Alanya Alaaddin Keykubat University
Institute

Institute of Graduate Studies in Social Sciences

Alanya Alaaddin Keykubat University

54

Archived Theses

0

DOIs Assigned

0%

DOI Rate

Archived Theses

10 Tez
Master'sOpen AccessTR

Turizm eğitimi alan öğrencilerin mesleki algı ve beklentileri ile gelecek kaygılarının sektörde çalışma isteği üzerine etkisi: Antalya ilinde turizm eğitimi alan yükseköğretim öğrencilerine yönelik bir uygulama

Turizm, her yıl artan turist sayıları ve turizm gelirleri sebebiyle birçok ülke için vazgeçilmez bir endüstri haline gelmiştir. Doğası gereği turizm olgusunun merkezinde insan unsuru vardır. Küreselleşmenin bir sonucu olarak rekabet ortamının giderek yoğunlaştığı günümüzde, başarıda en önemli faktörün insan kaynağı olduğu açıktır. Diğer tüm alanlarda olduğu gibi, emek-yoğun bir endüstri olan turizm endüstrisi için bu durum daha da önem kazanmaktadır. Bu nedenle, turizm eğitimi almış insanların istihdam edildiği işletmeler, rakiplerinden bir adım ilerde olabilme adına önemli bir avantaja sahiptirler. Turizm eğitimi alan öğrencilerin mezun olduktan sonra sektörde çalışmalarının sağlanması turizm işletmeleri için oldukça önemlidir. Bu araştırmada turizm eğitimi alan öğrencilerin sektörde çalışma isteklerini etkileyen faktörlerden olan, mesleki algı ve beklenti ile gelecek kaygısı konuları ele alınmıştır. Çalışmanın temel amacı, öğrencilerin mesleki algı ve beklentileri ile gelecek kaygılarının turizm sektöründe çalışma istekleri üzerindeki etkilerini ve gelecekteki kaygı değişkeninin diğer iki değişken arasında aracı bir değişken olup olmadığını incelemektir. Bu amaç doğrultusunda kolayda örnekleme yoluyla belirlenen 364 turizm bölümü öğrencisine yüz yüze anket uygulanmıştır. Elde edilen veriler SPSS 22.00 programına girilerek betimsel istatistikler ve değişkenler arasındaki ilişkiler incelenmiştir. Analiz sonuçlarına göre, mesleki algı ve beklenti ile çalışma isteği arasında pozitif bir ilişki, gelecek kaygısı ile çalışma isteği arasında negatif bir ilişki ve mesleki algı ve beklenti ile gelecekte kaygısı arasında negatif bir ilişki olduğu tespit edilmiştir. Gelecek kaygısı değişkeninin, mesleki algı ve beklenti ile öğrencilerin çalışma isteği arasında kısmi bir aracı değişken olduğu ortaya çıkmıştır. Anahtar Kelimeler: Mesleki Algı ve Beklenti, Gelecek Kaygısı, Çalışma İsteği, Aracı Değişken, Turizm Eğitimi

AntalyaGelecek kaygısıMesleki beklenti+6
Elif Pelin Kuybu Rol
Alanya Alaaddin Keykubat University · Institute of Graduate Studies in Social Sciences
2019
00
Master'sOpen AccessTR

