Uzaktan Öğretim Anabilim Dalı

Yapıcı görüşe göre ders kitaplarının tasarımı: AÖF uzaktan öğretim ders kitapları örneği

11 YÜKSEK LİSANS TEZ OZU YAPICI GÖRÜŞE GÖRE DERS KİTAPLARININ TASARIMI: AÖF UZAKTAN ÖĞRETİM DERS KİTAPLARI ÖRNEĞİ İrem Erdem Aydın Uzaktan Eğitim Ana Bilim Dalı Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Ağustos, 2002 Danışman: Prof. Dr. Levend Kılıç Bu çalışmanın temel amacı, uzaktan eğitim ders kitaplarının yapıcı görüşe göre nasıl tasarımlanacağını ve öğrencilerin yapıcı görüş ilkeleri doğrultusunda hazırlanmış ders kitaplarına ilişkin tutumlarını belirlemektir. Çalışma, genel tarama modelinde yürütülmüştür. Verilerin toplanması sürecinde belge tarama, anket ve uzmanların görüşlerini alma yöntemleri kullanılmıştır. Yapıcı görüş ilkeleri doğrultusunda hazırlanmış ders kitaplarıyla ilgili öğrencilerin tutumlarını belirlemek için 38'i çoktan seçmeli, 2'si açık uçlu olmak üzere 40 soruluk, 5 dereceli Likert ölçeği geliştirilmiştir. Ölçek, yedi bölgeyi temsilen rastsal olarak seçilen, Eskişehir, Gaziantep, Aydın, Van, Çanakkale, Samsun, Mersin illerinin akademik danışmanlıklarına 700 adet gönderilmiştir. Gönderilen ölçeklerin 457'si geri dönmüştür. Verilerin çözümlemelerinde, t testi, frekans, ortalama, standart sapma gibi istatistiksel işlemler yapılmıştır. Çalışma sonunda yapılan değerlendirmeler, öğrencilerin yapıcı görüş ilkeleri doğrultusunda hazırlanmış kitaplara ilişkin tutumlarının olumlu yönde olduğunu göstermektedir. Öğrenciler en olumlu tutumu, "Günlük yaşamdan alınan örnek durumları inceleyerek ve sorunları çözerek daha iyi öğrenirim" maddesine en düşük tutumu ise, "Başvurabileceğimiz kaynaklar, konuyla ilgili farklı bakış açılarını görmemde yardımcı oldu" maddesine göstermişlerdir.

Çevirimiçi bir destek olarak sunulan iktisada giriş dersinin öğrenci memnuniyeti üzerine etkisi: Anadolu Üniversitesi Açıköğretim Fakültesinde bir uygulama örneği

YÜKSEK LİSANS TEZ OZU ÇEVRİMİÇİ BİR DESTEK OLARAK SUNULAN İKTİSADA GİRİŞ DERSİNİN ÖĞRENCİ MEMNUNİYETİ ÜZERİNE ETKİSİ: ANADOLU ÜNİVERSİTESİ AÇIKÖĞRETİM FAKÜLTESİNDE BİR UYGULAMA ÖRNEĞİ Zeliha Şenel Uzaktan Eğitim Anabilim Dalı Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Ağustos 2003 Danışman: Yrd. Doç. Dr. Murat Ataizi İletişim teknolojilerindeki hızlı gelişme ve bunun sonucu olarak üretilen bilgiye çok hızlı erişilebilmesi, eğitim sistemlerini de etkilemektedir. Okula devam edemeyen bireyler yanında, yaşam boyu eğitim alma isteği, uzaktan eğitim modellerinin dünyada önem kazanmasına neden olmaktadır. Uzaktan eğitim modelinde eğitimci ile öğrenciler aynı mekanda olmadığından iletişimi sağlamak amacıyla farklı ortamlardan yararlanılarak eğitim etkinlikleri sürdürülmektedir. Internet ve World Wide Web (www) eğitim amaçlı olarak kullanılan en yeni teknolojilerden biridir. Bu çalışmanın temel amacı, iletim ortamı olarak televizyon ve basılı materyaller kullanan bir uzaktan eğitim dersinin, web destekli olarak teknik ve pedagojik yönden nasıl tasarımlanacağını ve hazırlanan tasarıma ilişkin öğrenci memnuniyetini belirlemektir. Araştırmada, öğrencilerin hazırlanan web destekli eğitim sitesine yönelik memnuniyetini belirlemek amacıyla Likert ölçeğine uygun bir anket formu geliştirilmiştir. Çalışma sonunda yapılan değerlendirmeler, web tasarım ilkeleri dikkate alınarak hazırlanmış bir web destekli eğitim sitesine ilişkin öğrencilerin genellikle memnun olduklarını göstermektedir. Öğrencilerin memnuniyetlerini olumsuz yönde etkileyen en önemli unsurlardan biri, Internet erişim sorunlarıdır.

Uzaktan eğitimde öğrenme öğretme sürecinin dijital televizyon yayıncılığı ile desteklenmesi ve Açıköğretim Fakültesi İngilizce Öğretmenliği lisans programı için model önerisi

11 YÜKSEK LÎSANS TEZ ÖZÜ UZAKTAN EĞİTİMDE ÖĞRENME-ÖĞRETME SÜRECİNİN DİJİTAL TELEVİZYON YAYINCILIĞI İLE DESTEKLENMESİ -Açıköğretim Fakültesi İngilizce Öğretmenliği Lisans Programı için Model Önerisi- Burçin İSPİR Uzaktan Eğitim Anabilim Dalı Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Ağustos 2003 Danışman: Doç. Dr. Aydın Ziya ÖZGÜR Televizyon teknolojisindeki gelişmeler ile televizyonun canlı yayınlar dışındaki tek yönlü iletişime izin veren yapısı aşılarak, televizyon izleyicisinin aktif olması ve etkileşim içerisinde bulunması sağlanabilmektedir. Dijital yayıncılık ile değişen bu televizyon izleme alışkanlığı, izleyicinin istediği programı izlemesine ve programı yönlendirme yetisini de kazandırmaktadır. Dijital yayıncılığın televizyon izleyicisine sağladığı etkileşim olanakları televizyon ile sürdürülen uzaktan eğitim uygulamalarında da etkili olmaktadır. Günümüzde televizyon eğitim programlarında dijital yayıncılığın tüm olanakları kullanılmasa da öğretimi desteklemek amacıyla bu sistemden yararlanılan uygulamalar mevcuttur. Yapılan çalışmalar uzaktan öğrenenlerin daha iyi bir öğrenme ve öğretme etkinliği içerisinde bulunmasını içermektedir. Yapılan araştırmada uzaktan eğitimin özellikleri, kullanılan iletişim ortamları, öğrenme ve öğretme süreçleri üzerinde durularak, uzaktan eğitim sistemlerinde televizyon kullanımı ve dijital yayıncılığın televizyona getirdikleri incelenmektedir. Televizyon eğitim programlarının dijital yayıncılıkla desteklenmesine yönelik olarak Anadolu Üniversitesi Açıköğretim Fakültesi İngilizce Öğretmenliği Lisans Programında uygulanabilirliğine dair model önerisi verilmektedir.

Açıköğretimde ölçme ve değerlendirme: Anadolu Üniversitesi açıköğretim sisteminde soru yazarlarının soru hazırlamada karşılaştıkları güçlükler

11 YÜKSEK LİSANS TEZ ÖZÜ AÇIKÖĞRETİMDE ÖLÇME VE DEĞERLENDİRME: ANADOLU ÜNİVERSİTESİ AÇIKÖĞRETİM SİSTEMİNDE SORU YAZARLARININ SORU HAZIRLAMADA KARŞILAŞTIKLARI GÜÇLÜKLER Nejdet KARADAĞ Uzaktan Eğitim Anabilim Dalı Anadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü Danışman: Doç.Dr.Aydın Ziya ÖZGÜR Bu araştırmada, Açıköğretim sistemine göre öğretim yapan fakültelerin 2003-2004 öğretim yılında, öğretim programlarında yer alan dersler için çoktan seçmeli soru hazırlamakla görevli "soru yazarlan"mn, soru hazırlama sürecinde karşılaştıkları güçlüklerin belirlenmesi amaç edinilmiştir. Bu temel amaç doğrultusunda aşağıdaki sorulara yanıt aranmıştır:. Soru yazarları, soru hazırlama sürecinde ne tür güçlüklerle karşılaşmaktadırlar?. Soru yazarlarının soru hazırlama sürecinde karşılaştıkları güçlükler cinsiyete göre değişiklik göstermekte midir?. Soru yazarlarının soru hazırlama sürecinde karşılaştıkları güçlükler akademik unvana göre değişiklik göstermekte midir?. Soru yazarlarının soru hazırlama sürecinde karşılaştıkları güçlükler görev yapılan fakülteye göre değişiklik göstermekte midir?. Soru yazarlarının soru hazırlama sürecinde karşılaştıkları güçlükler ölçme ve değerlendirme konusunda eğitim etkinliğine katılıp katılmama durumuna göre değişiklik göstermekte midir? Araştırmaya, "Prof.Dr.", "Doç.Dr.", "Yard.Doç.Dr.", "Öğr.Gör." ve "Araş.Gör." unvanlarına sahip 95 soru yazan katılmıştır. Araştırmayla, soru yazarlarının çoktan seçmeli soru hazırlama konusunda eğitim ihtiyacı duyup duymadıkları da belirlenmeye çalışılmıştır.Ill Elde edilen veriler üzerinde gerçekleştirilen bazı istatistiksel işlemler (cinsiyet ve ölçme ve değerlendirme ile ilgili eğitim etkinliğine katılıp katılmama değişkenleri için t-testi, akademik unvan ve görev yapılan fakülte değişkenleri için tek yönlü varyans analizi) sonucunda, cinsiyetin, akademik unvanın, görev yapılan fakültenin ve ölçme ve değerlendirme ile ilgili eğitim etkinliğine katılıp katılmama durumunun çoktan seçmeli soru hazırlama sürecinde karşılaşılan güçlükler açısından istatistiksel olarak belirleyici değişkenler olmadığı ortaya çıkmıştır. Araştırma sonucunda, soru yazarlarının büyük çoğunluğunun soru hazırlama konusunda yapılacak bir eğitim etkinliğine katılmak istedikleri de belirlenmiştir.

Büro yönetimi ve sekreterlik önlisans programının değerlendirilmesi

Bu araştırmanın amacı, Büro Yönetimi ve Sekreterlik Önlisans Programını amaç, içerik,öğretim yöntemleri açısından incelemek ve değerlendirmektir. Çalışmanın önemi, konuhakkında ileride yapılacak araştırmalara gerekli verileri sağlamasından kaynaklanmaktadır.Araştırma, 2003-2004 öğretim yılında, Anadolu Üniversitesi Açıköğretim Fakültesi BüroYönetimi ve Sekreterlik Önlisans Programı'na kayıt yaptıran 1345 öğrencinin % 25'i olan 337öğrenciye gönderilen anketlerden elde edilen verilerle gerçekleşmiştir. Anket toplam 9 konubaşlığından ve 34 sorudan oluşmaktadır. Bu konu başlıkları, kişisel bilgiler, programa ilişkinsorular, kitapların içeriği, televizyon programları, deneme sınavları, alıştırma yazılımları,akademik danışmanlık, çalışma yöntemi ve sınav değerlendirmesidir. Ankette yer alansorulara verilen cevapların frekans (f) ve yüzdesi (%) alınmış, yüksek oranda katılım alanyargılar, cinsiyet, yaş ve çalışma durumu açısından değerlendirmeye tabi tutulmuştur.Araştırma sonunda, öğrencilerin genel olarak program hakkında olumlu görüşler taşıdığıortaya çıkmıştır. Sözgelimi öğrenciler genel olarak programın içeriği ve programın en önemlibileşenlerinden biri olan kitapları, televizyon programlarını ve sınavları olumlu olaraknitelendirmişlerdir. Diğer yandan bilgisayar destekli eğitim faaliyetlerinin ve akademikdanışmanlık hizmetlerinin çeşitli nedenlerle sıklıkla kullanılmadığı ortaya çıkmıştır Yayınsaatleri nedeniyle televizyon programlarından sıkıntı çeken öğrenci sayısının da çok olduğugörülmüştür.Bilgisayar destekli eğitim faaliyetlerinin daha yaygın olarak duyurulması, sadece eğitimamaçlı bir televizyon kanalında programların tekrarlanarak yayınlanması, akademikdanışmanlık faaliyetlerinin yaygınlaştırılması gibi çalışmalar programın etkinliğini artıracakbaşlıca unsurlar arasında gösterilebilir.

Uzaktan eğitim ders kitaplarının geribildirim açısından değerlendirilmesi: Anadolu Üniversitesi'nin uzaktan eğitim veren işletme ve iktisat fakülteleri örneği

YÜKSEK LİSANS TEZ ÖZÜUZAKTAN EĞİTİM DERS KİTAPLARININ GERİBİLDİRİM AÇISINDANDEĞERLENDİRİLMESİ: ANADOLU ÜNİVERSİTESİ'NİN UZAKTANEĞİTİM VEREN İŞLETME VE İKTİSAT FAKÜLTELERİ ÖRNEĞİSerpil KOÇDARUzaktan Eğitim Anabilim DalıAnadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Ağustos 2006Danışman: Prof. Dr. Levend KILIÇBu araştırmanın temel amacı, Anadolu Üniversitesi'nin uzaktan eğitim verenİşletme ve İktisat Fakültelerinde bireysel öğrenme ilkelerine göre hazırlanan derskitaplarındaki geribildirimlere ilişkin öğrenenlerin tercihlerini, geribildirimleri kullanımyöntemlerini ve öğrenenlerin geribildirimlerin işlevlerini yerine getirmesi konusundakigörüşlerini belirlemektir.Araştırma, genel tarama modelinde yürütülmüştür. Verilerin toplanması için,uzman görüşlerinden yararlanılarak, literatür taraması yapılmış ve 5 bölümden oluşan26 soruluk anket hazırlanmıştır. Anket, 7 ayrı ilde yüz yüze eğitim olanağındanyararlanmak için akademik danışmanlık derslerine katılan 1, 2, 3 ve 4. sınıf İşletme veİktisat Fakültesi öğrenenlerine uygulanmıştır. Araştırmacı tarafından her bölgeyitemsilen bir il rastsal olarak belirlenmiş ve toplam 1600 adet anket belirlenen illereposta yoluyla gönderilmiştir. Bu iller; Eskişehir, Gaziantep, Aydın, Van, ÇanakkaleÇorum ve Adana'dır. Gönderilen anketlerin 1309'u geri dönmüştür ve bu anketlerin1197'sinin geçerli olduğu saptanmıştır. Verilerin çözümlenmesinde frekans dağılımları,yüzdelik hesaplamalar, t Testi, F Testi, Kolmogorov-Smirnov Testi ve Kruskal-WallisTesti kullanılmıştır.Bu araştırmanın sonuçları, öğrenenlerin bireysel öğrenme ilkelerine görehazırlanan ders kitaplarında en fazla açımlama içeren ve gecikmeli olarak verilengeribildirim türünü tercih ettiklerini ortaya çıkarmıştır. Araştırmanın bir başka önemlibulgusuna göre, öğrenenler verilen geribildirimleri etkin olarak kullanmaktadır. Buna ekolarak, geribildirimlerin öğrenmeyi kolaylaştırma, motivasyonu sağlama, pekiştirme,hata düzeltme, öz-değerlendirme yapma, bireysel çalışma becerilerini geliştirme vesınavlarda başarılı olmalarına yardımcı olma işlevleri konusunda öğrenenler olumlugörüşlere sahiptir.

