Yumurtacı tavuklarda ınfectıous bursal dısease'e (IBD) karşı uygulanan aşılama programlarının karşılaştırılması

Infectious Bursal Disease (IBD) tavukların en önemli viral enfeksiyonlarından biridir ve kontrol programının esasını özellikle erken dönemlerde rutin uygulanan aşılama oluşturur.Bu çalışmada, Afyonkarahisar ilinde Hy-line Brown, Hy-line W-36, Nick Brown, Lohmann Brown, Lohmann Lsl ve Bowans White ırklarının yetiştirildiği 6 adet ticari yumurtacı tavuk çiftliğinde yetiştirilen hayvanlarda IBD antikor değişimi izlendi. Bu amaçla, 0, 7, 14, 21, 28, 35, 42, 49, 56, 63 ve 70 günlerde kan örnekleri alındı ve her gurupta 10 civciv örneklendi. Ek olarak, sürü 1 çıkan salgın nedeniyle 2 kez daha örneklendi ve toplam olarak 680 kan örneği elde edildi. Serum örnekleri, IBD spesifik antikor varlığı ve titre değerlerinin belirlenmesi için indirekt IBD ELISA test ile kontrol edildi.Çalışılan sürülerde iki farklı aşılama yöntemi kullanıldı; birinci grupta, ilk aşılama içim inaktif aşı seçildi, ikici uygulama 11-14. günlerde canlı aşı kullanılarak yapıldı ve 2 kez daha canlı rapel uygulaması yapıldı. Normal şartlar altında bu program önerilmektedir. İkinci gurupta, 3 çiftlikte aşılamaya 6-8. günlerde yapılan canlı aşı ile başlandı ve 7 ile 11. günlerde inaktif uygulamayla devam edildi ve 14-22. günlerde 2 canlı aşı yapılması ile bitirildi.Aşı programı, yönetim şartları ve antikor titre değişim grafikleri incelendiğinde, salgın riski olan çiftliklerde ikinci uygulama açık bir şekilde daha etkili bulunmuştur. Bu çalışmanın bir diğer bulgusu da, manipulatif uygulamaların antikor artışını negatif etkilediğidir.Anahtar Kelimeler: Antikor, Aşılama, ELISA, Infectious Bursal Disease, Virus.