Yerli halkın turizm algılarının demografik değişkenler bağlamında incelenmesi

Turizm sektörü açısından önem taşıyan destinasyonların başında gelen Alanya, doğal zenginlikleri ve eşsiz güzellikleri ile turistlerin tatil merkezi seçiminde devamlı tercih edilen bir destinasyondur. Deniz-kum-güneş turizminde ilk sıralarda yer alan Alanya ilçesi, sahip olduğu coğrafi konumu, iklimi, doğal güzellik ve manzaraları ile ekoturizm açısından, kültürel ve tarihi değerleri ile kültürel turizm açısından, bütün bunların yanında yayla turizmi, macera turizmi, spor turizmi, kış turizmi vb. birçok alternatif turizm çeşidi açısından zengin bir potansiyele sahiptir. Alanya' da gerçekleştirilen bu çalışmada turizm zenginlikleri ve çekicilikleri ile turizmin sosyo-kültürel, ekonomik ve çevresel etkilerine yönelik bölge halkının algılarının ölçülmesi amaçlanmıştır. Araştırmada veri toplama yöntemi olarak anket uygulamasından faydalanılmış olup, elde edilen verilen SPSS.22 (Statistical PackageforSocialSciences) paket programında analiz edilmiştir. Anket formunda yer alan ölçek sorularının geçerlik ve güvenirliğinin hesaplanmasında Cronbach Alpha' dan yararlanılmış ve ölçek güvenilirliği 0,857 olarak bulunmuştur. Ankete katılan kişilerin demografik özellikleri ve anket formunda yer alan ölçek sorularına ilişkin algı düzeyleri frekans ve yüzde olarak belirtilmiştir. Araştırmanın son bölümünde hipotezler test edilmiştir. Grup görüşlerindeki farkı ölçmek amacıyla yapılacak olan teste karar verilirken verilere normallik testi uygulanmıştır. Normallik analizi sonuçlarına göre Shapiro Wilk değeri p=0,000<0,05 olarak bulunması üzerine verilerin non-parametrik olduğu tespit edilmiştir. Araştırma verileri non-parametrik olduğundan karşılaştırılan grup sayısı 2 olan veriler için Mann-Whitney U testinin, karşılaştırılan grup sayısı 2' den fazla olan veriler için ise Kruskal-Wallis testinin yapılması uygun görülmüştür. Analiz sonuçlarına göre yerel halkın turizmin etkilerine ilişkin algılarının demografik değişkenlerden cinsiyet, doğum yeri, meslek, eğitim ve yaşam süresi bakımından farklılık gösterdiği belirlenmiştir. Anahtar Kelimeler: Destinasyon kavramı, Alanya, Alanya' nın Turizm Potansiyeli, Yerel Halk, Turizmin Etkileri

DemografiDemografik değişkenlerDemografik özellikler+4
Merve Uzun
Alanya Alaaddin Keykubat University · Institute of Graduate Studies in Social Sciences
2019
00
Master'sOpen AccessTR

Küçük ve orta büyüklükteki işletmelerin (KOBİ) finansman sorunları: Fildişi Sahili örneği

Bu çalışma, Fildişi Sahili'nde faaliyet gösteren Küçük ve Orta Büyüklükteki İşletmelerin (KOBİ) banka kredisine erişimini engelleyen zorlukları belirlenmek için yapılmıştır. Fildişi Sahili'ndeki KOBİ'lerin en temel sorunlarından birisi finansman sorunudur. Fildişi ekonomisinin temelini oluşturan KOBİ'ler işletme faaliyetlerini finanse etmek için banka kredisi almakta zorlanmaktadırlar. Bu zorlukların nedenlerini ortaya koymak amacıyla Fildişi Sahili'nin en büyük şehri olan Abidjan'da faaliyet gösterenler 300 adet KOBİ'ye anket çalışması yapılmıştır. Gönderilen 300 ankete 225 cevap gelmiş olup anketin geri dönüş oranı %75 olarak gerçekleşmiştir. Çalışmadan elde edilen sonuçlara göre; Fildişi Sahili'nde KOBİ'lerin finansman sağlamada karşılaştıkları zorlukların başında teminat sorunları ve yüksek faiz oranları gelmektedir. Başka bir ifade ile Fildişi Sahili'ndeki KOBİ'ler bankaların kredi sürecinde talep ettiği gereksinimleri karşılama konusunda sıkıntı çekmektedirler. Bu bağlamda hükümet, KOBİ'lerin bu tarz sorunları daha az yaşaması için işletme yöneticilerine finansman koşulları hakkında düzenli ve ücretsiz olarak eğitim seminerleri düzenlemeli, KOBİ destek politikalarını gözden geçirilmeli ve ülkedeki tüm şehirlerde KOBİ ajansları kurmalıdır. Anahtar Kelimeler: Küçük ve Orta Büyüklükteki İşletmeler (KOBİ), Bankalar, Finansman Kaynakları, Finansman Sorunları, Fildişi Sahili