Meslek liseleri 9. sınıflarda yabancı dil dersinde sorun çözme yönteminin öğrenci memnuniyeti ve başarısı üzerine etkisi

Türkiye'deki internete dayalı önlisans programlarının yapıcı öğrenme ortamları tasarımı açısından değerlendirilmesine yönelik bir deneme

YÜKSEK LİSANS TEZ ÖZÜTÜRKİYE'DEKİ İNTERNETE DAYALI ÖNLİSANS PROGRAMLARININYAPICI ÖĞRENME ORTAMLARI TASARIMI AÇISINDANDEĞERLENDİRİLMESİNE YÖNELİK BİR DENEMEKübra DİNÇERUzaktan Eğitim Anabilim DalıAnadolu Üniversitesi Sosyal Bilimler Enstitüsü, Şubat 2007Danışman: Yard. Doç. Dr. Mehmet Emin MUTLUBu çalışmanın temel amacı, Türkiye'deki internete dayalı önlisans programlarını, yapıcıöğrenme ortamları tasarımı açısından değerlendirmektir.Araştırmada nitel araştırma deseni kullanılmıştır. Veri toplama sürecinde belge taramasıyapılmış, uzman kişilerle görüşme gerçekleştirilmiştir. İnternete dayalı önlisansprogramlarının öğrenme ortamları hakkında bilgi toplamak için ayrıca internetüzerinden sunulan demo dersler incelenmiş, yanıtsız kalan bir takım sorular için de ilgilikişilerden e-posta yoluyla bilgi alınmıştır. Araştırma, 2005 ÖSYS YükseköğretimProgramları ve Kontenjanları Kılavuzunda yer alan beş üniversitedeki internete dayalıönlisans programlarının yapıcı öğrenme ortamları tasarımına yönelik kriterlerden oluşanbir kontrol listesi ile değerlendirilmesi sonucu gerçekleştirilmiştir. Değerlendirmesonrasında ulaşılan veriler, nitel analiz yöntemi ile çözümlenmiş ve yorumlanmıştır.Ulaşılan sonuçlara göre, öğrenme ortamlarının hepsinin aktif öğrenmeyi değerlendirmekriterlerini karşıladığı görülmüştür. Tümünde ?Zihinsel Modelleri Oluşturma veAnlamlandırma? ve ?Öğrenme Hedefleri Destekli Araç Teknolojisi Kullanımı?kriterlerinin karşılandığı görülmüştür. Elde edilen bulgulara göre, tamamı ile yapıcıöğrenme ortamları yaratılmadığı, bazı üniversitelerdeki internete dayalı öğrenmeortamlarının diğerlerine göre yapıcı öğrenmeyi daha fazla destekledikleri sonucunaulaşılmıştır.

Uzaktan öğrenenlerin e-postayla etkileşime girme sıklıklarıyla yüz yüze ortamlarda iletişime girme isteklilikleri arasındaki ilişki

Bu çalışma, kişiler arası sözlü iletişim ve çevrimiçi öğrenme alanlarına ilişkindeğişkenleri bir araya getirmektedir. Sözlü iletişim alanındaki değişkenlerden biri olaniletişime girme istekliliği bir çevrimiçi ortama taşınarak, buradaki etkileri incelenmeyeçalışılmıştır. Çalışmanın genel amacı, bireylerin yüz yüze ortamlarda gösterdikleriiletişim davranışlarını, çevrimiçi (e-)öğrenme ortamlarında da gösteripgöstermediklerini araştırmak ve iletişim davranışlarıyla başarıları arasındaki ilişkiyiincelemektir.Araştırmada, öğrenenlerin iletişime girme istekliliklerini belirlemek amacıylageçerliliği ve güvenirliliği kanıtlanmış olan McCroskey ve Richmond' un İletişimeGirme İstekliliği Ölçeği (WTC) kullanılmıştır. Öğrenenlerin çevrimiçi (e-)öğrenmeortamlarında etkileşime girme sıklıkları da gönderdikleri e-posta sayılarıylabelirlenmiştir. Daha sonra öğrenenlerin iletişime girme istekliliklerine göre çevrimiçiortamlardaki etkileşime girme sıklıkları karşılaştırılmıştır. Araştırma sonucunda, yüzyüze ortamlarda iletişime girme isteklilikleri yüksek düzeyde olan öğrenenlerinçevrimiçi ortamlarda çok sık etkileşime girme ihtiyacı duymadıkları görülmüştür. Bunakarşın iletişime girme isteklilikleri düşük düzeyde olan öğrenenlerin bu eksikliklerini,çevrimiçi ortamlarda diğerlerine göre daha sık etkileşime girerek gidermeye çalıştıklarıbelirlenmiştir. Bunun yanında öğrenenlerin etkileşime girme sıklıkları arttıkça dersbaşarı puanlarında da bir artışın olduğu görülmüştür.Araştırma sonucu elde edilen verilere ve varılan yargılara bağlı olarakaraştırmacılar, tasarımcılar ve uygulayıcılar için bir dizi öneri geliştirilmiştir.

Öğretmenlerin demografik özellikleri, öz-yeterlik algıları ve deneyimleri ile çevrim-içi yetiştirme etkinliklerini tamamlama oranları arasındaki ilişki: Samsun ili örneği

Bu araştırmanın temel amacı, çevrim-içi ortam yardımıyla sunulan hizmet-içi eğitim etkinliklerine katılacak olan öğretmenlerin bireysel özellikleri, öz-yeterlik algıları ve deneyimleri ile ders tamamlama oranları arasında bir ilişki olup olmadığını saptamaya yöneliktir. Bu temel amaç doğrultusunda öğretmenlerin; Yaşı, Cinsiyeti, Genel öz-yeterlik algısı, Çevrim-içi teknolojilerin kullanımına ilişkin öz-yeterlik algısı, Hizmet yılı, Branşı, Bilgisayar kullanma yılı ve İnternet kullanma yılı ile ders tamamlama oranları arasında bir ilişki olup olmadığı araştırılmıştır.Araştırma, genel tarama modelinde yürütülmüştür. Verilerin toplanması için ilgili literatür taraması ve uzman görüşlerine dayalı olarak 3 bölümden oluşan toplam 58 soruluk bir anket hazırlanmıştır. Hazırlanan anket, Milli Eğitim Bakanlığı tarafından çevrim-içi ortam yardımıyla sunulan hizmet-içi eğitim etkinliğine Samsun ili kapsamında katılan öğretmenlere uygulanmıştır. Bu kapsamda örneklemi oluşturan 1838 öğretmenden 376' sı ankete cevap vermişlerdir. Verilerin çözümlenmesinde frekans dağılımları ve yüzdelik hesaplamaların yanı sıra Ki-kare, Tek Yönlü Varyans ve Tukey HSD testlerinden yararlanılmıştır.Araştırma sonucunda ders tamamlama oranları ile cinsiyet, branş ve hizmet yılı arasındaki ilişki istatistiksel açıdan anlamlı bulunurken, genel öz-yeterlik algısı ve bilgisayar kullanım yılı önemli düzeyde anlamlı bulunmuştur. Ayrıca ders tamamlama oranları ile internet kullanım yılı ve çevrim-içi teknolojilerin kullanımına ilişkin öz-yeterlik algısına bakıldığında çok önemli düzeyde anlamlı bir ilişkinin olduğu saptanmıştır. Öte yandan öğretmenlerin yaşının, çevrim-içi ortam yardımı ile sunulan dersleri tamamlamada istatistiksel açıdan anlamlı bir ilişkisinin olmadığı görülmüştür.Araştırma sonuçlarına göre çevrim-içi ortam yardımı ile öğretmenlere sunulan hizmet-içi eğitim etkinliklerinin etkili, verimli, çekici ve sürekli olabilmesi için hedef kitle seçiminin ne kadar önemli olduğu ortaya konmuştur. Eğitim etkinliğinin başarılı olabilmesi için en uygun öğretmenlerin seçilebilmesi ayrıca etkinlikler için ilk adımda hazır olmayan öğretmenlerin bir ön-hazırlıktan geçirilmesinin önemi ortaya konmuştur.

Sanal dünyaların uzaktan eğitim danışmanlık hizmetlerinde kullanımı: Second life örneği

Bilgisayar oyunları tarihi gelişimi süresince eğitim amaçlı kullanım olanakları ön plana çıkmıştır. Bilgisayar oyunları ile yapılmış kuramsal çalışmalar bulunsa da bu ortamların eğitim amaçlı kullanıldığı örnek uygulamaların yer aldığı araştırmaların yeterli olmayışı bir sorun teşkil etmektedir.Bu sorun göz önüne alınarak Second Life sanal dünya ortamının uzaktan eğitim danışmanlık hizmetlerinde kullanımını içeren bir araştırma yapılmıştır. Bu araştırmaya Anadolu Üniversitesi Bilgi Yönetimi Önlisans Programı 1. sınıf öğrenenlerinden 1397 İşletim Sistemleri dersini alan öğrenciler katılmıştır. Yaklaşık 6 ay süren uygulama süreci sonrasında öğrenenlere uygulanan anket doğrultusunda öğrenenlerin yaşadığı deneyimler ve sıkıntılar saptanmıştır.Bu çalışmanın sonucunda Second Life Danışmanlık Odası'nı oluşturma sürecinde öğretim tasarımcısının ve uygulama sürecinde öğrenenlerin yaşadığı deneyimler ve sıkıntılar göz önünde bulundurularak, benzer uygulamalar gerçekleştirmeyi düşünen öğretim tasarımcılarına, kurum yöneticilerine ve bu konu üzerinde araştırma yapmayı düşünen araştırmacılara önerilerde bulunulmuştur.

Üniversite-toplum işbirliğinde öğrenen-ders yöneticisi etkileşimi: Second Life (SL) üzerine bir çalışma

Bu araştırma, Üniversite-Toplum İşbirliği çerçevesinde Second Life (SL) sanal platformunda gerçekleşen öğrenen-ders yöneticisi etkileşimi üzerine uzaktan eğitim uzmanlarının görüşlerini almayı amaçlayan bir durum çalışmasıdır. Araştırmada, Sanal Gerçeklik, Second Life modeli ile değerlendirilmiştir. Bu amaç doğrultusunda Second Life sanal ağ platformunda yer alan sayısal (dijital) toplulukların öğrenen-ders yöneticisi etkileşimleri, Akıl Araçları Modeli (Jonassen,1996) ve Etkileşim-İletişim Kuramı (Holmberg, 1989) çerçevesinde tartışılmıştır. Etkileşim, bireysel ve işbirlikçi öğrenme etkinliklerinin ilkeleri bir matris (dizey) içinde değerlendirilmiştir. Bu ilkeler doğrultusunda oluşturulan yarı yapılandırılmış, açık uçlu anket soruları, yurt dışından dört (4) uzaktan eğitim uzmanına ePosta yoluyla gönderilmiştir. Çok kapsamlı verilmiş olan yanıtlar, gönüllülük esasına dayandırılarak toplanmıştır.Öğrenen-ders yöneticisi etkileşimi üzerine 36 matrise dayalı soruya ilişkin 189 tema ve 185 ana tema elde edilmiştir. Sonuçlar, Second Life platformunun sınırlı yapısıyla eÖğrenme açısından etkin bir ortam olmadığı ve uygun andragojik ve iletişimsel tasarımlamalara gereksinim duyduğu yönündedir.

Çevrimiçi öğrenme destekli yabancı dil öğreniminde öğrenenlerin teknoloji uyumlarının tutum, özyeterlik algısı ve farklı ortamların kullanım sıklıklarıyla belirlenmesi

Bu çalışmanın genel amacı, çevrimiçi ortam yardımıyla yabancı dil öğrenenlerinin bu ortamla öğrenmeye ilişkin uyumlarını tutum, özyeterlik algısı ve kendilerine sunulan çevrimiçi ortamların kullanım sıklıları yoluyla belirlemeye çalışmaktır. Araştırmaya Anadolu Üniversitesi Açıköğretim Fakültesi İngilizce Öğretmenliği Lisans Programı'na kayıtlı, üçüncü ve dördüncü sınıf öğrenenlerinden toplam 300 öğrenen katılmıştır. Araştırma verileri 12 Ocak- 15 Haziran 2009 tarihleri arasında çevrimiçi ortamda sunulmuş ve aynı ortam yardımıyla toplanmıştır.Araştırmada geçerliliği ve güvenirliliği kanıtlanmış olan ?Web tabanlı öğretim tutum ölçeği? ve ?Çevrimiçi teknolojilerin kullanımına ilişkin özyeterlik algısı ölçeği? kullanılmıştır. Hazırlanan sormaca, tutum ve özyeterlik algısına ilişkin sorulara ek olarak, öğrenenlerin kendilerine sunulan ortamlarda etkileşime girme sıklığını, yaşını, cinsiyetini, sınıfını vb. demografik farklılıklarını belirlemeye yönelik sorular da yer almıştır.Araştırma sonucunda öğrenenlerin çevrimiçi öğrenmeye yönelik tutum düzeylerinin düşük olduğu saptanmıştır, ancak genel olarak tutum düzeyleri düşük olsa da öğrenenler farklı ortamlardan sıklıkla yararlandığında bu ortamı benimsemelerinin daha kolay olduğu, buna paralel olarak direnme boyutunun azalma gösterdiği görülmüştür. Öğrenenlerin çevrimiçi öğrenmeye ilişkin özyeterlik algılarının ise yüksek olduğu ve özyeterlik algı düzeylerinde en yüksek ortalamaya sahip alt boyutun eşzamansız etkileşim boyutu olduğu görülmektedir.Öğrenenlerin çevrimiçi öğrenmeye yönelik tutumları ve özyeterlik algıları arasındaki ilişki sorgulandığında ise bu iki değişken arasında ilişkinin bulunmadığı görülmüştür. Ancak, bu iki değişken alt boyutlar açısından incelendiğinde ders bilgisi, ünite, tartışma, testler, sözlük, bağlantılar ve yardım gibi ortamların kullanımında benimseme alt boyutuna ilişkin öğrenen tutumlarının ortalamaları artarken, direnme boyutu ortalamalarının azaldığı, özyeterlik algılarının da arttığı görülmüştür. Bu durumda öğrenenlerin çevrimiçi ortamları benimseme ve çevrimiçi ortamlara karşı direnme düzeylerinin öğrenenlerin özyeterlik algılarını üzerinde de farklılık yarattığı söylenebilir.Öğrenenlerin çevrimiçi teknolojiye yönelik toplam tutumlarının çevrimiçi ders ortamlarından ders bilgisi, ünite, testler, duyurular, kaynaklar, eposta, sözlük, bağlantılar ve yardımı kullanma sıklıklarına göre istatistiksel olarak anlamlı farklılık gösterdiği tespit edilmiştir. Öğrenenlerin çevrimiçi ortamlara ilişkin özyeterlik algılarının ise çevrimiçi ortamlardan ders bilgisi, tartışma, testler, duyurular, kaynaklar, eposta, bağlantıları kullanma sıklıklarına göre istatistiksel olarak anlamlı farklılık gösterdiği tespit edilmiştir. Öğrenenlerin gerek evden gerekse işyerinden İnternete bağlanma sıklıkları arttıkça, özyeterlik algı düzeyleri de artmaktadır, ayrıca öğrenenler evden İnternete sıklıkla bağlandıkça çevrimiçi ortamları benimseme düzeyleri de artmaktadır. Sonuç olarak öğrenenlerin farklı ortamları kullanma sıklıkları ile İnternete bağlanma sıkılıkları gibi demografik özellikler öğrenenlerin çevrimiçi öğrenmeyi benimsemeleri ile ilişkilidir. Ancak öğrenenlerin çevrimiçi teknolojilere yönelik tutumları ve özyeterlik algılarının öğrenenlerin cinsiyet, deneyim, iş durumu ve teknolojiye İnternet kafeden erişim gibi demografik özelliklere göre farklılaşmadığı görülmüştür.

