Ziziphora persica bunge ve thymus vulgaris L. türlerinin in vitro rejenerasyonu üzerine farklı eksplant tiplerinin ve bitki büyüme düzenleyicilerinin etkisi

Bu araştırma Tesadüf Bloklarında Bölünen Bölünmüş Parseller Deneme Desenine göre 4 tekerrürlü olarak Erzurum Doğu Anadolu Tarımsal Enstitüsü Doku Kültürü Laboratuvarında yürütülmüştür. Çalışmada Ziziphora persica Bunge ve Thymus vulgaris L. türlerinin sürgün ucu, yaprak ve hipokotil eksplantları kullanılmıştır. Eksplantlar mikro çoğaltım amacıyla 5 farklı MS besi ortamında (kontrol %5 sukroz, 1 mg/l Kinetin + 0.5 mg/l GA3, 0.5 mg/l NAA+ 3 mg/l BAP, 0.5 mg/l BA, 3 mg/l IBA + 0.01mg/l Kinetin) kültüre alınmışlardır. Bitkicikler 6 hafta süre ile uzun gün fotoperiyot şartlarında (16 saat aydınlık, 8 saat karanlık) tutulmuştur. Alınan gözlemler: ilk sürgün vehyurme gün sayısı, bitki canlılık oranı (%), sürgün uzunluğu (mm), yan dal sayısı (adet), boğum sayısı (adet), boğum aralığı (mm), yaprak sayısı (adet), yaprak alanı (mm2), kök sayısı (adet), kök uzunluğu (mm), bitki yaş ağırlığı (mg), bitki kuru ağırlığı (mg) gözlemleri alınmıştır. Çalışma sonucunda Ziziphora persica Bunge türünün incelenen bitki karakteristikleri yönünden Thymus vulgaris L. türüne göre daha iyi sonuçlar verdiği belirlenmiştir. Hipokotil ve sürgün ucu eksplantlarının yaprak eksplantına göre daha olumlu sonuçlar verdiği görülmüştür. Ziziphora persica BUNGE türünün sürgün ucu eksplantlarında ilk sürgün gelişimi Kinetin + GA3 ortamında 5. günden itibaren başlamıştır. Besi ortamlarında ise en iyi sonuçlar Kinetin + GA3 ortamından elde edilmiş, hiç hormon içermeyen kontrol ortamında da bitkilerin çok kolay geliştiği görülmüştür. Mikroçoğaltım yönünden çok önemli olan bitki boyuna bakıldığında en uzun bitkiler Ziziphora persica Bunge türünün sürgün ucu eksplantında kontrol ortamında (53.86 mm), ulaşılmıştır. En fazla yan dal sayısı Thymus vulgaris L. türünün hipokotil eksplantlarından Kinetin + GA3 ortamında (10.00 adet), en yüksek boğum sayısı ise Thymus vulgaris L. bitkisinin hipokotil eksplantında kontrol ( %5 sukroz) ortamında (5.75 adet) elde edilmiştir.