Fildişi SahiliFinansal sorunlarFinansman+2
Chaye Ines Debora N'cho
Alanya Alaaddin Keykubat University · Institute of Graduate Studies in Social Sciences
2019
00
Master'sOpen AccessTR

Sürdürülebilir turizm gelişiminde konaklama işletmelerinin rolü: Alanya bölgesinde bir uygulama

Günümüzde turizm faaliyetlerinin yaygınlaşması ve olumsuz etkilerinin giderek artması, tüm destinasyonlarda turizmin sürdürülebilir bir yaklaşım çerçevesinde yönetilmesini zorunlu kılmaktadır. Bu çalışmada, sürdürülebilir turizm gelişiminde konaklama işletmelerinin rolü kapsamında, bu işletmelerin sorumlulukları, sürdürülebilir iş uygulamaları ve kurumsal sosyal sorumluluk faaliyetlerinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Nitel araştırma yönteminin kullanıldığı çalışma, Alanya bölgesinde çevreye duyarlı sertifikalara sahip konaklama işletmelerinin üst düzey yöneticileri ile gerçekleştirilmiştir. Hazırlanan yarı-yapılandırılmış mülakat formu, sürdürülebilir gelişme ve sürdürülebilir turizm kavramlarının anlamı, konaklama işletmelerinin bölgedeki etkileri, sorumlulukları, sürdürülebilir iş uygulamaları ve kurumsal sosyal sorumluluk faaliyetleri konuları çerçevesinde oluşturulmuştur. Görüşmeler sonucunda sağlanan veriler MAXQDA nitel veri analizi programından yararlanılarak analiz edilmiştir. Araştırma sonucunda, Alanya bölgesinde araştırmaya dahil olan konaklama işletmeleri yöneticilerinin çevreye duyarlılık bilincinin yüksek olduğu, sorumlulukları ve yaptıkları uygulamalar ile turizmin sürdürülebilir gelişimine önemli katkıları olduğu belirlenmiştir. Bununla birlikte, konaklama işletmesi yöneticilerinin sürdürülebilir turizm kavramının temel ilkeleri arasında yer alan planlama konusuna daha fazla önem vermeleri gerektiği ortaya çıkmıştır. Ayrıca, destinasyonda sürdürülebilir turizm gelişiminin başarılı olabilmesinin sadece konaklama işletmelerinin yaptığı uygulamalarla sağlanamayacağı, tüm paydaşları kapsayacak etkili bir yönetişim sisteminin oluşturulmasının gerekli olduğu vurgulanmıştır.

Antalya-AlanyaKonaklama işletmeleriSürdürülebilir turizm+1
Muhammet Necati Çelik
Alanya Alaaddin Keykubat University · Institute of Graduate Studies in Social Sciences
2019
00
Master'sOpen AccessTR

Döviz kurunun Türkiye ile örfez ülkeleri arasındaki dış ticaret yapısına etkisi: 2003-2018 yılları üzerine bir inceleme

Bu çalışmanın amacı, reel efektif döviz kuru ile Türkiye-Körfez ülkeleri dış ticaret yapısı arasındaki ilişkiyi panel ARDL Modeli ile ekonometrik olarak analiz etmektir. Literatürde reel döviz kuru ve dış ticaret dengesi arasındaki ilişkiyi inceleyen birçok çalışma bulunmaktadır. Günümüzde Türkiye'nin Körfez ülkeleri ile artan politik, ekonomik ve sosyal ilişkileri de göz önüne alındığında çalışmanın amacı ve önemi ortaya çıkmaktadır. Reel efektif döviz kurunun dış ticaret dengesi üzerindeki uzun ve kısa süreli etkilerini araştırmak için hem her ülke için ayrı ayrı ARDL modeli, hem panel ARDL modeli kullanılmıştır. Bu doğrultuda ARDL modeli için ADF Birim kök testi, ARDL koentegrasyon testi, ARDL uzun-kısa dönem karşılaştırması ve Granger Nedensellik testi uygulanmıştır. Sadece BAE açısından REER ile dış ticaret dengesi arasındaki uzun-kısa dönem ilişkisi anlamlı çıkmıştır. Panel ARDL modeli için LLC, Fisher ADF ve Fisher PP Birim kök testleri, Pedroni ve Kao panel ARDL eşbütünleşme testi, panel ARDL uzun-kısa dönem karşılaştırması ve Dumitruscu ve Hurlin PanelNedensellik testi uygulanmıştır. LnREER katsayısı uzun dönemde pozitif, kısa dönemde negatif bulunmuştur. Ancak her iki dönem için p değeri istatistiki olarak anlamlı çıkmamıştır. Panel hata düzeltme katsayısı ve ülkeler bazında hata düzeltme katsayıları negatif değerde ve istatistiki olarak anlamlı bulunmuştur.