Karma öğrenme sistemlerinde ulaşılabilir bilgisayar teknolojilerinin kullanımı

Karma öğrenme (hybrid learning ? h-learning), ulaşılabilir bilgisayar teknolojileri (ubiquitous computing - u-computing) ve ulaşılabilir öğrenme (ubiquitous learning ? u-learning), öğrenme deneyiminin geleceğinde yer alan kavramlardır. Öğrenmenin değişen yapısına ayak uydurabilmek için bu kavramların daha iyi anlaşılması ve bu geçiş sürecinin bir parçası olan karma öğrenme bağlamında ulaşılabilir bilgisayar (u-bilgisayar) teknolojilerinin uygulanabilirliğinin sorgulanması gerekmektedir. Bu bağlamda, yapılan bu araştırmayla söz konusu sorunu yanıtlayabilmek için, uyarlanabilir öğrenme kuramı (adaptive learning theory) çerçevesinde ulaşılabilir öğrenmenin (u-öğrenme) tanımı, nitelikleri, boyutu ve bileşenleri, kapsamı, uygulanabilirliği ve geleceğine ilişkin uzman görüşleri alınmıştır.Nitel araştırma yönteminin kullanıldığı bu çalışmada nitel ve nicel veri toplama araçları kullanılmıştır. Bu çalışmada uzman görüşlerine nitel veri toplama aracı olan yarı yapılandırılmış açık uçlu anket ve nicel veri toplama aracı olan Beşli Likert tipi anket aracılığıyla ulaşılmıştır. Yarı yapılandırılmış açık uçlu anket aracılığıyla 3 uzmandan, Beşli Likert tipi anket aracılığıyla 34 uzmandan veri toplanmıştır.Elde edilen veriler doğrultusunda u-bilgisayar teknolojilerinin karma öğrenme sistemlerinde uygulanmaları sonucunda u-öğrenme ortamlarının geliştirilmesi için gereksinim duyulan temel u-bilgisayar teknolojilerinin mobil cihazlar ve kablosuz ağ erişimi olduğu, bunun önündeki en önemli sınırlılığın sınırsız erişim olduğu saptanmıştır. Uzman görüşleri çerçevesinde düzenlenmiş bir u-öğrenme tanımı oluşturulmuştur: U-öğrenme, bağlam-farkındalıklı, u-bilgisayar teknolojilerinden yararlanan her yerde ve her zaman öğrenmedir. Son olarak bu araştırma kapsamında, karma öğrenme ve u-öğrenme alanlarında u-bilgisayar teknolojilerine ilişkin yapılacak çalışma ve uygulamalar için önerilerde bulunulmuştur.Anahtar Sözcükler: Karma Öğrenme, Ulaşılabilir Bilgisayar Teknolojileri, Ulaşılabilir Öğrenme, Uyarlanabilir Öğrenme.

Açık ve uzaktan öğrenmede öğretim elemanlarına yönelik çevrimiçi destek sistemi tasarımı

Bu araştırmanın temel amacı, uzaktan eğitimde öğretim elemanlarına yönelik çevrimiçi bir destek sisteminin tasarımının nasıl olacağını ortaya çıkarmaktır. Araştırmada öğrenme kuramı olarak Andragoji, iletişim kuramı olarak Etkileşim ve İletişim kuramından yararlanılmıştır. Öğretim elemanlarının çevrimiçi destek sisteminde yetişkin bireyler olarak ele alınmasında Andragoji, uzaktan eğitimde çevrimiçi ortamlar üzerindeki etkileşim ve iletişim boyutunda ise Etkileşim ve İletişim kuramı yol gösterici olmuştur.Araştırmada çevrimiçi öğrenme ortamlarında deneyimi olan öğretim elemanlarının görüşlerine başvurulmuştur. Bu araştırma nitel araştırma türlerinden olan durum çalışması olarak tasarlanmıştır. Araştırma dört aşamadan oluşmaktadır. İlk aşamada öğrenme ve iletişim kuramları kullanılarak kuramsal bir matris geliştirilmiştir. Bu matristen elde edilen görüşme sorularıyla yarı-yapılandırılmış bireysel görüşmeler gerçekleştirilmiştir. Bireysel görüşmelerden elde edilen bulgular ve alanyazın doğrultusunda ikinci aşamada odak grup görüşmesi yapılmıştır. Odak grup görüşmesiyle maddeler üzerinde görüş birliği sağlanması, tema ve ana temaların belirlenmesi tamamlanmıştır. Araştırmanın üçüncü aşamasında, alanyazın taramasından oluşturulan madde havuzu ile yüz yüze görüşmelerden elde edilen tema ve ana temalar ile odak grup görüşmesinden elde edilen bilgiler ışığında bir anket geliştirilmiştir. Araştırmanın dördüncü ve son aşamasında açık ve uzaktan eğitim sisteminin çeşitli bileşenlerinde görev almış öğretim elemanlarına bu anket uygulanmıştır.Elde edilen bulgularla öğretim elemanlarının yalnızca çevrimiçi bir destek sisteminden beklentileri değil uzaktan eğitim faaliyetlerinin yürütülmesinde karşılaştıkları problemler de ortaya çıkmıştır. Bu problemlerin ele alınarak ortadan kaldırılması etkili uzaktan eğitim çalışmalarının gerçekleştirilmesinde önemli katkılar sağlayacaktır.Araştırmadan elde edilen sonuçlar doğrultusunda şu bilgilere ulaşılmıştır: Öğretim elemanları çevrimiçi bir destek sisteminden elde edecekleri kazanımlar konusunda bilgi sahibi olmak istemektedirler. Destek sisteminin mutlaka yüz yüze bölümünün olması gerektiği sonucu ortaya çıkmıştır. Bu sonuca göre çevrimiçi bir destek sistemi yüz yüze ve çevrimiçi bölümleri olacak şekilde, karma bir tasarım şeklinde düzenlenmelidir. Uzaktan eğitim uygulamalarında görev alan öğretim elemanları ödül, teşvik vb. yapılarla desteklenmelidir. Farklı öğrenme biçimleri göz önüne alınarak içerikler çeşitlendirilmelidir. Kurumsal anlamda uzaktan eğitimle ilgili gereksinim analizleri yapılmalıdır. Uzaktan eğitim uygulamalarında yaşının önemli bir direnç nedeni olduğu sonucu ortaya çıkmıştır. Sistemin işlevselliği ve sürdürülebilirliği açısından program değerlendirme yaklaşımları benimsenmelidir. Arayüz tasarımında kullanıcı dostu bir yapı benimsenmelidir. Çevrimiçi bir destek sistemine kurum tarafından sahip çıkılmalıdır. Uzaktan eğitim, kurumun stratejik planları arasında yer almalı ve desteklenmelidir.Araştırmada elde edilen sonuçlar, uzaktan eğitim uygulamalarında, öğretim elemanlarına destek sağlanmasında yardımcı ve yol gösterici olacaktır.

Açık ve uzaktan eğitimde ölçme ve değerlendirme: Mega üniversitelerdeki uygulamalar

Öğretici ve öğrencilerin fiziksel olarak farklı mekânlarda olduğu açık ve uzaktan eğitimde öğrencileri değerlendirme sürecinde kullanılan ölçme araçları sınırlı kalmaktadır. Bilgi ve iletişim teknolojilerindeki gelişmeler bu konuda bazı avantajlar sağlasa da aktif öğrenci sayısının yüz binin üzerinde olduğu mega üniversitelerde bu durum daha belirgindir. Bu çalışmada, dünyada açık ve uzaktan eğitim hizmeti sunan mega üniversitelerden biri olan Anadolu Üniversitesi'nin Merkezi Açıköğretim Sistemi'nde ölçme ve değerlendirme uygulamalarının nasıl geliştirilebileceği araştırılmıştır. Öncelikle, Anadolu Üniversitesi ölçeğindeki mega üniversitelerdeki uygulamalar incelenerek öğrencileri değerlendirmede kullanılan ölçme araçları tespit edilmiş, sonra öğrenci merkezli yaklaşım kapsamında Sistem'de kayıtlı öğrencilerin mevcut ölçme ve değerlendirme uygulamaları hakkındaki görüşleri alınmış ve ağırlıklı olarak çoktan seçmeli testlerin kullanıldığı Merkezi Açıköğretim Sistemi'nde öğrencilerin değerlendirilmesinde kullanılabilecek başka ölçme araç ve teknikleri belirlenmiştir. Karma araştırma yönteminin benimsendiği çalışmada, hem nicel hem de nitel veriler toplanmıştır. Mega üniversitelerden çevrimiçi uygulanan anketle, Merkezi Açıköğretim Sistemi'ne kayıtlı öğrencilerden yarı yapılandırılmış görüşmeler ve anketle toplanan verilerin analizi sonunda elde edilen sonuçlar Sistem'de öğrencileri değerlendirmede kullanılan ölçme araçlarının çeşitlendirilmesi, süreç odaklı değerlendirme etkinliklerinin uygulanması, çevrimiçi öğrenme ve değerlendirme ortamlarının zenginleştirilmesi ve öğrenme ve değerlendirme süreciyle ilgili öğrencilere daha fazla geribildirim verilmesi gereğini ortaya koymuştur. Anahtar Kelimeler: Açık ve Uzaktan Eğitim, Ölçme ve Değerlendirme, Uzaktan Ölçme ve Değerlendirme, Mega Üniversiteler, Öğrenci Merkezli Öğretim ve Değerlendirme

Açıköğretim Fakültesi Sosyal Bilimler Önlisans Programının değerlendirilmesi ve geliştirilmesine yönelik öneriler

Eğitimde program değerlendirme uygulamaları, program geliştirme sürecinde programın yönetici ve yürütücülerine program öğeleri hakkında detaylı bilgi verirken aynı zamanda programın en temel bileşenlerinden biri olan öğrencilere, programın geliştirilmesi sürecinde aktif rol vermesi noktasında da önemlidir. Bu gereklilikten hareketle, bu araştırma, Açıköğretim Fakültesi Sosyal Bilimler Önlisans Programı'nın, öğrencilerin görüşlerine göre değerlendirilmesi amacıyla yapılmıştır. 2013-2014 eğitim-öğretim yılında gerçekleştirilen bu araştırmada, tarama modellerinden olan tekil tarama modeli kullanılmıştır. Tekil tarama modeliyle Sosyal Bilimler Programı'nda öğrenim gören öğrencilerin kişisel bilgileri, bu programa ilişkin görüşleri ve beklentileri betimlenmiştir. Araştırmanın çalışma evrenini Anadolu Üniversitesi Açıköğretim Fakültesi Sosyal Bilimler Önlisans Programı'nda öğrenim gören toplam 1168 1. ve 2. sınıf öğrencileri oluşturmuştur. Öğrencilerin tümüne web ortamında oluşturulan anket yoluyla ulaşılmıştır. Anket sistemine 815 öğrenci giriş yapmış ve bunların 493'ü anket sorularına cevap vermiştir. Araştırmanın amacı kapsamında gereksinim duyulan veriler, araştırmacı tarafından öğrencilere uygulanmak üzere hazırlanan "Sosyal Bilimler Programını Değerlendirme Anketi" yoluyla toplanmıştır. Toplanan verilerin çözümlenmesinde sayı ve yüzdelerden yararlanılmıştır. Araştırma sonunda, öğrencilerin genel olarak program hakkında olumlu görüşler taşıdığı ortaya çıkmıştır. Öğrenciler genel olarak programın amaçlarını, kapsamını, programın en önemli bileşenlerinden biri olan kitaplarını, değerlendirme uygulamalarını olumlu olarak nitelendirmiştir. Diğer yandan e-öğrenme ortamlarının öğrencilerin çoğunluğunca kullanılmadığı ortaya çıkmıştır. Öğrencilerin programa kaydolma nedenleri arasında ilk sırada çalıştığı işte terfi almak yer alırken, yeni bir işe girmek noktasında programdaki dersler mesleki açıdan yetiştirici bulunmamaktadır. Öğrencilerin büyük bir kısmı kitaplardaki içeriğin çok uzun ve ayrıntılı olduğunu belirtmişlerdir. Ayrıca ünite sonu sorularının sayıca yetersiz olduğu belirlenmiştir. Özellikle Sosyal Bilimler Programı'nın sürekli geliştirilerek yaygınlaştırılması gerektiği öğrencilerin çok büyük bir kısmı tarafından belirtilmiştir. Anahtar Kelimeler: Açıköğretim fakültesi, program değerlendirme, sosyal bilimler programı

Öğrenci başarısının yapay sinir ağları ile kestirilmesi: Anadolu Üniversitesi Açıköğretim Sistemi örneği

