Master'sOpen Access

Çevre bilimleri alanında sıfır-örnekli ve az-örnekli adlandırılmış varlık tanıma

Is this your thesis?

This record came from a bulk archive import. If it’s yours, link it to your profile.

2024
0 views
0 downloads

Abstract (TR)

Doğal dil işlemede yeni mimariler, modelin bilgisini farklı görevlere aktarabilmeyi sağlar. Bu aktarımlı öğrenme sayesinde modeli bazı görevler için yeniden eğitme ihtiyacı ortadan kalkmıştır. Aktarımlı öğrenme, önceden eğitilmiş bir Büyük Dil Modeli'ni ince ayar yaparak sağlanabilir. Bu çalışmada sonraki cümleyi tahmin etmek için eğitilmiş bir model olan BERT'in daha sade bir versiyonu olan DistilBERT üzerinde ince ayar yapılarak, metinsel veriler üzerinde önemli bir bilgi erişim görevi olan Adlandırılmış Varlık Tanıma görevinin yapılması sağlanmıştır. Aktarımlı öğrenme, modelin daha önceden edindiği bilgileri daha önce görmediği alanlara aktarabilmeyi de sağlar. Bu bağlamda, çevre bilimleri alanına özgü bir veri kümesi oluşturduk. Ayrıca, belirli varlıkları tanımak için çevre bilimleri alanındaki varlıklar için özel varlık etiketleri tanımlanmıştır. Modelin transfer öğrenme yeteneğini değerlendirmek için oluşturulan veri kümesi üzerinde sıfır atışlı, bir atışlı ve on atışlı öğrenme prosedürleri gerçekleştirilmiştir. Transfer öğrenimini iyileştirmek için modeli genel bir Türkçe veri kümesi üzerinde önceden eğittik. Son olarak, modelin sıfır atışlı ve birkaç atışlı kurulumlardaki tahmin performansını iyileştirmek için bir büyük dil modeli kullanılarak oluşturulan çevre bilimleri alanına özgü veriler, oluşturduğumuz veri kümesiyle birleştirilmiştir. Çalışmada, modeli genel veri kümesiyle önceden eğitme işlemi ve yapay olarak oluşturulan veri kümesini tanıtma işlemi ayrı ayrı ve birlikte değerlendirilmiştir. Ayrıca, eğitim veri kümesinde anlamsal olarak ilişkili varlıkların, modelin tahmin yeteneği üzerindeki etkisi incelenmiş olup, ilişkili varlıkların eğitim verisine eklenmesi sonucu tüm atış seçeneklerinde tahmin performansının iyileştiği görülmüştür. Testlerin değerlendirmesi umut verici sonuçlar göstermekte ve transfer öğrenimi açısından iyileştirmelere ışık tutmaktadır.

Author

Kerem Mert Demirtaş

How to Cite

Kerem Mert Demirtaş (Yüksek Lisans Tezi). Çevre bilimleri alanında sıfır-örnekli ve az-örnekli adlandırılmış varlık tanıma, 2024, Çankaya University.

Keywords

License

Tüm Hakları Saklıdır

This work is shared under the specified license terms.

More theses from Çankaya University