Yusuf Akçura’nın milliyetçilik anlayışı

Milliyetçilik fikri Fransız İhtilali sonrasında Avrupa’da ve Balkanlarda hızla yayılmaya başladı. Özellikle imparatorluklar ırka dayalı milliyetçilikten olumsuz etkilenerek dağılma sürecine girdi. Osmanlı Devleti egemenliğinde bulunan Balkan topraklarında da birçok isyan girişimi yaşandı. Bu isyanlar sonucunda yaşanacak olan toprak kayıplarını engellemek amacı ile dönemin devlet adamları ve aydınları tarafından bazı fikirler ortaya atıldı. Farklı milliyetçilik denemeleri olarak değerlendirebilecek bu fikirler belli dönemlerde devlet politikalarını etkiledi. Akçura, bu fikirlerden biri olan ve özellikle İttihat ve Terakki cemiyetinin yönetime egemen olduğu dönem ile Türkiye Cumhuriyeti’nin kuruluşunda etkili olan Türkçülük fikrinin Osmanlı topraklarındaki gelişiminde öncü isimlerden biri oldu. Türkçülük fikrinin Osmanlı topraklarındaki gelişimi, Akçura’nın fikirlerinin gelişimi ile paralellik göstermektedir. Bu sebeple Akçura’nın milliyetçilik ile ilgili fikirlerine ilişkin yapılacak bir inceleme bize Osmanlı Devleti’nde milliyetçilik, Türkçülük fikrinin gelişim aşamaları konusunda da bilgi sağlayacaktır. Bu çalışmanın konusuda buradan yola çıkılarak belirlendi. Bu çalışmada öncelikli olarak Osmanlı Devleti topraklarında görülen milliyetçilik türlerinin daha iyi anlaşılabilmesi için millet ve milliyetçilik kavramları açıklanarak ulusçuluk fikrinin gelişimi üzerinde duruldu. Sonrasında Milliyetçilik fikrinin Osmanlı Devleti’ne etkilerine ve sonucunda Osmanlı topraklarında ortaya çıkan fikirlere değinildi. Çalışmanın son bölümünde ise Akçura’nın Osmanlı Devleti’nin son yıllarında ortaya çıkan fikirlere ilişkin düşüncelerine yer verildi. Son olarak Akçura’nın Türk Milliyetçiliğine bakışı ve fikirlerinde yaşanan değişım sebepleri ile açıklandı.