Bu çalışmada, Anadolu Üniversitesi Açıköğretim Sistemi (AÖS) kapsamında, 2014 - 2015 ve 2015 - 2016 öğretim yıllarında Temel Bilgi Teknolojileri – 1 (BIL101U) dersine kayıtlı olan öğrencilerin dönem sonu sınavı puanları ve dersten geçme – kalma durumlarının Yapay Sinir Ağları (YSA) ile kestirilmesi amaçlanmaktadır. Bu amaç doğrultusunda ilişkisel araştırma modeli benimsenmiştir. Araştırmada 626.478 öğrencinin demografik bilgileri, öğrenim geçmişlerine ait bilgiler; BIL101U dersi ara sınav, dönem sonu sınavı ve başarı notlarına ait veriler bir araya getirilerek veri temizleme işlemleri gerçekleştirilmiştir. Bu işlem sonrasında elde edilen 195.584 öğrencinin verileri Çok Katmanlı Algılayıcı (ÇKA) ve Radyal Tabanlı Fonksiyon (RTF) YSA modelleri ile analiz edilmiştir. Çeşitli YSA ağ parametrelerinin kombinasyonu ile elde edilen on altı farklı ağ, hem öğrencilerin dönem sonu sınavı puanlarının hem de geçme - kalma durumlarının kestirimi için kullanılmıştır. Yapılan analizler sonucu, ÇKA ile kurulan ağların RTF'lere göre daha isabetli kestirim yaptığı görülmüştür. Öğrencilerin dönem sonu sınavı puanlarının kestiriminde; gerçek puanlarla kestirilen puanlar arasındaki korelasyonun düşük olduğu tespit edilmiştir. Öğrencilerin dersten geçme – kalma durumlarının kestirilmeye çalışıldığı analizlerde de ÇKA ile kurulan ağlar daha isabetli sonuçlara ulaşılmasını sağlamıştır. Dersten geçme – kalma ve dönem sonu puanlarının kestirilmesi analizlerinde, hatalı kestirim oranının %4 ile %7.5 arasında değiştiği görülmüştür. Ayrıca öğrencilerin ara sınav puanları, üniversiteye giriş sınavı (ÖSYS) puanları ve ortaöğretim mezuniyet yılı değişkenlerinin dönem sonu sınavı puanını ve dersten geçme – kalma durumunu açıklamada en yüksek düzeyde öneme sahip oldukları tespit edilmiştir. Bu çalışma ile Açık ve Uzaktan Öğrenme hizmeti veren kurumlarda YSA kullanılarak öğrencilerin dersten geçme – kalma durumlarının ve dönem sonu sınavı puanlarının önceden kestirilebileceği görülmektedir. Anahtar Kelimeler: Öğrenci Başarısının Kestirimi, Açık ve Uzaktan Öğrenme, Yapay Sinir Ağları

Açık ve uzaktan öğrenme sistemlerinde evrensel tasarım

Bu araştırma, Açık ve Uzaktan Öğrenme Sistemlerinin tasarlanmasında Evrensel Tasarım Yaklaşımının sürece nasıl dahil edilebileceğine ilişkin bir çerçeve geliştirmeyi ve sunmayı amaçlamaktadır. Araştırma sürecinde Sistemler Yaklaşımı ve Evrensel Tasarım Yaklaşımı geliştirilecek çerçeve için yolgösterici olmuştur. Sistemler Yaklaşımından Açık ve Uzaktan Öğrenme Sürecinin bir sistem olarak ele alınıp değerlendirilmesinde, Evrensel Tasarım Yaklaşımından ise Açık ve Uzaktan Öğrenme Sistemlerinin tasarlanmasına ilişkin süreçlerde yararlanılmıştır. Araştırmada, Açık ve Uzaktan Öğrenme Sistemlerinde Evrensel Tasarım Yaklaşımının uygulanmasına yönelik çerçevenin geliştirilmesi sürecinde Açık ve Uzaktan Öğrenme Sistemlerinde yer alan paydaşların görüşleri alınmıştır. İlk olarak öğrenen görüşleri alınmış, ardından Açık ve Uzaktan Öğrenme ve/veya Evrensel Tasarım Alanında uzman kişilerin görüşleri Delphi Tekniğiyle alınmıştır. Çerçevenin geliştirilmesi süresince hem nitel hem nicel yöntemler kullanılarak araştırma karma modelde desenlenmiştir. Araştırmada Sıralı Keşfedici Karma Yöntem (Sequential Exploratory Mixed Method) kullanılmıştır. Araştırmanın ilk aşamasında öğrenenlerle yarı yapılandırılmış görüşmeler yapılmış, toplanan nitel veriler betimsel analiz yöntemi kullanılarak çözümlenmiştir. Ardından 35 kişiden oluşan bir uzman paneliyle üç turda tamamlanan bir Delphi çalışması gerçekleştirilmiştir. Birinci turda elde edilen nitel veriler içerik analiziyle, ikinci ve üçüncü turda elde edilen nicel veriler frekans dağılımları, merkezi eğilim ve yayılma ölçüleri hesaplanarak analiz edilmiştir. Araştırmanın tüm evreleri için katılımcılar amaçlı örneklem yöntemi ile seçilmiştir. Araştırmada, alanyazın taramaları ve araştırma sonucunda elde edilen verilere dayalı olarak Açık ve Uzaktan Öğrenme Sistemlerinde Evrensel Tasarım Yaklaşımının uygulanmasına yönelik bir çerçeve önerilmiştir. Çerçeve altı başlıkta toplanan altmış iki maddeden oluşmaktadır. Ayrıca Bilimsel Araştırma Projesi kapsamında yapılmış olan alanyazın taramaları ve araştırmada elde edilen verilere uygun olarak öğrenme sürecinde kullanılacak örnek uygulamalar tasarlanmış ve üretilmiştir. Geliştirilen çerçevenin Açık ve Uzaktan Öğrenme Sistemlerinde Evrensel Tasarım Yaklaşımının Uygulanmasına yönelik olarak kurumlara ve kişilere genel anlamda yol gösterici nitelikte olduğu, tam anlamıyla etkili bir sistemin geliştirilebilmesi için ise alt boyutların üzerinde detaylı olarak çalışılması gerektiği düşünülmektedir. Anahtar Kelimeler: Evrensel Tasarım, Açık ve Uzaktan Öğrenme, Delphi Tekniği

Açık ve uzaktan öğrenmede sanal laboratuvarlar: Devre analizi uygulaması

Bu çalışmada, 21. yüzyıl teknolojilerinin etkisi ile eğitimde meydana gelen değişim eğilimleri göz önünde bulundurularak eğitimin ayrılmaz bir parçası olan laboratuvar uygulamaları için geliştirilen ortamlar incelenmiş ve açık ve uzaktan öğrenmede sanal laboratuvarların (SL) uygulanabilirliği araştırılmıştır. Uygulama gerektiren derslerin uzaktan öğrenme yoluyla verilmesinin, bilgi ve teoriye dayalı derslerden daha zor olduğu düşünülmekte ve çoğu uzaktan eğitim sağlayan kurum uygulama gerektiren disiplinlerden kaçınmaktadır. Dijital çağın laboratuvarlar için sunduğu çözümlerden biri olan SL ortamları, uygulama etkinliklerinin uzaktan gerçekleştirilebilmesi fırsatını sunmaktadır. Bu çalışmada, SL kullanımı, Anadolu Üniversitesi Açıköğretim Fakültesi Elektrik Enerjisi Üretim, İletim ve Dağıtımı Önlisans Programı'ndaki "Devre Analizi Laboratuvarı" dersi kapsamında araştırılmış ve iki ve üç boyutlu SL ortamları, öğrenme yönetim sistemleri aracılığı ile öğrenenlere sunulmuştur. Karma yöntem tasarımlarından keşfedici sıralı tasarım yaklaşımının kullanıldığı bu çalışmada öğrenenlerin SL kullanım niyetleri, Teknoloji Kabul Modeli temel alınarak oluşturulan araştırma modeli çerçevesinde incelenmiş ve ayrıca SL kullanmayan öğrenenlerin kullanmama nedenleri araştırılmıştır. Nitel verilerin analizinde içerik analizi ve nicel verilerin analizinde ise SL kullanmayanlar için betimsel istatistikler ve parametrik olmayan testler ve SL kullananlar için Kısmi En Küçük Kareler yapısal eşitlik modellemesi kullanılmıştır. Çalışma sonucunda; geliştirilen araştırma modelinin, öğrenenlerin SL kullanım niyetlerini anlama ve açıklama konusunda yararlı bir teorik model olduğu görülmüştür. SL'nin kullanılmama nedeni olarak zaman yetersizliği bulunmuş, yaş ve deneyime bağlı olarak anlamlı farklılıklar görülmüştür. Bu çalışmadan çıkan sonuçlar, SL'nin etkili bir şekilde eğitim sürecine entegre edilebilmesi ve öğrenenler tarafından benimsenerek SL kullanımının artırılması ve yaygınlaştırılması açısından kurumlara yol gösterici olacaktır. Anahtar Sözcükler: Sanal laboratuvar, Açık ve uzaktan öğrenme, Teknoloji kabul modeli, Kısmi en küçük kareler

Yabancı dil öğrenen dijital yerlilerin Web 2.0 araçlarını kullanma düzeylerinin belirlenmesi: Bir durum çalışması

Bu araştırmanın temel amacı, dijital yerlilerin yabancı dil öğrenme süreçlerinde Web 2.0 araçlarını kullanma düzeylerini bağlantıcılık ve bilişsel çoklu ortam öğrenme kuramları doğrultusunda incelemektir. Elde edilen bulguların yüz yüze ve uzaktan eğitim veren kurumlara ve öğretenlere dijital yerlileri ve onların öğrenme stratejilerini daha yakından tanıma imkânı verebileceği düşünülmektedir. Enformasyon çağında bilgiye erişimin her an her yerde mümkün olması dijital öğrenen neslin öğrenme yöntemlerini de hızla değiştirmiştir. Bu bağlamda, bütün bu kolaylıklar ve gelişmeler iletişimi, iletişim için ise ortak bir dil (linguafranca) öğrenme zorunluluğu doğurmuştur. Bu çağda hemen hemen her anlamda hayatımızı kolaylaştıran Web 2.0 araçları hem öğrenme hem de öğretme ortamlarında da insanların hayatını kolaylaştırmaktadır. Dijital yerliler, Web 2.0 araçlarına ve dijital medya araçlarına bağımlı bir şekilde yaşamaktadırlar. Web 2.0 araçlarına oldukça hâkim olan dijital nesil, bu yetileri sayesinde sınırsız bilgiye ve açık kaynaklara ulaşabilmektedir. Web 2.0 araçlarının yabancı dil öğretiminde yaygınlaşarak kullanılması, öğreten ve öğrenenler için bilgiye kısa sürede ulaşma olanakları, sınıf içi ve dışı etkileşimlerde bulunma imkânları sağlamıştır. Nitel araştırma yöntemlerinden durum çalışması ile desenlenmiş bu çalışmada veri toplama aracı olarak yarı yapılandırılmış görüşme, gözlem ve belge analizi teknikleri kullanılmıştır. Araştırma kapsamında ulaşılan sonuçlar, alanyazın ile paralellik göstermekte ve yabancı dil öğrenen dijital yerlilerin bu süreçte Web 2.0 araçlarını sıklıkla kullandıklarını, içerik oluşturma ve bu içerikleri ağ bağlantıları ile paylaşma konusunda istekli ve pratik olduklarını göstermektedir. Anahtar Kelimeler: Web 2.0 araçları, dijital yerliler, yabancı dil öğrenme, bağlantıcılık,bilişsel çoklu ortam öğrenme kuramı

Açık ve uzaktan öğrenme sistemlerinde kümeleme analizi yöntemiyle öğrenen gruplarının belirlenmesi

Bu araştırmanın amacı, 2014-2015 eğitim-öğretim yılında Anadolu Üniversitesi Açıköğretim Sistemine kayıtlı öğrenenlerin özelliklerini analiz ederek kümelere ayırmak, öğrenen türleri ve özelliklerine uygun stratejilerin belirlenmesine yön göstermektir. Açıköğretim Sisteminde öğrenim gören 43.106 öğrenene uygulanan anket verileri ile bu öğrenenlerin kurum veritabanlarındaki bilgileri birleştirilerek elde edilen veri kümesinin kullanıldığı bu çalışmada, öğrenen gruplarını elde etmek için tanımlayıcı veri madenciliği yöntemlerinden biri olan kümeleme analizi kullanılmıştır. Kümeleme analizi ile grupları elde etmek için IBM SPSS Modeler 14.2 yazılımında veriler üzerinde deneysel çalışmalar yapılmış ve veri setinin özelliklerine uygun olan algoritma TwoStep olarak belirlenmiştir. Araştırmanın sonucunda, hazırlanan veri seti üzerinde yapılan TwoStep algoritması ile üç küme elde edilmiştir. Bu kümelerin boyutları %36,9, %35,7 ve %27,5 olarak dağılmıştır. Kümelerin belirlenmesindeki en ayırt edici özellikler akademik başarı notu, aylık gelir, çalışılan sektör, çalışma süresi, cinsiyet, internet erişim olanağı, medeni durum, iletişim araçları sahipliği ve yaş olarak belirlenmiştir. Bu çalışmadan elde edilen sonuçlar ile öğrenen odaklı akademik, yönetsel, kurumsal ve destek hizmetlerine yönelik kararların alınması kolaylaşabilir, bu grupların özelliklerine uygun olarak hizmetlerin farklılaştırılmasına ve tasarlanmasına destek olunabilir. Anahtar Kelimeler: Açık ve Uzaktan Öğrenme Sistemleri, e-ÖğrenenlerinGruplandırılması, Kümeleme Analizi, Segmentasyon, TwoStep Algoritması.

Uzaktan öğrenme amaçlı bilgisayar oyunlarının kullanılabilirliği

Bu araştırma, uzaktan öğrenme amaçlı bilgisayar oyunlarının kullanılabilirliğine ilişkin eğitsel bilgisayar oyunları uzmanlarının görüşlerini almayı amaçlayan nitel bir durum çalışmasıdır. Araştırma Dijital Oyun Tabanlı Öğrenme Yaklaşımı ve XXI. Yüzyıl Becerileri Yaklaşımı temel alınarak gerçekleştirilmiştir. Her iki kuramın temel ilkeleri çapraz tablo yöntemiyle eşleştirilerek kuramsal bir matris oluşturulmuştur. Bu tablodan 11 adet açık uçlu soru oluşturulmuş ve Türkiye'den 2, yurtdışından 2 olmak üzere toplam 4 uzman ile yarı yapılandırılmış görüşmeler gerçekleştirilmiştir. Sorular uzmanlara e-posta yoluyla gönderilmiştir. Alınan yanıtlar doğrultusunda, uzaktan öğrenme amaçlı bilgisayar oyunlarının tasarlanmasına ilişkin 49 adet ana tema belirlenmiştir. Bu bağlamda, uzaktan öğrenme ortamlarında öğrenme amaçlı bilgisayar oyunlarının kullanılabileceği, bunun yanı sıra uzaktan öğrenme ortamlarıyla öğrenme amaçlı bilgisayar oyunlarının bütünleştirilmesin yararlı olabileceği konusunda olumlu görüşlere varılmış ve bu uygulamaları gerçekleştirirken dikkat edilmesi gereken özelliklerin vurgulandığı sonuçlar ortaya çıkmıştır. Anahtar Kelimeler: Uzaktan Öğrenme, Öğrenme Amaçlı Bilgisayar Oyunları, Dijital Oyun Tabanlı Öğrenme Yaklaşımı, XXI. Yüzyıl Becerileri Yaklaşımı

