetkilere sahiptir. Başkanın yürütme organı üzerinde daha fazla kontrolü vardır ve bakanlar kurulu doğrudan başkana bağlıdır. Bu sistemde parlamentonun yetkileri kısıtlanırken, başkanın karar alma süreci hızlanır ve daha etkili icra yetkisi elde edilir. ABD tipi başkanlık sistemi ise Amerika Birleşik Devletleri'nde uygulanan ve federal sistemin temelini oluşturan bir yapılanmadır. Bu sistemde, devletin başında hükümetin başı da başkandır. Başkan, dolaylı olarak seçilir ve kuvvetler ayrılığı prensibi üzerine inşa edilmiştir. Başkan, yasama organı olan Kongre'den bağımsız olarak yetkilere sahiptir. Başkanın icra yetkisi, Kongre tarafından belirli sınırlamalara tabi tutulmuştur ve yargı organı da bağımsız bir şekilde işlev görmektedir. Türk tipi başkanlık sistemi ve ABD tipi başkanlık sistemi arasında bazı farklılıklar bulunmaktadır. Türk tipi başkanlık sistemi, başkanın yetkilerinin genişlediği ve yasama organının yetkilerinin sınırlı hale geldiği bir yapıyı temsil ederken, ABD tipi başkanlık sistemi, kuvvetler ayrılığı ilkesi ve bağımsız kurumların varlığına dayanır. Her iki sistem de farklı siyasi ve sosyal koşullara uyumlu olarak farklı sonuçlar doğurur ve kendilerine özgü avantajlar ve dezavantajlar içermektedir. Bu nedenle hazırlanan bu çalışmanın amacı yönetimsel olarak başkanlık sistemi ve Türk Tipi başkanlık sisteminin karşılaştırılmasıdır. Çalışmada nitel araştırma yöntemleri kullanılması ile Uluslararası İlişkiler alanına ait kitaplardan, bilimsel makalelerden, tezlerden, gazete yazılarından, internet sitelerinden faydalanılmıştır. Böylelikle araştırma yöntemi ile araştırma ilerledikçe, yeni bilgiler dâhilinde değişim ve yenileneme olanağı kazanılmış ve bu doğrultuda araştırma sorularına cevaplar bulunmaya çalışılmıştır. Çalışmanın önemi ise yönetimsel anlamda bu sistemin tüm detaylarıyla incelenmesi ve literatüre gerekli katkılar yaparak bir sonraki çalışmalara ışık tutmasıdır. Anahtar Kelimeler: Başkanlık Sistemi, Türk Tipi Başkanlık Sistemi, Cumhurbaşkanlığı Hükümet Sistemi