Yükseköğretim işletme eğitiminde bilgisayar tabanlı simülasyon kullanımı: Capitalism lab uygulaması

Dijitalleşen bir dünyanın sonucu olarak, güncel teknolojilerin ilerlemesiyle birlikte işletmeler arasındaki rekabetin de başka boyutlara taşındığı görülmektedir. Teknolojik açıdan değişimlerin yaşandığı bir dünyada, işletme yönetimine yönelik eğitimlerde kullanılan araçların, güncellenerek revize edilmesi gerekebilir. Şimdiye kadar yapılmış birçok bilimsel çalışmada işletme simülasyonlarının, bu amaca yönelik etkinliği üzerinde durulmuş ve faydalarından bahsedilmiştir. İşletme yönetim becerilerinin öğrencilere kazandırılmasına yönelik yaygın kullanılan yöntem ve araçların (geleneksel düz anlatım ve sunum ile yansıtma) günümüzün rekabetçi koşulları ve teknolojik imkanları dahilinde yetersiz kalabileceği tartışılmaktadır. İşletme yönetiminde durum analizi ve strateji belirleme, analitik düşünme ve problem çözme ile işletmenin temel fonksiyonlarının kavranmasına yönelik uygulamalar yaptırılmasının faydalı olacağı görülmektedir. İşletme simülasyonları ile işletme yönetimine yönelik uygulamalar yapılabileceği ve bu sayede teorik olarak edinilen bilgilerin simülasyon aracılığı ile deneyimlenebileceği düşünülmüştür. Bu tarz uygulamalarda kullanıcıların motive edilmeleri gerektiği, ilk başlarda yüksek seviyede motivasyon sağlansa bile zamanla bunun kaybolduğu konu ile ilgili araştırmalarda belirtilmiştir. Yapılan bu çalışmanın temel amacı, işletme eğitimine yönelik kullanılacak işletme simülasyonunun, öğrencileri motivasyonunu nasıl etkileyeceği, işletme simülasyonu uygulamasında, motivasyonun, cinsiyete göre farklılık gösterip göstermeyeceği ve simülasyon kullanımı süresince öğrencilerin hangi deneyimleri yaşayabileceklerinin değerlendirilmesi ile simülasyon deneyimlerinde, öğrencilerin eğitim aldıkları bölümlere göre farklılık olup olmadığının belirlenmesi, bu araştırmanın amacını oluşturmaktadır. Yükseköğretim işletme eğitiminde bilgisayar tabanlı simülasyon uygulaması, işletme eğitimi açısından ulusal bazda çok sınırlı olarak ele alınmış bir konudur. Bu açıdan işletme yönetimine yönelik olarak yapılan simülasyon uygulaması bu alanda önemli katkılar sağlayabilir. Araştırmanın amaçları doğrultusunda, Çağ Üniversitesi dördüncü sınıfta eğitim gören ve işletme yönetimi ile ilgili dersler alan toplam 102 öğrenciye, dört grup halinde, iki öğretim üyesi, iki araştırma görevlisi ve bir araştırmacı ile birlikte toplam beş kişi tarafından, 14 hafta süre ile işletme simülasyonu uygulaması yapılmıştır. Uygulama sonucunda anket aracılığı ile elde edilen nicel veriler ve işletme simülasyonuna yönelik raporlardan elde edilen nitel veriler, karma araştırma yöntemi ve nicel içerik analizi yöntemleri kullanılarak analiz edilmiştir. Yapılan çalışma sonucunda, işletme eğitiminde kullanılan simülasyon yazılımı ve bu yazılım aracılığı ile uygulanan stratejilerin öğrencilerin motivasyonuna olumlu etki ettiği, simülasyon yazılımı ile motivasyonlarını sürdürme konusunda başarı elde edilebildiği, simülasyon uygulamasında Dikkat (p>0.05; t_0.05=1.178), Uygunluk (p>0.05; t_0.05=0.760) ve Tatmin (p>0.05; t_0.05=1.737) düzeylerinin cinsiyete göre farklılık göstermediği, fakat Güven (p<0.05; t_0.05=3.019) düzeyinde kadın öğrenciler ile erkek öğrenciler arasında anlamlı bir fark olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Araştırmada kullanılan değişkenler arasındaki ilişkinin gücü ve yönünü belirlemek için yapılan çoklu korelasyon analizinde, Dikkat ile Uygunluk (r=0.900; p<0.01), Uygunluk ile Güven (r=0.822; p<0.01), Güven ile Tatmin (r=0.827; p<0.01) arasında pozitif yönde anlamlı bir ilişki olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Yaşanılan deneyimlerin çeşitliliği ile bölümlere göre ortaya çıkan ortak ve farklı deneyimlerin oluştuğu belirlenmiştir. İşletme yönetimine yönelik alınan eğitimlerin de simülasyondaki yansımaları incelenmiş, işletmeye yönelik kavramların simülasyon içerisinde kullanılabildiği sonucu elde edilmiştir. Anahtar kelimeler: Simülasyon, işletme eğitimi, işletme yönetimi, motivasyon