İçerik üreten öğrenenlerin özelliklerinin değerlendirilmesi

Bu araştırma, yeni nesil öğrenenler olarak da adlandırılabilecek olan içerik üreten öğrenenlerin öğrenme süreçlerinde doğru ve güncel bilgilerden oluşan içerikleri üretebilmesi için hangi özellik ve sorumluluklara sahip olması gerektiğini ortaya çıkarmayı amaçlamaktadır. Belirlenen amaç doğrultusunda, dijital ortamlara dahil olan öğrenenlerin sahip olması gereken becerileri açıklayan 21. Yüzyıl becerileri kuramı ve bilmenin doğasını ağ yapıları içerisinde inceleyen bağlantıcılık kuramı araştırmanın kuramsal temeli olarak belirlenmiştir. Belirlenen kuramların ilkeleri, içerik üreten öğrenenler bağlamında oluşturulan bir matris aracılığı ile kesiştirilmiştir. Böylelikle çalışma sürecinde alan uzmanlarına yönlendirilecek olan araştırma soruları elde edilmiştir. Çalışmaya gönüllü olarak katılan alan uzmanlarının kendilerine yönlendirilen araştırma sorularına verdikleri yanıtlar NVIVO 11 paket programı aracılığı ile analiz edilmiştir. Yapılan analizler sonucunda ise içerik üreten öğrenenlerin, içerik üretme süreçlerinde doğru ve güncel bilgiye ulaşabilmesi için sahip olmaları gereken özellikler ve sorumluluklar ilgili ana temaların altında alt temalar olarak verilmiştir. Anahtar Kelimeler: İçerik üreten öğrenen, öğrenme ortamındaki roller, dijital öğrenme ortamları, uzaktan öğretim, 21. yüzyıl becerileri, bağlantıcılık

Bağlantıcı kitlesel açık çevrimiçi derslerde etkileşim örüntüleri ve öğreten-öğrenen rollerinin belirlenmesi

Bu doktora tez çalışmasının amacı bağlantıcı kitlesel açık çevrimiçi derslerde (KAÇD) etkileşim örüntülerini ve öğreten-öğrenen rollerini belirlemeye çalışmaktır. Bu amaç doğrultusunda araştırmada karma araştırma yöntemi ve sıralı açıklayıcı desen kullanılmıştır. Ayrıca veri toplama ve analiz amacıyla sosyal ağ analizi, görüşme, gözlem ve doküman incelemesi kullanılmıştır. Araştırma bulguları bağlantıcılık, rizomatik öğrenme ve sosyal ağ kuramı bağlamlarında yorumlanmıştır. Araştırmanın demografik bulgularına göre, bağlantıcı öğrenme ortamlarında öğrenenlerin zaman ve mekan bağlamında küresel çapta dağıtık oldukları, çoğunun İngilizce konuşulan ülkelerden katılım gösterdiği, öğrenenlerin %89'unun düşük bağlamlı kültürlerden %11'inin ise yüksek bağlamlı kültürlerden olduğu gözlenmiştir. Katılımcıların çoğunun bir nedenle eğitim alanıyla ilgili veya yükseköğretimde öğrenci veya öğretmen olan bireyler olduğu saptanmıştır. Demografik bulgular KAÇD'larda çeşitliliğin birçok boyutta mevcut olduğunu göstermektedir ve bu bulgular KAÇD'ler için "küresel mega sınıf" ifadesini doğrular niteliktedir. Bağlantıcı kitlesel açık çevrimiçi dersler etkileşim örüntüleri bağlamında incelendiğinde birleşik-sıkı bağları olan bir ağ örüntüsü yapısı gözlenmiştir. Bu türdeki ağ yapısında yer alan düğümler kendi aralarında ve alt-gruplar arasında köprü görevi gören önemli bağlar oluştururlar. Bu ağ yapısındaki öğrenenler sıklıkla iletişime geçme eğilimindedirler ve ortak ilgi alanına sahiptirler. Bu ağ türleri genellikle iletişim ve etkileşimin bir girdap gibi merkeze doğru yoğunlaştığı ve farklı öğrenenleri farklı zaman dilimlerinde içerisine çeken birkaç tane yoğun ve/veya yoğun bir biçimde birbirlerine bağlı alt-gruplardan oluşurlar. Araştırma bulguları ayrıca bağlantıcı öğrenme ortamlarının iletişim ve etkileşim kurmak için az sayıda adım gerektirdiğini, öğrenme ağının Küçük Dünya Fenomeni ve Küresel Köy kavramlarını doğrulayan bir yapısı olduğunu göstermiştir. Azalan öğrenen sayısına ters orantılı bir şekilde ağ yoğunluğu değerinin arttığı gözlenmiş ve öğrenme ağında yoğun etkileşimin olduğu görülmüştür. Düğümlerin derece merkeziliği dağılımı incelendiğinde uzun kuyruk ve güç yasasına uygun bir dağılım gözlenmiş ve bağlantıcı ağların ölçekten bağımsız ağlar olduğu bulunmuştur. Bilginin üretimi ve tüketimi bağlamında öğrenenlerin 80/20 kuralı, 90-9-1 kuralı ve Pareto Yasasındakine benzer bir şekilde hareket ettikleri görülmektedir. Öğreten ve öğrenen rollerinin belirlenmesine yönelik yapılan analiz ve çözümlemelerde toplam 25 rol belirlenmiş, ortaya çıkan rollerden 12 tanesi öğreten, 11 tanesi öğrenen ve 2 tanesi öğreten-öğrenen ortak rolü olarak tanımlanmıştır. Ortaya çıkan roller incelendiğinde öğreten ve öğrenen arasındaki sınırların bulanıklaştığı, öğrenme sürecindeki sorumluluğun hem öğreten hem de öğrenen tarafından paylaşıldığı görülmektedir. Öğreten rolleri öğrenme sürecini kolaylaştırmaya yönelik roller iken, öğrenenlerin öz becerilerini kullanmaya yönelik rolleri üstlendikleri görülmüştür. Anahtar kelimeler: Kitlesel açık çevrimiçi ders, KAÇD, öğreten rolleri, öğrenen rolleri, etkileşim örüntüleri, bağlantıcılık, rizomatik öğrenme, sosyal ağ kuramı, sosyal ağ analizi, karma araştırma yöntemi, karma sıralı açıklayıcı desen, açık ve uzaktan öğrenme, uzaktan eğitim, açıköğretim. Anahtar kelimeler: Kitlesel açık çevrimiçi ders, KAÇD, öğreten rolleri, öğrenen rolleri, etkileşim örüntüleri, bağlantıcılık, rizomatik öğrenme, sosyal ağ kuramı, sosyal ağ analizi, karma araştırma yöntemi, karma sıralı açıklayıcı desen, açık ve uzaktan öğrenme, uzaktan eğitim, açıköğretim.

Uzaktan eğitimde motivasyon stratejilerinin öğrenenlerin ilgileri, motivasyonları, eylem yeterlikleri ve başarıları üzerine etkisi

Bu araştırmanın amacı, uzaktan eğitimde Keller'in ARCS-V motivasyon tasarımı modeline dayanarak kullanılan motivasyon stratejilerinin; öğrenenlerin derse karşı ilgilerine, motivasyonlarına, eylem yeterliklerine ve akademik başarılarına etkisini araştırmaktır. Araştırmanın katılımcıları, bir öğretim döneminde uzaktan eğitim yoluyla çevrimiçi ortamda ders alan lisans öğrencilerinden oluşmaktadır. Deneysel araştırma modeliyle gerçekleştirilen bu çalışma, on bir hafta süreyle ve 122 öğrenenle yürütülmüştür. Araştırma bulguları, deney ve kontrol gruplarının derse karşı ilgi, motivasyon ve akademik başarı puanları arasında deney grubu lehine anlamlı bir farklılık olduğunu göstermiştir. Bunun yanı sıra grupların derse karşı ilgi değişkeni dikkat alt boyutu ortalama puanları arasında deney grubu lehine anlamlı bir farklılık bulunmuştur. Ancak ilişki, güven ve doyum alt boyutlarında gruplar arasında anlamlı bir farklılık bulunmamıştır. Deney ve kontrol grubunda yer alan öğrenenlerin motivasyon faktörünün dikkat, güven ve doyum alt boyutlarında deney grubu lehine anlamlı bir farklılık bulunmuştur ancak ilişki kurma alt boyutunda gruplar arasında anlamlı bir farklılık bulunmamıştır. Ayrıca eylem yeterliği açısından deney ve kontrol grupları arasında istatistiksel olarak anlamlı bir fark bulunmamıştır. Araştırma bulguları ve sonuçları, daha önce gerçekleştirilen ve motivasyon modelinin uzaktan öğrenme ortamlarında geçerli ve uygulanabilir bir model olduğunu ortaya koyan araştırmaları desteklemektedir. Araştırma bulgularına ve sonuçlarına dayanarak gelecek araştırmalar için öneriler sunulmuştur. Anahtar Kelimeler: Uzaktan eğitim, Motivasyon, ARCS-V motivasyon modeli, ARCS

Eşzamanlı çevrimiçi öğrenme ortamlarında açık ve uzaktan öğrenenlerin transaksiyonel uzaklık algısının belirlenmesi

İlk olarak Dewey tarafından ortaya atılan transaksiyon kavramı Moore tarafından uzaktan öğrenme ortamlarına uyarlanmıştır. Moore'a göre transaksiyonel uzaklık öğrenen ve öğreten arasında olası yanlış anlaşılmalara neden olabilecek psikolojik ya da iletişimsel bir boşluktur. Transaksiyonel uzaklık öğrenenlerin motivasyonlarını, katılımlarını ve öğrenmeye karşı tutumlarını etkileyebilmektedir. Uzaktan eğitim veren yüzlerce kurs ve programın sistematik analizini yapan Moore, öğrenen özerkliği, diyalog ve yapının transaksiyonel uzaklığın boyutlarını belirleyen ve öğrenme sürecini etkileyen üç önemli değişken olduklarını ortaya koymuştur. Bu üç değişken arasındaki etkileşim transaksiyonel uzaklığın boyutlarını belirlemektedir. Alanyazında transaksiyonel uzaklıkla ilgili farklı noktalara odaklanan pek çok çalışma yapılmış olmasına rağmen bu kavrama yönelik net bir tanım bulunmamaktadır. Bu araştırmanın amacı transaksiyonel uzaklık kuramının diyalog, yapı ve öğrenen özerkliği bileşenleri ile transaksiyonel uzaklık arasındaki ilişkinin düzeyini araştırmak ve Anadolu Üniversitesi, Açıköğretim sistemi, e-Seminer Projesi kapsamında eşzamanlı çevrimiçi öğrenme programlarına devam eden açık ve uzaktan öğrenenlerin memnuniyet düzeyi ve algılanan öğrenme çıktıları ile bu bileşenler arasındaki ilişkiyi incelemektir. Bu araştırmanın evrenini 2014-2015 bahar döneminde açılmış olan 180 e-seminer dersine çevrimiçi eşzamanlı olarak devam etmekte olan 434 açık ve uzaktan öğrenen oluşturmaktadır. Araştırmada 37 maddeden oluşan ankete doğrulayıcı faktör analizi uygulanarak gizil ve gözlenen değişken ilişkileri test edilerek bileşenlerinin yapısal eşitlik modeli oluşturulmuştur. Araştırmanın sonucunda diyalog ve transaksiyonel uzaklık değişkenleri arasında negatif anlamlı, yapı bileşeninin alt faktörlerinden birisi olan ders uygulaması ile transaksiyonel uzaklık arasında pozitif anlamlı bir ilişki elde edilmiştir. Yapı bileşeninin alt faktörlerinden birisi olan ders tasarımı ile transaksiyonel uzaklık arasında anlamlı bir ilişki bulunamamıştır. Ayrıca öğrenen özerkliği ile transaksiyonel uzaklık arasında anlamlı bir ilişki bulunmadığı sonucuna ulaşılmıştır. Bu çalışmadan elde edilen sonuçlar ile transaksiyonel uzaklığın operasyonel tanımına katkı sağlanması ve açık ve uzaktan öğrenenlerin transaksiyonel uzaklık algısına yönelik Türkçe bir ölçek ortaya konularak uzaktan eğitim alana katkı sağlanması hedeflenmektedir. Ayrıca bu çalışmada elde edilen sonuçlar ile Anadolu Üniversitesi gibi açık ve uzaktan öğrenim imkanı sunan diğer kurumların da karar süreçlerine ve eğitim politikalarına destek sağlanacağına inanılmaktadır.

Yetişkinlerin açık ve uzaktan öğrenmeyi tercih etme nedenlerinin demografik özelliklerine göre andragojik bir yaklaşımla incelenmesi

İçinde bulunduğumuz yüzyılda eğitim anlayışımız büyük bir değişim içerisine girmiştir. Bu değişim sosyoloji, ulaşım, ekonomi, teknoloji, bilişim ve iletişim gibi birçok alandan önemli ölçüde etkilenmektedir. Bütün bu ve benzeri alanlardaki hızlı gelişim göz önünde bulundurulduğunda, kişilerin eğitimden beklentileri de artmaktadır. Bilgiye ulaşmadaki kolaylık ve günlük yaşamdaki yüksek tempo, eğitimde zaman ve mekân kısıtlamasını ortadan kaldırmaktadır. Özellikle yetişkin eğitimi için birçok özelliğiyle daha avantajlı bir model olan açık ve uzaktan öğrenme her geçen gün daha fazla önem kazanmaktadır. Bunun öneminin farkındalığıyla, bu tez araştırmasının amacı yetişkinlerin açık ve uzaktan öğrenmeyi tercih etme nedenlerinin yaş, cinsiyet, gelir düzeyi, çalışma durumu, medeni durum ve yerleşim yeri türü gibi demografik özelliklerine göre andragojik bir yaklaşımla incelenmesidir. Andragoji, en temel anlamıyla, yetişkin öğrenmesine yardım etme bilim ve sanatı olarak tanımlanabilir. Andragoji yaklaşımına dayalı yetişkin eğitimi, günlük yaşam problemlerine acil çözüm getirebilen, öğrenenlerin öğrenme süreçlerinin her aşamasına dâhil oldukları, yetişkinlerin günlük yaşamdaki sorumluluklarıyla sürdürebildikleri, yetişkinlerin deneyimlerini öğrenme süreçlerinde kullanabildiği ve bireysel farklılıklardan kaynaklanan farklı eğitim ihtiyaçlarını karşılayabilen bir modeldir. Araştırmanın katılımcılarını Anadolu Üniversitesi Açık Öğretim Fakültesine kayıtlı öğrencilerden online anketi dolduran ve cevapları geçerli olan 4247 öğrenci oluşturmaktadır. Çalışmada nicel baskın karma yöntem kullanılmıştır. Araştırmanın gerçekleştirilmesinde, öncelikle konuyla ilgili alan yazında mevcut olan araştırmalar incelenmiştir. Daha sonra, uzman görüşleri ve pilot uygulama tekniğiyle Açık öğretim öğrencilerinin görüşleri de alınarak, Açık ve Uzaktan Öğrenmeyi Tercih Nedenleri Anketi hazırlanmıştır. Anket öğrencilere online olarak sunulmuştur. Veri toplama sürecinin sonunda, nicel ve nitel verilerden elde edilen bulguların açık ve uzaktan öğrenmeyi tercih nedenleri ile ilgili olarak birbirlerini destekler nitelikte olduğu görülmüştür. Bu bulgu açık ve uzaktan öğrenmenin, örgün öğretime ulaşmada yaşanan zorluklar ve kısıtlı imkânlardan dolayı değil sahip olduğu esnek yapı, hizmet çeşitliliği ve yükseköğretimde yeni fırsatlar sağlayan özelliklerinden dolayı tercih edildiğini gösterir niteliktedir. Yetişkinler zaman ve mekân esnekliği, yeni kariyer fırsatları elde etmek, yaşam boyu öğrenme ve kişisel gelişim gibi nedenlerle açık ve uzaktan öğrenmeyi tercih ettiklerini belirtmişlerdir. Ayrıca, nitel bir veri olarak yetişkinlerden açık ve uzaktan öğrenmeyle ilgili alınan öneriler incelendiğinde, yetişkin öğrenenlerin açık ve uzaktan öğrenme modeli konusunda farkındalık ve bilinçli olma düzeylerinin yüksek olduğu ortaya çıkmıştır. Bu araştırmanın alana sağlayacağı katkı bakımdan önemi, alan uzmanlarının öğrenenlerin tercih nedenleri ve alanla ilgili görüşleriyle ilgili bilgi sahibi olarak, sistemin gelişmesinde hedef kitle olan yetişkin öğrenenlerin görüş ve beklentilerine bağlı olarak düzenlemeler ve öğrenme faaliyetler yapılabilecek olmasıdır.

