Zonguldak Orman Bölge Müdürlüğü meşe meşcerelerinin biyokütle tablolarının düzenlenmesi

ÖZET Yüksek Mühendislik Tezi ZONGULDAK ORMAN BÖLGE MÜDÜRLÜĞÜ MEŞE MEŞCERELERNİN BİYOKÜTLE TABLOLARININ DÜZENLENMESİ Birsen DURKAYA Zonguldak Karaelmas Üniversitesi Fen Bilimleri Enstitüsü Orman Mühendisliği Anabilim Dalı Tez Danışmanı: Doç. Dr. Nedim SARAÇOĞLU Ocak 1998, 110 sayfa. Bu çalışmanın amacı, Zonguldak Orman Bölge Müdürlüğü içerisindeki meşe meşcerelerinin tek ağaç ve hektardaki biyokütle miktarlarının tahmin edilmesidir. Yaş ve firın kurusu ağırlık tabloları için, Zonguldak Orman Bölge Müdürlüğü sınırlan içerisinde 32 deneme alam seçilmiştir. Bu deneme alanları içinden de 32 deneme ağacı seçilmiş ve bu deneme ağaçlarının verilerinden yararlanılmıştır. Çeşitli olgunluk devrelerinde, yetişme ortamı ve sıklık sınıfındaki meşcerelerden 0.04 hektar (20 m x 20 m) büyüklüğünde deneme alanları alınmıştır. Deneme alanlarında ağaçların göğüs çaplan, boylan, ortalama taç çaplan ölçülmüştür. Her ıuÖZET (Devam ediyor) deneme alanında ortalama göğüs yüzeyine sahip olan ağaç deneme ağacı olarak seçilmiştir. Her deneme ağacının göğüs çapı, ağaç boyu, taç boyu, taç çapı, dalların sayısı, dalların ortalama çapı taç hacmi için ölçülmüştür. Ağacın bütün dallan kesilmiş, tacın alt, orta ve üst bölümlerindeki dallar ayrı ayrı kümelenmiştir. Yaprak taşıyan bütün dalcık ve yapraklar dallardan ayrılmıştır. Gövde dipten tepeye doğru 2.05 metrelik seksiyonlara ayrılmıştır. Her gövde kesitinin ortasından 5 cm kalınlığında örnek kesitler alınmıştır. Ağaç kesitlerinin, canlı ve kuru dalların ağırlıkları ve yaş yaprak ağırlığı ayrı ayrı tespit edilmiştir. Dalcık ve yaprak ağırlıkları birlikte saptanmıştır. Gövdeden alınan örnek kesitler, canlı dal ve yaprak örnekleri polyethylen torbalara konularak kuru ağırlıklarının tespiti için laboratuara götürülmüştür. Tüm bu işlemler sonucu aşağıdaki eşitlikler tespit olunmuştur. Tek ağacın gövde, dal ve yaprak yaş ağırlığı ile göğüs yüzeyi orta çapı arasındaki ilişkiyi en iyi yansıtan model; Log(YYA)i= a + b Log(dı>3)i (YYa)İ= i- ağacın gövdesinin, dalının, yaprağının yaş ağırlığı (Kg) (di,3)= Göğüs yüzeyi orta ağacının çapı (cm) Tüm ağaç için de aynı denklem en uygun sonucu vermiştir. Hektardaki gövde yaş ağırlığı-tüm ağacın yaş ağırlığı ile göğüs yüzeyi orta çapı arasındaki ilişkiyi en iyi yansıtan model; IVÖZET (Devam ediyor) L0g(YGYAha ;YTümYAha)i = a + b Log(dı>3)i (YGYAha)H- ağacın hektardaki gövde yaş ağırlığı (kg) Y-TümYAhaTüm ağacın hektardaki yaş ağırhğı (kg) (di,3)1= Göğüs yüzeyi orta ağacının çapı (cm) Tüm ağaç için de yukarıdaki denklem en uygun sonucu vermiştir. Hektardaki dal yaş ağırlığı-taç yaş ağırlığı ile göğüs yüzeyi orta ağacının çapı arasındaki ilişkiyi en iyi yansıtan model; (YDYAha;YTYAha)i= a + b(dl,3)i (YoYAhaW- ağacın hektardaki dal yaş ağırlığı (kg) (YxYAha)i= i- ağacın hektardaki taç yaş ağırlığı (kg) Hektardaki yaprak yaş ağırlığı ile göğüs yüzeyi orta ağacının çapı arasındaki ilişkiyi en iyi yansıtan model; (YYYAha)i= a+ bLog(dl.3); (YYYMa)i =i. ağacın hektardaki yaprak yaş ağırlığı (kg) Tek ağacın bileşenlerine ilişkin kuru ağırlık ile göğüs yüzeyi orta ağacının çapı arasındaki ilişkiyi en iyi yansıtan model; (YKA)i=a + b(d1.3)i (Yra)j : Tek ağacın herhangi bir bileşenine ilişkin firın kurusu ağırlık (Gövde, dal, yaprak, taç ve tüm ağaç) (Kg).ÖZET (Devam ediyor) Hektardaki değerlerin gövde ve tüm ağacın fırın kurusu ağırlıklarının belirlenmesinde kullanılan eşitlik aşağıda verilmiştir. Log (YGKAha;YTümKAha)i= a + b Log(dı.3)j (YGKAha)i: Hektardaki gövde fırın kuru ağırlığı (kg) (YTümKAha)i: Hektardaki tüm ağacın fırın kurusu ağırlığı (kg) Hektardaki değerlerin diğer bileşenlerin fırın kurusu ağırlıkları ile göğüs yüzeyi orta çapı arasındaki ilişkiyi ise şu formül en iyi şekilde yansıtmıştır. (YKAha)i=a + b(dı.3)i (YKAha)i= Hektardaki bileşenlerin kuru ağırlığı (Dal, yaprak ve taç) (kg) Bu eşitlikler kullanılarak hektarda ve tek ağaçta yaş ve fırın kurusu ağırlık tabloları gerçekleştirilmiştir. Anahtar Sözcükler : Biyokütle, Meşe, ağırlık tablosu Bilim Kodu : 502.03.02 VI