Döviz kuruDöviz kuru politikalarıDöviz kuru sistemleri+4
Moustafa Bakar
Alanya Alaaddin Keykubat University · Institute of Graduate Studies in Social Sciences
2019
00
Master'sOpen AccessTR

Uluslararası ticaret alanında yapılmış bilimsel yayınların sosyal ağ analizi ile değerlendirilmesi: Bir bibliyometrik çalışma

1980 sonrası tüm dünyayı saran küreselleşme olgusunun ilk ayağı iktisadi küreselleşme yani ticarette serbestleşmedir. Uluslararası ticaret önündeki engellerin kaldırılması, kaynak temininde kolaylık elde etme, bilgi ve teknoloji transferi ile dünyanın tek pazar haline getirilmesi, yer küre üzerindeki insan, devlet ve toplumlar arasında etkileşimin artması şeklinde açıklanabilen küreselleşme, ülkeleri kültürel olarak yakınlaştırmakta, siyasi ve ekonomik olarak karşılıklı bağımlı hale getirmektedir. Uluslararası ticaret, uluslararası iktisadın ülkeler arasındaki mal ve hizmet alım – satım işlemlerini konu edinen bir alt alanıdır. Uluslararası ticaret, bir ülkenin dış ticareti ya da bir ülkenin belli politikalar ile bağlı diğer ülkeler ile yaptığı ticari faaliyetler olarak tanımlanabilir. Uygarlık başlangıcından itibaren yer edinen, küreselleşme olgusu ile uluslararası boyutta önem kazanan, son dönemde ise hem uluslararası diplomasi de hem de akademik yazında farkındalığını artan uluslararası ticaret bir ülkenin ekonomisindeki pek çok sektörle oldukça yakın ilişkilidir. Bir ülkenin küresel rekabet gücünün artması hem politik hem de ekonomik bir hedeftir. Son dönemde Türkiye'de uluslararası ticaret eğitimine verilen önemin artması ile pek çok üniversitede lisans, lisansüstü (yüksek lisans ve doktora) programlar açılmış, özel ve devlet resmi kurumlarınca uluslararası ticarette uzmanlaşma önem kazanmıştır. Bu çalışmanın amacı dünya genelinde akademik olarak desteklenmesi şart olan uluslararası ticaret anabilim dalı altında 1980 sonrasından günümüze Web Of Science Core Collection veri tabanından elde edilen makale, bildiri, kitap, kitap bölümü ve bu tür inceleme türündeki alan yazının bibliyometrik analizidir. Bibliyometrik analiz yardımıyla kurumsal ve bireysel bazda ilişkisel durumlarını elde edilmesi planlanmıştır. Çalışma verileri Web of Science Core Collection veri tabanında "uluslararası ticaret" konu başlığı altında tüm indekslerde taranan 18.521 makale, 1.693 bildiri, 844 kitap incelemesi, 544 eleştiri yazısı ve 44 kitap bölümünden oluşmaktadır. Yapılan bibliyometrik analiz sonucunda çalışmaların, yazarların ve ülkelerin yıllara göre yayın sayıları, yayın türleri, yayın dilleri, atıf analizleri, ülke işbirlikleri, ortak atıf ağları ile kavram - konu yönelimleri incelenmiştir.