Kitlesel açık ve uzaktan öğrenmede başarının açık uçlu sorularla ölçülmesine yönelik bir sistemin tasarımı, uygulanması ve değerlendirilmesi

Ölçme araçları, amaca ve amacın işaret ettiği bilişsel düzeye göre çeşitlenebilmelidir. Akademik başarının farklı düzeylerde ölçülebilmesi için sadece çoktan seçmeli sorulardan değil, doğru-yanlış, boşluk doldurma, eşleştirme, kısa cevaplı ve açık uçlu uzun cevaplı sorulardan da yararlanılmaktadır. Özellikle açık uçlu sorular, derinlemesine ve kalıcı öğrenmeleri ortaya çıkarabilmek ve öğrenenin öğrendiklerini uyarlayabilmesine imkân tanıyabilmek için kullanılmaktadır. Açık uçlu sorular öğrenene kendi öğrenmeleri üzerinden yaklaşılabilmesine ve kendi fikirlerini yansıtabilmesine olanak tanır. Ancak kitlesel açık ve uzaktan öğrenme uygulamalarında açık uçlu soruların hazırlanması ve cevapların okunmasının zorluğundan dolayı yeterince kullanılamadığı bilinmektedir. Bu bağlamda yapılması planlanan çalışmada, açık ve uzaktan öğrenmede başarının değerlendirilmesinde açık uçlu soruların kullanılmasına olanak tanıyacak bütünsel bir sistemin tasarlanması, uygulanması ve pedagojik, yönetsel ve teknolojik açından değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Tasarım tabanlı araştırma yönteminin kullanıldığı çalışmada analiz, tasarım, geliştirme, uygulama ve değerlendirme adımlarına bağlı kalınmıştır. Açık ve uzaktan öğrenme sistemlerindeki değerlendirme sınırlılığına bir çözüm getireceği ve farklı kurum ve kuruluşlara bütünsel bir sistem olarak değerlendirme süreçlerinde açık uçlu soruların kullanılmasına yönelik bir model oluşturacağı ön görüsü çalışmanın önemini ortaya koymaktadır. Çalışma sonunda Açıköğretim sisteminde açık uçlu soruların kullanılmasına yönelik yeni bir sistemin öğrenci, eğitmen ve yönetici bağlamında etkili, verimli, çekici ve sürdürülebilirliği katılımcıların görüşlerine bağlı olarak analiz edilmiş ve geliştirilen sistemin gerekliliğinin ne düzeyde olduğu sonuçlarda ifade edilmiştir. Anahtar Kelimeler: Açık ve Uzaktan Öğrenme, Açıköğretim Sistemi,Değerlendirme, Açık Uçlu Sorular, Tasarım Tabanlı Araştırma, Sistem Tasarımı

Farklı kültürlerden öğrenenler için uzaktan ders tasarım ilkelerinin belirlenmesi: Anadolu Üniversitesi Azerbaycan programları üzerine bir inceleme

Bu araştırmanın temel amacı farklı kültürlerden öğrenenlerin yer aldığı çevrimiçi öğrenme ortamlarında kültürel farklılıkları dikkate alan ders tasarım ilkelerini belirlemek ve Anadolu Üniversitesi Açıköğretim Sistemi Azerbaycan programlarına devam eden açık ve uzaktan öğrenenlerin e-Öğrenme ortamına (portala) ilişkin görüş ve önerilerini tespit etmektir. Bu doğrultuda, kapsamlı bir alanyazın taraması ile elde edilen bilgiler ve Badrul Khan'ın (2005) e-Öğrenme çerçevesi adı altında sunduğu kontrol listesinin çalışma amaçları doğrultusunda ilgili bölümleri/başlıkları araştırma sorusuna uyarlanarak, 6 demografik, 2 kullanım sıklığını ölçen, toplam 24 maddelik 3'lü Likert türünde bir ölçek geliştirilmiştir. Hazırlanan ölçeğin görünüş ve kapsam geçerliliği sağlanmış ve 2014-2015 eğitim-öğretim yılı Anadolu Üniversitesi Azerbaycan Programlarına kayıtlı ve Azerbaycan Açıköğretim bürosuna kayıt ve akademik danışmanlık için gelen ve gönüllü olarak ölçeği yanıtlayan 305 öğrenciye uygulanmıştır. Yapılan analizler sonucunda, Azerbaycanlı öğrenenlerin ders materyallerini kullanım tercih ve sıklığına, ders işlenişi ve etkinlikler konusunda tercih ettikleri iletişim yöntemlerine ve programla ilgili idari konular ile ilgili tercih ettikleri iletişim yöntemlerine ilişkin bulguların kültürel farklılıklardan kaynaklandığı görülmüştür. Bunun yanı sıra e-Öğrenme ortamlarını kullanma durum ve sıklığının, çalışmada ele alınan bazı boyutlar üzerinde anlamlı farklılık oluşturduğu görülmüştür. Ayrıca, katılımcılar tarafından, e-Öğrenme portalını kullanıp kullanmama gerekçeleri ile ilgili veriler elde edilmiştir. Araştırma bulgu ve sonuçlarının ve geliştirilen ölçeğin farklı kültürlerden öğrenenlerin yer aldığı çevrimiçi öğrenme ortamlarında etkili, verimli öğrenme için kültürel faktörleri dikkate alan ders tasarım ilkelerinin belirlenmesine katkı sağlaması hedeflenmektedir. Ayrıca bu çalışma ile elde edilen sonuçların uluslararası uzaktan eğitim program, ders, öğrenci destek hizmetleri tasarımına, MOOCs (Kitlesel Açık Çevrimiçi Dersler-KAÇED) gibi farklı kültürden öğrenenlerin yer aldığı çevrimiçi ortam tasarımına, uluslararası açılım yapan veya yapmayı düşünen kurum ve üniversitelerin karar süreçlerine katkı sağlayacağı değerlendirilmektedir. Anahtar Sözcükler: Uzaktan eğitim, Açık ve uzaktan öğrenme, e-Öğrenme, Kültürel çeşitlilik, Öğretim tasarımı.

Kitlesel açık çevrimiçi derslerde öğrencilerin davranış ve tercihleri ile bireysel özellikleri arasındaki ilişki

Bu araştırmada, Türkiye'de Türkçe açılan kitlesel açık çevrimiçi ders katılımcılarının bireysel özellikleriyle derslerdeki materyal tercihleri ve aktiflik düzeyleri arasında bir ilişki olup olmadığı incelenmiştir. Araştırma kapsamında başarılı bir çevrimiçi öğrenenin sahip olması gereken bireysel özellikler; demografik özellikler, dijital okuryazarlık becerileri, öğrenme stratejileri ve çevrimiçi öğrenme deneyimleri bağlamında değerlendirilmiştir. Öncelikle öğrencilerin bireysel özellikleri ile AKADEMA kitlesel açık çevrimiçi ders platformunda sunulan materyallere ilişkin tercihleri ve bu platformdaki aktiflik düzeyleri ortaya konmuştur. Ardından öğrencilerin materyal tercihlerinin ve aktiflik düzeylerinin araştırma kapsamında değerlendirilen bireysel özellikleri ile ilişkisi araştırılmıştır. AKADEMA platformundan yararlanan öğrencilerin profili incelendiğinde geleneksel öğrenme sürecini tamamlamış, biçimlendirilmemiş (non-formal) ve yarı biçimlendirilmiş (informal) öğrenme deneyimleri yaşamaya istekli, eğitim düzeyleri yüksek, yetişkin bireyler oldukları görülmüştür. Katılımcı grubunun ayrıca dijital okuryazarlık becerilerinin oldukça yüksek olduğu, ders çalışırken farklı öğrenme stratejilerini kullandıkları, kitlesel açık çevrimiçi dersler konusunda az deneyimli oldukları belirlenmiştir. AKADEMA platformunda en fazla tercih edilen materyalin e-kitaplar olduğu ve öğrencilerin platforma pasif düzeyde katılım gösterdikleri tespit edilmiştir. Öğrencilerin AKADEMA platformundaki aktiflik düzeylerinde yaşları bakımından istatistiksel olarak anlamlı farklılık bulunmakla birlikte yaş ilerledikçe öğrencilerin derslerden daha fazla yararlandıkları görülmüştür. Öte yandan öğrencilerin aktiflik düzeyleri dijital okuryazarlık becerilerine göre farklılık göstermektedir. Aktif öğrencilerin anlamlı olarak pasif öğrencilerden farklılık gösterdiği belirlenmiştir. Bu durum, Aktif öğrencilerin dijital okuryazarlık becerilerinin pasif öğrencilerden daha yüksek olduğunu ortaya koymaktadır. Son bölümde, bu araştırma kapsamında elde edilen bulgulara dayanarak araştırmacılara, uygulayıcılara ve öğretim tasarımcılarına çeşitli önerilerde bulunulmuştur. Anahtar Sözcükler: Eğitimde Açıklık,Açık ve Uzaktan Öğrenme,Kitlesel Açık Çevrimiçi Dersler,Bireysel Faklılıklar,Dijital Okuryazarlık Becerileri,Öğrenme Stratejileri,Çevrimiçi Öğrenme Deneyimleri.

Uzaktan eğitim yönetiminde balanced scorecard kullanımı ve AÖS örneği

Çok hızlı bir değişimin olduğu küresel ekonomik sistemde kurumların değişime ayak uydurup ayakta kalabilmeleri için sürekli olarak doğru ölçme ve doğru değerlendirme yapabilmeleri gerekir. Sadece faaliyet raporları ve finansal tablolardan oluşan geleneksel ölçüm sistemleri, bunun için yetersiz kalmaktadır. Günümüzde, kurumların doğru ölçüm ve değerlendirme yapabilmeleri için kullanılan bir yöntem olan "Balanced Scorecard" sistemi, hızlı bir şekilde geleneksel ölçüm sistemlerinin yerini almaktadır. Bu çalışma, Anadolu Üniversitesi Açıköğretim Sisteminde karma yöntemin en gelişmiş stratejisi olan "yakınsayan paralel karma yöntem deseni" kullanılarak bir uygulama olarak yapıldı. Çalışmanın evrenini 2014 ile 2018 yıllarındaki veriler oluşturdu. Çalışmada hem nicel hem de nitel yöntemler kullanıldı. 2014 ile 2016 yılları arasındaki veriler kurum çalışanları ile görüşmeler yöntemiyle elde edilirken, 2016- 2017 akademik yılı için mevcut veriler ile birlikte yeni anketler de yapıldı. Çıkan sonuçlara göre 2017-2018 yılı için tahminler yapılarak hedefler oluşturuldu. Bu araştırmada finansal boyut, öğrenciler boyutu, içsel süreçler boyutu ve öğrenme-gelişme boyutu olmak üzere Balanced Scorecard'ın dört boyutu kullanıldı. Bu boyutlar altında oluşturulan ölçütlerle sürekli bir iyileştirmenin olacağı geri bildirimli bir sistem kurulması amaçlandı. Anahtar Sözcükler: Uzaktan Eğitim, Balanced Scorecard, Açıköğretim Fakültesi

21. yüzyıl vatandaşlığının geliştirilmesinde açık ve uzaktan öğrenme: Bir metafor analizi araştırması

İçinde ulunduğumuz yüzyıl, kendi normlarını da beraberinde getirmiş ve vatandaşların da bu teknoloji ile harmanlanmış yaşam biçiminin sahip olduğu normlara ayak uydurmalarını gerekli kılmıştır. Günümüz vatandaşlık anlayışı, kişilerin iyi bir birey olarak yetişmesi ve bununla birlikte kendinin ve çevresinin farkında ve yine kendine ve çevresine saygılı birey olması ile tanımlanabilir. Temel hak ve özgürlüklere sahip olma, bunların farkında olma ve ulusal ve evrensel boyutlarda bu konuların uygulanmasına hassasiyet gösterebilme vatandaşlık olgusunun temellerini oluşturmaktadır. 21. yüzyıl vatandaşlığı ve 21. Yüzyıl yeterlilikleri konusu günümüzde oldukça yaygın bir şekilde tartışılmaktadır. 21. yüzyıl vatandaşlık eğitimi yukarıda bahsedilen başlıkların dışında yaratıcı, eleştirel düşünen, katılımcı, işbirliği, içinde çalışabilen, empati becerisine sahip, çevresine duyarlı bireyler yetiştirme başlıklarını da kapsamaktadır. İçinde bulunduğumuz yüzyılda ister dijital yerli isterse dijital göçmen olsun vatandaşların tümü dijital teknolojilerle iç içedir. Eğitim süreçlerinde olduğu gibi hemen her alanda bireyler teknolojinin aktif kullanımıyla karşılaşmaktadırlar. Kişilerin teknolojiye maruz kalma oranları arttıkça, teknolojinin sorumsuzca ve zararlı kullanımları da artmaktadır. Teknolojinin uygunsuz ve etik dışı kullanımından doğacak olan olası tehlikelere ilişkin farkındalık düzeyi de oldukça düşüktür. Bu noktada 21. Yüzyıl vatandaşlık becerilerinin toplumun her kesiminden vatandaşa ulaştırılmasının büyük önem taşıdığı düşünülmektedir. Açık ve uzaktan öğretim, toplumun tüm kesimlerine hitap eden bir öğretim yaklaşımı olmakla birlikte, toplumun tüm kesimlerine bu eğitimi en esnek şekilde götürmeyi hedeflemiş bir yaklaşımdır. Böylesine etkin bir öğretim yaklaşımının dijital vatandaşlık normlarının günümüz topluluklarına kazandırılmasında etkin bir rol oynaması beklenmektedir. Avrupa Birliği Çoçukları Online Raporunda (2014) Türkiye'deki vatandaşların, özellikle 16-24 yaş arası, oldukça yüksek oranda dijital teknolojileri kullandıkları ortaya çıkmıştır. Bu da Türkiye'de büyük kitlelere eğitim veren Açık ve Uzaktan Öğrenme kurumlarının 21. Yüzyıl vatandaşlığı gibi önemli bir konuya programlarında yer vermelerinin kritik değerini ortaya koymaktadır. Kitleler üzerinde etkisi yadsınamaz olan Açık ve Uzaktan Öğrenmeyi böylesine önemli bir konu için etkin hale getirip, en üst seviyede bundan faydalanmanın oldukça akılcı bir uygulama olacağı öngörülmektedir. Bu bağlamda gerçekleştirilen bu projenin amacı, Anadolu Üniversitesi Açıköğretim sistemine kayıtlı öğrenciler ile birlikte ulusal ve uluslararası düzeyde alan uzmanlarının metafor analizi yoluyla Açık ve Uzaktan Öğrenmenin 21. Yüzyıl vatandaşlık becerilerinin kazandırılmasındaki etkinliğine ilişkin görüş ve önerilerini belirlemektir. Bu amaç doğrultusunda hem alan uzmanlarının hem açık ve uzaktan öğretim öğrencilerinin görüşlerinin belirlenmesinde nitel araştırma yöntemlerinde metafor analizinden yararlanılmıştır. Anahtar Sözcükler: Açık ve Uzaktan Öğrenme, 21. Yüzyıl vatandaşlık eğitimi, metafor analizi

