Zirai mücadelede yaygın kullanılan fungisitlerin gökkuşağı alabalığı (Oncorhynchus mykiss) sperm hücreleri üzerine etkisi

Bu çalışmada, captan (CPL), mancozeb (MCZ) ve azoxystrobin (AZS) fungisitlerinin gökkuşağı alabalığı (Oncorhynchus mykiss) sperm hücreleri üzerine in vitro etkileri araştırılmıştır. Bu amaçla, farklı derişimlerdeki bu fungisitlere 2 saat boyunca maruz bırakılan spermatozoa örneklerinde motilite parametreleri, lipid peroksidasyon seviyeleri, toplam antioksidan kapasiteleri (TAK), süperoksit dismutaz enzimi (SOD) aktiviteleri, DPPH inhibisyonları ve motilitenin %50 civarına düştüğü örneklerde yağ asidi kompozisyonları tayin edilmiştir. Buna göre, CPL ≥2 µg/L derişimlerde, MCZ ≥1 µg/L derişimlerde ve AZS ≥5 µg/L derişimlerde spermatozoa motilite parametrelerini istatistiki olarak azalttığı saptanmıştır (P<0,05). Benzer derişimlerde, TAK değerleri, SOD aktiviteleri ve DPPH inhibisyon seviyelerinde azalmalar, lipid peroksidasyonunda ise artmalar belirlenmiştir. Değerlendirilen fungisitlerinin spermatozoa motilite değerlerini %50 seviyesine düşürdüğü derişimler CPL için 10 µg/L, MCZ için 5 µg/L ve AZS için 200 µg/L olarak tayin edilmiştir. Bu derişimlerin bulunduğu spermatozoa örneklerinin yağ asidi profilleri incelendiğinde fungisit gruplarının neredeyse tüm yağ asitlerinde değişimlere neden olduğu gözlemlenmiştir. Özelikle çoklu-doymamış yağ asitlerinin miktarlarında önemli azalmalar belirlenmiştir. Sonuç olarak 3 farklı fungisitin, gökkuşağı alabalığı sperm hücreleri kullanılarak farklı toksik etkilere sahip olduğu gösterilmiştir.