BibliyometriBibliyometrik çözümlemeBilimsel yayın+3
Bekir Çınar
Alanya Alaaddin Keykubat University · Institute of Graduate Studies in Social Sciences
2019
00
Master'sOpen AccessTR

Organizasyon kültürünün bilgi paylaşımı ve bilgi teknolojileri kabulüne etkisi: Formalleşme ve ulusal kültürü rolü

Değer yaratmak için en güçlü silah olan bilgi, paylaşıldığında daha da fazla değer üretir. Bilginin bu özelliği, "Bilgi güçtür" geçmiş paradigmasına bir son verdi ve "bilgi paylaşımının güç olduğu" fikrini doğruladı. Genelde insanların yeterli bilgiye sahip olmadıkları takdirde önyargı veya karşı davranış olabileceği kabul edilmektedir. Genel şüphe ve bilinmeyene olan korku da bir kişinin tutumunu ve davranışını etkileyebilir. Bir kuruluşun başarılı bir bilgi yönetimi stratejisi konuşlandırmasına yol açan etkili teknolojik faktörlerden biri, uygun (BT) altyapısının geliştirilmesidir. Yine de, BT yönetimi, bireylerin arzu ettikleri bilgiler ve paylaşımları konusunda karşılıklı olarak anlama ve aynı fikirde olma becerisini büyük ölçüde aştığı görülmektedir. Bu araştırmanın amacı örgüt kültürün bilgi paylaşımı ve bilgi teknoloji kabulüne etkisi: formalleşme ve ulus kültürü rolünü ortaya koymaktır. Bu araştırmanın örneklemini İran ile Türkiye'deki teknolojik tabanlı kurumlarda çalışanlar ve farklı pozisyonlarda yer alan çalışanlar oluşturmaktadır. Bu çalışmada analizler için IBM SPSS 22 programından yararlanmıştır. Çalışmada, betimleyici istatiksel yöntemler dışında verilerin normal dağılımı teşhisi histogram ve çarpıklık basıklık katsayıları ile değerlendirilmiştir. Araştırmanın verilerini analiz etmek için ve önerilen hipotezleri kabul veya reddetmek için, adım adım frekans, faktör analizi, regresyon ve pearson korelasyon katsayısı ve moderatör analizi gibi istatistiksel teknikler kullanılmıştır. Farklı örgütsel kültürler arasındaki farklılıkları analiz etmek için, Comeron ve Quinn tarafından önerilen kavramsal çerçeve İran toplumu ile Türk toplumu arasında incelenmiştir. Bu araştırmada klan, adhocracy, hiyerarşik ve pazar kültür olmak üzere dört çeşit örgüt kültürü ile bilgi paylaşımı ve bilgi teknoloji kabulü arasındaki ilişki değerlendirilmiştir. Ayrıca örgüt kültürünün bilgi paylaşımına ve bili teknoloji kabulüne etkisinde, ulus kültürün ve formalleşmenin bu etkide ğüçlendirici yada azaltıcı bir role sahipse,bunun taşhısı için şartli hiyerarşik regresyon külanılmiştır. Anahtar Kelimeler: Örgüt Kültürü, Bilgi Paylaşımı, Bilgi Teknolojileri, Formalleşme, Ulusal Kültür

Bilgi paylaşımıBilgi teknolojisiBiçimcilik+3
Nasrın Mohammadi Lanbaran
Alanya Alaaddin Keykubat University · Institute of Graduate Studies in Social Sciences
2019
00
Master'sOpen AccessTR

Stratejik insan kaynakları perspektifinde çalışanları elde tutma: Birey, grup ve işletme düzeyi uygulamalar