Açık ve uzaktan öğrenmede öğrenme analitikleri kontrol panelinin geliştirilmesi: Öğrenme Bulutu

Açık ve uzaktan öğrenme bağlamındaki öğrenme analitikleri uygulamalarına yeni bir bakış açısı sunmayı amaçlayan bu çalışma kapsamında, Öğrenme Bulutu olarak adlandırılan yeni bir öğrenme analitikleri sistemi geliştirilerek kullanılabilirliğine ilişkin araştırmalar yapılmıştır. Çalışmanın öğrenme analitiklerine ilişkin alanyazın araştırması, atıf verilerine dayalı iki aşamalı sistematik bir yaklaşım çerçevesinde desenlenmiştir. Birinci aşamada; öğrenme analitiklerine ilişkin Web of Science veri tabanında yer alan akademik yayınların analizi yapılmıştır. İkinci aşamada ise; öğrenme analitikleri tüm detayları ile tanımlanarak tarihsel gelişimi ortaya konulmuştur. Öğrenme analitiklerine ilişkin süreçler, teknikler, araçlar, bağlantılı çalışma alanları ve uygulama örnekleri incelenmiştir. Son olarak öğrenme analitiklerine ilişkin etik tartışmalar vurgulanmıştır. Araştırma süreci; geliştirme, uygulama ve değerlendirme olmak üzere üç bölümden oluşmaktadır. Geliştirme sürecinde Öğrenme Bulutu'nun teknik altyapısı kurularak, öğrenen etkinlikleri takip mekanizmaları ve kullanıcı kontrol panelleri geliştirilmiştir. Araştırmanın uygulama süreci, Avrupa'daki eğitim-iş uyuşmazlığının azaltılması amacıyla hayata geçirilen EMLT açık ve uzaktan öğrenme sistemi kapsamında gerçekleştirilmiştir. Bu süreçte, Avrupa Birliği Erasmus+ Programı tarafından desteklenen EMLT Projesine katılan öğrenenlerin öğrenme etkinliklerinin takip edilmesi, depolanması ve analiz edilmesi amacıyla Öğrenme Bulutu kullanılmıştır. Son aşama olan değerlendirme sürecinde ise nicel araştırmalar altında sınıflandırılan betimsel tarama modeli çerçevesince Öğrenme Bulutu'nun kullanılabilirliğini belirlemeye yönelik analizler yapılmıştır. Ayrıca öğrencilerin Öğrenme Bulutu'nun kullanılabilirliğine ilişkin memnuniyet düzeylerinin ders başarısı, motivasyon, bilgisayar ve internet kullanım düzeyi, veri paylaşım tercihleri ve kitlesel açık çevrimiçi ders deneyimi bakımından farklılık gösterip göstermediği istatistiksel olarak açıklanmaya çalışılmıştır. Çalışmanın son bölümünde, araştırma sorularına ilişkin elde edilen bulgulara, bulgular doğrultusunda ulaşılan sonuçlara ve sonuçlara bağlı olarak geliştirilen önerilere yer verilmiştir. Anahtar Sözcükler: Açık ve Uzaktan Öğrenme, Öğrenme Analitikleri, Kontrol Paneli, xAPI, Experience API, Kitlesel Açık Çevrimiçi Dersler, Öğrenme Bulutu, Öğrenme Yönetim Sistemleri

Açık ve uzaktan öğrenenlerin mobil öğrenme okuryazarlık becerilerinin incelenmesi

Bu araştırma, Anadolu Üniversitesi Açıköğretim Sistemi'ne kayıtlı açık ve uzaktan öğrenenlerin mobil öğrenme okuryazarlık becerilerinin, demografik özellikleri, teknolojiye erişim olanakları ve tercihleri ile olan ilişkisini tespit etmeyi ve bu bağlamdaki gereksinimleri belirlemeyi amaçlamaktadır. Bu amaç doğrultusunda yapılan alanyazın taraması ile oluşturulan mobil öğrenme okuryazarlığı anketi seçilen örnekleme uygulanmış, sonuçlar, temel bileşenler analizi, bağımsız örneklemler t-testi, ANOVA gibi istatistik yöntemleri kullanılarak analiz edilmiştir. Araştırma bulguları, mobil öğrenme okuryazarlığı becerilerinin üç alt boyut (teknik, bilişsel ve sosyal) çerçevesinde incelenebileceğini ve farklı öğrenen grupları arasında anlamlı farklar olduğunu göstermiştir. Mobil teknolojileri kullanarak Anadolu Üniversitesi Açıköğretim Sistemi'nin sunduğu e-öğrenme hizmetlerinden faydalanan öğrenenlerin, mobil öğrenme okuryazarlığı becerilerine ilişkin ortalamalarının, bu hizmetlerden faydalanmayan öğrenenlerin ortalamalarından yüksek olduğu görülmüştür. Öğrenenlerin mobil olmayan teknolojilere sahip olma durumları ile mobil öğrenme okuryazarlığı becerileri arasında ise anlamlı bir ilişkiye rastlanamamıştır. Bu çalışma kapsamında geliştirilen ve uygulanan anket aracının, gelecekte gerçekleştirilecek mobil öğrenme okuryazarlığı ölçeği çalışmalarına da ışık tutacağı düşünülmektedir. Anahtar Kelimeler: Açık ve Uzaktan Öğrenme, Mobil Öğrenme, Bilgi Okuryazarlığı, Mobil Öğrenme Okuryazarlığı, Anadolu Üniversitesi Açıköğretim Sistemi

Uzaktan eğitimle hizmet içi eğitim alan çalışanların uzaktan eğitime yönelik görüşlerinin incelenmesi: Sakarya Üniversitesi örneği

Uzaktan eğitim, teknolojik gelişmelerin etkisiyle eğitimde esneklik, erişilebilirlik ve bireyselleştirilmiş öğrenme olanakları sunan alternatif bir model olarak öne çıkmaktadır. Son yıllarda özellikle yükseköğretim kurumlarında yaygınlık kazanan bu modelin, çalışanlar tarafından nasıl algılandığı konusu önem kazanmıştır. Araştırmanın amacı, bir devlet üniversitesinde görev yapan akademik, idari ve sürekli işçi statüsündeki personelin uzaktan eğitime yönelik görüşlerini belirlemek ve bu görüşlerin demografik değişkenlere göre farklılaşıp farklılaşmadığını incelemektir. Araştırma nicel desenle yürütülmüş olup veriler, Yıldırım ve arkadaşları (2014) tarafından geliştirilen "Uzaktan Eğitim Öğrencilerinin Uzaktan Eğitime Yönelik Görüşleri" ölçeği kullanılarak toplanmıştır. Araştırma grubunu Sakarya Üniversitesi bünyesinde görev yapan ve uzaktan eğitim deneyimine sahip 318 çalışan oluşturmaktadır. Veriler, betimsel istatistikler ve bağımsız örneklem test analiz teknikleriyle değerlendirilmiştir. Analiz sonuçlarına göre, çalışanların uzaktan eğitime yönelik genel tutumlarının olumlu olduğu görülmüştür. Cinsiyet, yaş, eğitim düzeyi, bilgisayar kullanma becerisi gibi değişkenler uzaktan eğitime yönelik tutumlar üzerinde anlamlı farklılıklar yaratmaktadır. Özellikle teknolojiye yatkın bireylerin uzaktan eğitimi daha olumlu değerlendirdiği saptanmıştır. Elde edilen bulgular, uzaktan eğitimin çalışanlar açısından etkili bir öğrenme yöntemi olabileceğini, ancak içerik tasarımı, teknik altyapı ve bireysel destek mekanizmalarının iyileştirilmesi gerektiğini ortaya koymaktadır. Kurumların, uzaktan eğitim süreçlerini planlarken çalışanların demografik ve bireysel özelliklerini dikkate alarak farklılaştırılmış stratejiler geliştirmesi önerilmektedir.

Öğretmenlerin 21. yüzyıl becerileri kapsamında teknolojik pedagojik alan bilgisi (Tpab) ile çevrimiçi ölçme ve değerlendirmeye yönelik öz yeterlikleri arasındaki ilişkinin incelenmesi

Bu çalışma günümüz öğretmenlerinin 21. yüzyıl becerileri kapsamında teknolojik pedagojik alan bilgisi yeterliklerinin ve çevrimiçi ölçme ve değerlendirmeye yönelik öz yeterlik düzeylerinin çeşitli değişkenlere göre farklılık olup olmadığını tespit etmek ve 21. yüzyıl becerileri kapsamında teknolojik pedagojik alan bilgisi yeterlikleri ve çevrimiçi ölçme ve değerlendirmeye yönelik öz yeterlik düzeyleri arasındaki ilişkiyi incelemek amacıyla gerçekleştirilmiştir. Çalışmanın örneklemini 2022-2023 eğitim-öğretim yılında Kocaeli ili içinde Milli Eğitim Bakanlığı'na bağlı 25 okulda görevli 337 ortaokul ve lise öğretmeni oluşturmaktadır. Çalışma nicel araştırma yöntemleri kullanılarak betimsel ve ilişkisel araştırma deseni ile yürütülmüştür. Çalışmada veri toplama aracı olarak 21. yüzyıl becerileri kapsamında teknolojik pedagojik alan bilgisi yeterliklerini ölçmek için Alpaslan ve diğerleri (2021) tarafından Türkçe'ye uyarlanan "21. Yüzyıl Becerileri Kapsamında Teknolojik Pedagojik Alan Bilgisi Ölçeği (TPAB-21)", çevrimiçi ölçme ve değerlendirmeye yönelik öz yeterlik düzeylerini ölçmek için Koç ve diğerleri (2022) tarafından geliştirilmiş "Çevrimiçi Ölçme ve Değerlendirmeye Yönelik Öz yeterlik Ölçeği (ÇÖDYÖÖ)" ve araştırmacının hazırlamış olduğu kişisel bilgi formu kullanılmıştır. Çalışmaya katkıda bulunan öğretmenlerin TPAB-21 ve ÇÖDYÖÖ toplam puanları arasında bulunan ilişkiye bakıldığında pozitif yönlü, orta düzeyde anlamlı bir ilişki olduğu tespit edilmiştir. Bununla birlikte öğretmenlerin TPAB-21 ve ÇÖDYÖÖ toplam puanları cinsiyet, yaş, kademe, alan, mesleki deneyim ve günlük teknolojiyi kullanma süresi değişkenlerine göre incelenmiştir. Öğretmenlerin 21. yüzyıl becerileri kapsamında TPAB yeterlikleri cinsiyet, kademe, alan ve günlük teknolojiyi kullanma süresi değişkenlerine göre farklılık gösterirken yaş ve mesleki deneyim değişkenlerine göre farklılaşma olmadığı tespit edilmiştir. Çevrimiçi ölçme ve değerlendirmeye yönelik öz yeterlik düzeylerine bakıldığında ise yaş, alan ve mesleki deneyim değişkenlerine göre farklılık gösterirken cinsiyet, kademe ve günlük teknolojiyi kullanma süresi değişkenlerine göre farklılaşma olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.

Çevrimiçi toplulukların sosyal ağ analizi: Bir öğretmen forumu örneği

Bu çalışmanın genel amacı, bilişim teknolojileri öğretmenlerinin yaygın olarak kullandıkları açık, yarı yapılandırılmış, çevrimiçi bir forumun sosyal ağ analizi yöntemiyle analiz edilerek, öğretmenlerin mesleki gelişimleri için çevrimiçi iletişim desenlerinin tanımlanması, sosyal ağ ilişkilerinin ortaya koyulması ve bu sosyal ağın yapısal özelliklerinin incelemesidir. Araştırma kapsamında, 2008-2009 eğitim öğretim yılının I. döneminde (Eylül ve Şubat ayları) bilgisayarbilisim.net forumunda bilişim teknolojileri öğretmenlerinin mesleki paylaşımları için ayrılan bölümde en fazla mesaj alan başlık incelenmiştir. Bu bağlamda söz konusu başlıkta yazışmalar yapan 32 bilişim teknolojileri öğretmeni araştırmaya katılmıştır.Sosyal ağ analizi kapsamında öğretmenler arasındaki ilişkisel bağların yoğunluk ve merkezlilik düzeyleri (derece merkezliliği, arasındalık merkezliliği ve yakındalık merkezliliği) incelenmiştir. Araştırma bulguları topluca değerlendirildiğinde sosyal ağ analizi, hem aktör düzeyinde hem de topluluk düzeyinde ölçümler sağlamıştır. Çevrimiçi toplulukların hem nicel verilerle analiz edilmesini hem de ağ haritaları yardımıyla görsel olarak derinlemesine incelenmesini olanaklı hale getirmiştir. Grubun etkililiğinin bilimsel verilerle değerlendirilmesine, sosyal ağ kuramı temelinde, iletişim desenlerinin, ağ yapılarının ve aktör rollerinin belirlenmesine, olanak tanıdığı saptanmıştır.

Anadolu Üniversitesi ilköğretimde teknoloji uygulamaları e-sertifika programının öğrenen görüşüne göre bağlam, girdi, süreç ve ürün (CIPP) modeli ile değerlendirilmesi

Bu çalışmanın genel amacı, Anadolu Üniversitesi İlköğretimde Teknoloji Uygulamaları e-Sertifika Programını bağlam, girdi, süreç ve ürün boyutlarında incelemek ve değerlendirmektir. Çalışma, bu programa 2008 Güz, 2009 Bahar, 2009 Yaz ve 2009 Güz dönemlerinde kayıt yaptıran 398 katılımcıdan dönen 149 geçerli anketten elde edilen veriler ile gerçekleştirilmiştir. Ankette yer alan sorulara verilen cevapların frekans (f) ve yüzdesi (%) alınmış ve ankete verilen yanıtların katılımcıların branş ve unvanları ile ilişkisi incelenmiştir. Son olarak da her bir program değerlendirme boyutuna verilen toplam yanıtlar ile kişisel özellikler arasındaki ilişkiye bakılmıştır.Araştırma sonunda, katılımcıların genel olarak programın bağlam, girdi, süreç ve ürün değerlendirme boyutları ile ilgili olumlu görüşler taşıdığı ortaya çıkmıştır. Katılımcıların kişisel özellikleri ile program değerlendirme boyutlarına ilişkin verdikleri yanıtlar arasında önemli bir farklılık ortaya çıkmamıştır.

