Zihin yetersizliği olan öğrencilere güvenlik becerilerinin öğretiminde ve akıcılığında okuryazarlığa dayalı davranışsal uygulamaların etkililiğinin incelenmesi

Bu araştırma iki evreden oluşmakta ve iki genel amacı bulunmaktadır. Birincisi zihin yetersizliği olan bireylere deprem güvenliği becerilerinden çök, kapan, tutun tekniği ve binayı güvenli boşaltma becerisinin öğretiminde okuryazarlığa dayalı davranışsal uygulamaların etkili olup olmadığını belirlemektir. İkinci temel amacı ise edinimi gerçekleşen çök, kapan, tutun tekniği ve binayı güvenli boşaltma becerisinin akıcılığının sağlanmasında okuryazarlığa dayalı davranışsal uygulamaların etkili olup olmadığının belirlenmesidir. Araştırmanın birinci evresinde bağımsız değişkenin hedef becerinin ediniminde etkililiğini belirlemek için tek denekli araştırma yöntemlerinden yoklama denemeli çoklu yoklama modeli kullanılmış ve katılımcılar arası yinelenmiştir. Farklı ortamda yürütülen genelleme oturumlarına ve uygulama sona erdikten bir, üç ve dört hafta sonra izleme oturumlarına yer verilmiştir. Uygulamada ön test-son test oturumları ile katılımcıların bilgi düzeyi performansları da belirlenmiştir. Araştırmanın ikinci evresinde tek denekli araştırma modellerinden değişen ölçütler modeli kullanılmış ve katılımcılar arası yinelenmiştir. Bu evrede akıcılık çalışması, hedef becerinin gerçekleşme süresinin azaltılması bağlamında yürütülmüştür. Araştırmaya yaşları 14 olan ve orta düzey zihin yetersizliği olan üç kız öğrenci katılmış ve araştırma katılımcıların okulunda gerçekleşmiştir. Araştırmanın sonucunda okuryazarlığa dayalı davranışsal uygulamaların hedef becerinin ediniminde, kalıcılığında, farklı ortama genellenmesinde ve katılımcıların bilgi düzeylerinin artmasında etkili olduğu görülmüştür. Ayrıca bağımsız değişkenin katılımcıların hedef beceriyi akıcı olarak öğrenmesinde, ortalama 42.8 saniyelik bir ilerleme kaydetmelerinde etkili olduğu belirlenmiştir. Sosyal karşılaştırma verilerine bakıldığında katılımcıların araştırma öncesi norm grubuna oranla düşük performans gösterdikleri ancak sistematik uygulama sonrası norm grubuna benzer ve daha iyi performans gösterdikleri görülmüştür. Araştırma sonrası yapılan öznel değerlendirmeye bulgularına göre katılımcı ebeveynlerin hedef beceriyi hayatın bir parçası ve herkesin öğrenmesi gereken bir beceri olarak gördükleri, bağımsız değişkeni ise uygun ve faydalı buldukları belirlenmiştir.