İnsanlar zamana göre her türlü ihtiyaçları için çalışmayı, örgütlenmeyi, kurumsallaşmayı başarmıştır. Bu başarı beraberinde insanlar için kendi kurdukları örgütlere ait olma gereksinimini de ortaya çıkarmıştır. Bütün dünya artık mevcut çalışanları geliştirmenin ve onların kurumlarında memnun ve mutlu çalışmasının ilgili kuruma çok daha fazla getirisinin olduğunu bilmektedir. Buradan hareketle bu çalışmada stratejik insan kaynakları uzmanlarının insan kaynakları fonksiyonları çerçevesinde çalışanları işletmede tutabilmek için neler yapabileceği irdelenmiştir. Çalışanların bireysel olarak, yaptıkları işlerden ve ait oldukları grup ile kurumlarından neler bekledikleri yönünde bir çok kriter Ek:1' de belirtilen envanter kullanılarak toplanmış ve Microsoft Office Excel 2016 ile SPSS 22 yazılımları ile incelenmiştir. Bunun yanında stratejik insan kaynakları yetkililerinde çalışanların işletmede kalması ile işletmeden ayrılması sonuçlarını nasıl gördükleri de yine EK:2' de belirtilen envanter kullanılarak incelenmiştir. Bu çalışama kapsamında 166 adet çalışana kolayda örnekleme yoluyla ulaşılmıştır. Nicel araştırma yöntemleri ve betimleyici istatistik bulgularından yararlanılmıştır. Araştırmalar sonucunda çalışanların ait oldukları kurumlarda özellikle ücret, adil davranış, iş ve özel yaşamı dengede tutabilme, grup birlikteliği, yönetici ile iletişim, sorumluluk alabilme ve kurum kültürü gibi faktörlerin olmasını kurumda kalma adına ilk sırada görece önemli bulmuşlardır. Ve birey düzeyinde çalışanları elde tutma faktörleri kurum iş ve kişisel faktörler açısından anlamlı derecede farklıdır. Çalışanlar açısından da faktörlerin önem derecelerine göre sıralanması istatistiksel olarak anlamlı derecede farklıdır. Araştırmanın bulgularına göre insan kaynakları yetkilileri tarafından çalışanları elde tutabilmenin en önemli yararı norm kadro olarak seçilmiştir. Bu araştırmanın sonuçları işletme yönetimi ile stratejik insan kaynakları yönetimine plan ve programlarını belirlerken nelere dikkat etmesi gerektiği yönünde yol gösterici olabilecek bir nitelik doğurmuştur. Bu çalışma, bir çalışanın daha verimli çalışması ve işletmeye aitlik hissedebilmesi için gerekli olan kriterlerin, iş ve kurumun gerektirdiği şartlarla birlikte incelenmesi açısından ve ayrıca işletmeler için daha sağlıklı ve ulaşılabilir hedef koymaları bakımından da önemli bir veri kaynağı teşkil edebilecek özelliktedir. Anahtar Kelimeler: Stratejik İnsan Kaynakları Yönetimi, Çalışanları Elde Tutma, Birey, Grup ve Kurum.

Stratejik yönetimStratejik yöntemÇalışanlar+3
Gonca Teke Bayburan
Alanya Alaaddin Keykubat University · Institute of Graduate Studies in Social Sciences
2019
00
Master'sOpen AccessTR

Sosyal medya platformlarında tüketici katılımı: Konaklama sektörüne yönelik bir uygulama

Konaklama işletmelerinin satış, pazarlama ve misafir ilişkileri gibi iletişim faaliyetlerinde sosyal medya, günümüzde merkezi bir önem ihtiva etmektedir. Dolayısı ile sosyal medya platformlarının efektif kullanımı işletmeler için ciddi rekabetçi avantajlar sağlar. İşletmelerin bu katılımları başarılı bir şekilde yönetebilmesi müşterilerin sosyal medya kanallarında yaptıkları katılımların nedenlerini anlamaktan geçer. Konaklama işletmelerinin sosyal medya yönetimini etkili kılma çatı hedefi çerçevesinde bu çalışmada tüketici katılımlarına neden olan faktörleri belirlemek amaçlanmıştır. Bu çalışma iki kısımdan oluşmaktadır. İlk bölümde konuyla ilgili kapsamlı literatür taraması ile kavramsal çerçeve, ikinci bölümde ise, karma yöntem araştırmalarından keşfedici sıralı desen yöntemi kullanılarak yapılan uygulama bölümü yer almaktadır. Uygulamanın nitel kısmında Alanya'da bulunan 5 yıldızlı bir otelin Facebook sayfasındaki değerlendirmeleri içerik analizine tabi tutulmuştur. Yapılan kodlamalar sonucunda, memnuniyet, savunma, benlik, minnet, fayda, bağlanma, istek-öneri, bilgi, deneyim ve tavsiye ana temalarına ulaşılmıştır. Takip eden nicel kısmında, nitel bulguları kapsayan bir yapı oluşturularak, çalışma daha genele yayılmıştır. Araştırmada kolayda örneklem yöntemi kullanılmıştır ve konaklama işletmelerinin sosyal medya marka platformları ile etkileşime giren, sosyal medya kullanıcıları ile çevrimiçi anket çalışması gerçekleştirilmiştir. Anket katılımcılarından elde edilen veriler analiz edilmiştir ve verilerin analizleri sonucunda 'deneyimsel fayda', 'benlik', 'minnet', 'bilgi', 'savunma', 'tavsiye', 'memnuniyet' boyutlarını kapsayan yedi adet boyut bulunmuştur. Bu boyutlar içerisinde 'minnet' daha önceki akademik çalışmalarda bulunmayan ve bu çalışmanın literatüre kazandırdığı bir tüketici katılımı boyutudur.

