Zemin-yapı etkileşimi dikkate alınarak yapıların aşamalı göçme riskinin belirlenmesi

Yapılar hizmet ömrü boyunca tasarım yüklerinden farklı olarak öngörülemeyen yüklere de maruz kalmaktadır. Bazı gelişmiş ülkeler bu gibi etkileri dikkate alarak hazırladıkları rehber ve yönetmelikler ile stratejik öneme sahip yapılar için aşamalı göçme risk analizleri yapmaktadırlar. Ancak diğer birçok ülkelerde henüz aşamalı göçme kavramı yeterince bilinmediğinden bu tür analizler yapılmamakta ve kritik öneme sahip yapılar bu eksiklik ile inşa edilmektedir. Bu tezin amacı zemin özelliklerinin aşamalı göçme üzerindeki etkilerini araştırmak ve farklı zemin tipleri üzerine inşa edildiği düşünülen yapıların davranışını detaylı olarak incelemektir. Bu amaçla, son yıllarda aşamalı göçme analizlerinde yaygın olarak kullanılan Amerikan Savunma Bakanlığı'nın yayımlamış olduğu UFC 4-023-03 rehberini kullanılarak, betonarme ve çelik yapı örnekleri incelenmiştir. Örnek yapılar zemin-yapı etkileşimi dikkate alınarak Alternatif Yol metodu (APM) ile doğrusal statik analiz (LSP) ve doğrusal olmayan dinamik analiz yöntemi (NDP) olmak üzere iki farklı yöntemle analiz edilmiştir. Geliştirilmiş Vlasov zemin modeli ile dikkate alınan zemin etkisi, MATLAB dilinde kodlanan bir arayüz yardımı ile SAP2000 ve MATLAB programlarının eş zamanlı kullanılması ile hesaba katılmıştır. Yapılan analizler sonucunda iki analiz modelinde de zemin etkisinin yapı elemanlarının aşamalı göçme direncini önemli ölçüde değiştirebileceği görülmüştür.