Yükselen ekonomiler ve Türkiye'de doğrudan yabancı sermaye yatırımlarının siyasal-ekonomik istikrar açısından değerlendirilmesi

Son 25 yılda bilgi ve iletişim teknolojisinde yaşanan gelişmeler küreselleşme sürecine hız kazandırmıştır. Küreselleşme olgusunun hayatın her alanında hissedilmeye başlaması ve ekonomik anlamda küreselleşmenin gerçekleşmesiyle birlikte, gelişmekte olan ekonomiler kalkınabilmeleri için gereken tasarruf açığını doğrudan yabancı sermaye yatırımlarını kullanarak kapatmak istemektedir. Diğer yandan gelişmiş ekonomiler ise, küresel rekabet gücünü ve pazar payını korumak amacıyla doğrudan yabancı sermaye yatırımlarına önem vermektedir. Bu nedenler küreselleşen dünyada sermayenin bir ülkeyle sınırlı kalmasını olanaksız kılmakta ve gün geçtikçe doğrudan yabancı sermaye yatırımlarının önemini artırmaktadır. Teorik ve ampirik açıdan yapılan çalışmalar değerlendirildiğinde doğrudan yabancı sermaye yatırımlarının; ekonomik ve politik istikrar, ülkenin pazar büyüklüğü, uygulanan döviz kuru politikası, vergi politikası, alt yapı yatırımları, ticari açıklık, doğal kaynaklar, özelleştirme uygulamaları, yolsuzluk ve sosyo-kültürel etkenler gibi onlarca belirleyicisinin olduğu kabul edilmektedir. Yapılan literatür taramalarında ise genellikle doğrudan yabancı sermaye yatırımları; makro ekonomik değişkenler, vergi teşvikleri, dış ticaret etkileri, döviz kuru ilişkisi ve AB sürecinin etkisi bakımından ele alınmıştır. Teoride, politik ve ekonomik istikrarın gelişmekte olan ekonomiler açısından önemli belirleyiciler olduğu sıkça ifade edilmesine rağmen yapılan kapsamlı bir çalışmanın olmaması araştırmamızın motivasyonunu oluşturmaktadır. Bu doğrultuda çalışmaya geniş çaplı kavramsal literatür taramasıyla başlanmıştır. Çalışmanın ampirik bölümünde oluşturulan ekonometrik modelde ise, çoğunluğu gelişmekte olan ekonomilerden meydana gelen ve "Yükselen Piyasa Ekonomileri" olarak adlandırılan 26 ülkeye ait 2 temel faktör 1996 - 2015 yılları arası esas alınarak panel veri yöntemiyle analiz edilmiştir.