Davranışsal katılımKonaklama işletmeleriKonaklama sektörü+5
Buket Güney
Alanya Alaaddin Keykubat University · Institute of Graduate Studies in Social Sciences
2019
00
Master'sOpen AccessTR

Türkiye'nin ihracat değerlerinin yapay sinir ağları ile tahmini

Yaklaşık iki buçuk asırlık bir geçmişe sahip olan ve dışa açık ekonomiler için büyük önem arz eden dış ticaret kavramı günümüz küresel rekabet ortamında ülke ekonomilerinin gelişmesi ve kalkınmasında kilit rol oynamaktadır. Dış ticaret işlemleri içerisinde ihracat önemli bir yer kaplamaktadır. Çünkü ihracat, ekonomik büyüme, döviz ve sermaye girdisi arasında itici bir güç bulunmaktadır. Bu çalışmada öncelikle Türkiye'nin 2002-2017 tarihlerini kapsayan yıllık verileri kullanılarak ihracatı etkileyen değişkenlerin tespiti amacı ile yapısal eşitlik modeli kurulmuştur. Modelde literatürde yer alan çalışmalara göre ihracatı etkileyebileceği düşünülen gayri safi sermaye oluşumu, sanayi, tasarruf, kur, lojistik, GSYİH, kişi başına düşen GSYİH, ticari servis ve mal ihracatı bağımsız değişkenleri kullanılmıştır. Analiz sonucunda bağımsız değişkenlerin ihracat bağımlı değişkenini % 99 gibi yüksek oranda açıkladığı belirlenmiştir. Modelin CR, AVE ve Cronbach's Alpha değerlerinin eşik değerlerini aştığı ve böylelikle modelin güvenilirlik ve iç geçerliliğinin tatmin edici bir şekilde karşılandığı görülmüştür. Ticari servis ve mal ihracatı bağımsız değişkenlerinin ihracat bağımlı değişkeni üzerinde olumlu ve anlamlı ve etkisi olduğu saptanırken diğer bağımsız değişkenlere kıyasla lojistik değişkeninin ihracat bağımlı değişkeni için daha yüksek önceliğe sahip olduğu görülmüştür. Araştırma modelinin % 99 oran ile yüksek bir genellenebilirliğe sahip olduğu belirlenmiştir. Analizin son kısmında aynı değişkenler kullanılarak yapay sinir ağları ile bir model kurulmuştur. Yapay sinir ağları ile kurulan modelde 2 – 9 gizli katman ile tahminler oluşturulmuştur ve gerçek değerler ile tahmin değerleri R2, RMSE, MAE ve MAPE (%) değerleri hesaplanarak karşılaştırılmıştır. Modelde 9 gizli katmanda R2=0,99, RMSE=3611616, MAE=2613313 ve MAPE= %45,14141 olarak hesaplanmıştır. Bu durum yapılan denemeler sonucunda en iyi sonucun gizli katman sayısı 9 olduğunda ortaya çıktığını göstermektedir. Modelde ağın gizli katman sayısı arttıkça istatistiksel olarak daha anlamlı sonuçlar elde edileceği doğrulanmıştır. Anahtar Kelimeler: İhracat, İhracatı Etkileyen Faktörler, Yapısal Eşitlik Modeli, Yapay Zeka

TahminTahmin teknikleriUluslararası ticaret+3
Burcu Yaman
Alanya Alaaddin Keykubat University · Institute of Graduate Studies in Social Sciences
2019
00