Uzaktan eğitimde IPTV'nin kullanılabilirliğine ilişkin bir delphi çalışması

Bu araştırma, 21. Yüzyılın teknolojisi olarak adlandırılan IPTV'nin uzaktan eğitimde kullanılabilirliği ile ilgili uzaktan eğitim ve IPTV uzmanlarının görüşünü alarak öngörü oluşturmayı amaçlayan nitel yapılandırılmış bir Delphi çalışmasıdır. Araştırmada iletişim kuramlarından İletişim Ortamları Zenginliği Kuramı ve öğrenme kuramlarından Sosyal Yapısalcı Öğrenme Kuramı'nın ilkeleri çapraz tablo yöntemiyle eşleştirilmiştir. Çapraz tablo aracılığı ile bu iki kuramın ortak ilkeleri belirlenerek, bu ilkelere göre yarı yapılandırılmış açık uçlu anket soruları gönüllülük esasıyla araştırmaya katılmış Amerika'dan 1, Fransa'dan 1 ve Türkiye'den 2 uzman olmak üzere toplam 4 uzmana elektronik posta yoluyla gönderilmiştir.İki oturumdan oluşan Delphi çalışmasının ilk oturumundaki 35 açık uçlu sorudan çıkartılan 182 ana temanın triangulation sistemi ile analizi yapılarak 35 soruluk nicel tabanlı ölçme aracı hazırlanmıştır. Sonuçlarda gerekli düzenlemeler yapıldığı takdirde IPTV'nin uzaktan eğitimde kullanılabilirliğine ilişkin olumlu yönde bir öngörüyü ortaya çıkarmıştır.

Sosyo-teknik kuram çerçevesinde esnek bir çevrimiçi öğrenme modeli: Bilgisayar mühendisliği lisans programı örneği

Bu araştırma, Bilgisayar Mühendisliği Lisans Programlarının uzaktan eğitim aracılığıyla tasarlanmasına yönelik bir modelin geliştirilmesini amaçlamaktadır. Modelin oluşturulması sürecinde iki temel kuramdan yararlanılmıştır: (1) Sosyo-Teknik Kuram, (2) Esnek Öğrenme Yaklaşımı. Sosyo-Teknik Kuram, sosyal ve teknik boyutları içeren sistemlerin tasarımına, Esnek Öğrenme Yaklaşımı ise uzaktan eğitim ortamlarının esnek bir biçimde tasarlanmasına ilişkin süreçlere odaklanmaktadır.Araştırmada, Uzaktan Bilgisayar Mühendisliği Lisans Eğitimi Programlarının tasarımına ilişkin modelin geliştirilmesi sürecinde Uzaktan Eğitim, Mühendislik Eğitimi ve Uzaktan Bilgisayar Mühendisliği Eğitimi alanında uzman kişilerin görüşleri alınmıştır. Bu nedenle araştırma, nitel bir durum çalışması olarak desenlenmiştir. Araştırmada ilk olarak, kuramsal temel çerçevesinde bir kuramsal dizey (matris) geliştirilmiş ve bu kuramsal dizeyden oluşturulan görüşme sorularıyla yarı-yapılandırılmış bireysel görüşmeler gerçekleştirilmiştir. Daha sonra, bireysel görüşmelerden elde edilen verilerle bir kontrol listesi geliştirilmiş ve ardından uzmanların katılımından oluşan bir odak grup görüşmesi ile bu kontrol listesi bir model önerisine dönüştürülmüştür. Model önerisinin modele dönüştürülmesi sürecinde ise yine bireysel görüşmeler aracılığıyla uzman görüşleri alınmıştır.Araştırmanın sonunda, Uzaktan Bilgisayar Mühendisliği Lisans Eğitimi tasarımına yönelik geliştirilen model yatay düzlemde pedagoji, teknoloji, değerlendirme ve yönetim olmak üzere dört; dikey düzlemde teknik ve sosyal olmak üzere iki boyuttan oluşmaktadır. Geliştirilen modelin, Uzaktan Bilgisayar Mühendisliği Lisans Eğitimi sürecinin tasarlanmasında ve yürütülmesinde kurumlara ve uzmanlara yol gösterici nitelikte olduğu düşünülmektedir.

Çevrimiçi öğrenmede kişiselleştirmenin öğrenci performansı ve memnuniyet düzeyi ile ilişkisi

Bu çalışmanın genel amacı, kişiselleştirilebilir çevrimiçi öğrenme ortamları ile öğrenenlerin bu ortama katılımlarını, ortamı kullanma memnuniyetlerini, ortamın öğrencilerin öğrenmeye ilişkin dersteki performanslarına etkisini belirlemek ve bu ortamlarda harcadıkları zamanı araştırmaktır. Bu amaç doğrultusunda öğrenenlerin kendilerine sunulan çevrimiçi öğrenme ortamlarında görünüm ve içerik sırasını kişiselleştirme tercihleri ile kişiselleştirmeye ilişkin memnuniyet ve performansları belirlenmeye çalışılmıştır.Veri toplama ve veri analizi süreçlerinde hem nicel hem de nitel yöntemler kullanılmış, araştırma karma modelde desenlemiştir. Nicel veriler anket ve içerik çözümlemesi tekniklerinden yararlanılarak, nitel veriler ise odak grup ve derinlemesine görüşme tekniğinden yararlanılarak, Eskişehir Osmangazi Üniversitesi Eğitim Fakültesi Bilgisayar ve Öğretim Teknolojileri Öğretmenliği Lisans Programında öğrenim gören ikinci sınıf 60 öğrenciden toplanmıştır.Sonuç olarak, öğrencilerin yarısından fazlası kişiselleştirme işlemini gerçekleştirmiş olup kızlara göre daha az sayıda erkek daha yüksek sıklıkla ortamının görünümü kişiselleştirmiştir. Genel olarak öğrencilerin kişiselleştirme işleminden memnun kaldıkları, kişiselleştirme işlemini gerçekleştirenlerin bu işlemi gerçekleştirmeyenlere göre performanslarında anlamlı bir fark ortaya çıktığı belirlenmiştir.Anahtar kelimeler: Çevrimiçi Öğrenme, Uzaktan Eğitim, Kişiselleştirme, Memnuniyet, Performans, Öğrenme Yönetim Sistemi

İngilizce öğretmen adaylarının özyeterlik inancı, başarı yönelimi ve çevrimiçi öğrenme ortamına katılım durumu: Uzaktan İÖLP örneği

Bu araştırmanın amacı, İngilizce öğretmen adaylarının öğretmenlik özyeterlik inancı, başarı yönelimi ve çevrimiçi öğrenme ortamına katılma durumu ve bu ortamı kullanma sıklıkları arasındaki ilişkileri incelemektir. Verilerin toplanmasında ve çözümlenmesinde niceliksel yöntem kullanılmıştır. Bulgular dört ayrı ölçme aracıyla 2011-2012 öğretim yılı bahar döneminde toplanmıştır. Çalışmaya Anadolu Üniversitesi Açıköğretim Fakültesi İngilizce Öğretmenliği Lisans Programı son sınıfa kayıtlı 186 öğretmen adayı katılmış ve veriler çevrimiçi ortam aracılığıyla toplanmıştır.Araştırma bulguları değerlendirildiğinde, İngilizce öğretmen adaylarının özyeterlik inancı bakımından kendilerini oldukça yeterli gördükleri ve birden fazla başarı yönelimine sahip oldukları görülmektedir. Ayrıca, bulgular öğretmen özyeterlik inancı ve başarı yönelimi ile çevrimiçi öğrenme ortamına katılma durumu arasında bir ilişkinin olmadığını ancak öğretmen özyeterlik inancı ile öğrenme başarı yönelimleri arasında anlamlı ve olumlu bir ilişkinin olduğunu göstermektedir. Araştırmaya ilişkin bulgular tartışılmış ve sonraki araştırmalar için de öneriler sunulmuştur.

Uzaktan eğitime ekolojik bir yaklaşım: Sürdürülebilir uzaktan bilgisayar mühendisliği eğitimi ekosistemi önerisi

Nitel bir durum çalışması olan bu araştırma, sürdürülebilir uzaktan eğitimi ekosisteminin tanımlandığı ve uzaktan bilgisayar mühendisliği eğitimi odağında atık kavramının çözümlendiği bir tasarım önerisi belirlemeyi amaçlamaktadır. Uzaktan eğitim sistemi ekolojisini ele alan çalışmalarda sistemin unsurları ve birbirleri ile ilişkilerini tanımlayan yaklaşımlar yer almakta, sürdürülebilirlik kavramının da bu ilişkilerin etkili yürütülmesi boyutunda tartışıldığı görülmektedir. Sürdürülebilirlik kavramının temellerinden biri olan atık yönetimi ise bu alanda henüz yeterince tartışılmamıştır. Bu çerçevede bu çalışma; (1) uzaktan eğitim ekosistemin girdi, çıktı ve denge unsurları tanımlanması, (2) denge ilişkilerinin çözümlemesi, (3) atık unsurların belirlenmesi, (4) atıkların azaltılması ve yok edilmesi hedefi doğrultusunda uzaktan eğitim ürün ve hizmetlerinin yaşam döngülerinin incelenmesi ve (5) uzaktan bilgisayar mühendisliği eğitimi odağında sürdürülebilir bir ekosistem oluşturmaya yönelik önerilerin belirlenmesi basamaklarından oluşmaktadır. Bilgisayar mühendisliği, yaşadığımız bilişim çağı çerçevesinde insanlık yararına ürün ve hizmetler ortaya koyma amacını sürdürülebilirlik ilkeleri ve etik kurallarla gerçekleştirme alanı olan mühendisliğin lokomotifi olarak görülmektedir, bu nedenle bu çalışmanın odağında yer almaktadır. Çalışma sonucunda ortaya konan sürdürülebilir tasarım önerilerinin Uzaktan Bilgisayar Mühendisliği Lisans Eğitimi sürecinin tasarlanmasında ve yürütülmesinde yol gösterici nitelikte olduğu düşünülmektedir.

Genişletilmiş gerçeklik ile zenginleştirilmiş öğrenme materyallerinin öğrenen başarısı ve memnuniyeti üzerindeki etkisi

Bu araştırmanın amacı, genişletilmiş gerçeklik ile zenginleştirilmiş öğrenme materyali kullanımının öğrenenlerin başarısı ve memnuniyet düzeyine etkisini belirlemektir. Yarı-deneysel olarak desenlenen araştırmada çalışma grubunu Bilgisayar ve Öğretim Teknolojileri Eğitimi, İletişim ve Fen bölümlerinin üçüncü sınıfında kayıtlı olan, gönüllü 63 lisans öğrencisi oluşturmaktadır. Öğrenenler araştırmada yer alan öğrenme materyallerine teknoloji bağlamında tanıdık (Böte); çalışma alanı bağlamında tanıdık (Fen) ve çalışma alanı bağlamında yabancı (İletişim) olmak üzere 3 grup olarak sınıflandırılmıştır. Araştırma için genişletilmiş gerçeklikle işlevsel olarak zenginleştirilmiş OptikAR (Temel Geometrik Optik Deneyleri) ve görsel olarak zenginleştirilmiş InsectARium (Temel Böcek Çeşitliliği ve Sınıflaması Uygulaması) materyalleri geliştirilmiştir. Uygulama öncesinde öğrenenlere ön-test olarak materyale özgü başarı testi uygulanmıştır. Daha sonra materyaller verilen yönergeler doğrultusunda laboratuvar ortamında öğrenenler tarafından bireysel olarak kullanılmıştır. Son aşamada öğrenenlere memnuniyet anketi ve son-test olarak aynı başarı testi tekrar uygulanmıştır. Verilerin çözümlenmesinde t-testi, tek yönlü varyans analizi (ANOVA), çoklu karşılaştırma testi (Post-Hoc), etki büyüklüğü, ortalama, standart sapma, frekans ve yüzdelik hesaplamalar kullanılmıştır.Araştırma sonuçlarına göre, genişletilmiş gerçeklikle işlevsel olarak zenginleştirilmiş OptikAR ve görsel olarak zenginleştirilmiş InsectARium öğrenme materyallerinin kullanımının öğrenen başarısını olumlu etkilediği saptanmıştır. Görsel olarak genişletilmiş gerçeklikle zenginleştirilmiş öğrenme materyallerinin kullanımının, işlevsel olarak genişletilmiş gerçeklikle zenginleştirilmiş öğrenme materyallerinin kullanımına oranla başarıya daha fazla olumlu etkisi olduğu görülmüştür. Bu etki teknoloji bağlamında tanıdık grupta az bir farkla da olsa, çalışma alanı bağlamında tanıdık ve çalışma alanı bağlamında yabancı olan gruplardan daha yüksek çıkmıştır. Benzer şekilde, geliştirilen öğrenme materyallerinin öğrenenlerin memnuniyet düzeyleri üzerinde olumlu etkisi olduğu gözlenmiştir. Memnuniyet düzeyleri teknoloji ve çalışma alanı bağlamında tanıdık gruplar için benzer düzeyde olup, bu grupların memnuniyet düzeyleri çalışma alanına yabancı olan gruptan daha yüksek olduğu görülmüştür.

IPTV'de uzaktan eğitim amaçlı sosyal ağ oluşturma

Bu araştırma, IPTV ortamında uzaktan eğitim amaçlı sosyal ağ oluşturulmasına ilişkin IPTV uzmanlarının görüşlerini almayı amaçlayan nitel bir durum çalışmasıdır. Araştırma Sosyal Ağ Kuramı ve Karar Verme Yaklaşımı temel alınarak gerçekleştirilmiştir. Her iki kuramın temel ilkeleri çapraz tablo yöntemiyle eşleştirilerek kuramsal bir matris oluşturulmuştur. Bu tablodan 30 adet açık uçlu soru oluşturulmuş ve Türkiye?den 3, yurtdışından 1 olmak üzere toplam 4 uzman ile yarı yapılandırılmış görüşmeler gerçekleştirilmiştir.Sorular uzmanlara e-posta yoluyla gönderilmiştir. Alınan yanıtlar doğrultusunda, IPTV ortamında uzaktan eğitim amaçlı sosyal ağ oluşturmaya ilişkin 131 adet ana tema belirlenmiştir. Bu bağlamda, IPTV ortamında sosyal etkileşimlerin sağlandığı uygulamaların sunulabileceği, bunun yanı sıra IPTV eğitim ortamlarının sosyal ağlar ile bütünleştirilmesinin yararlı olabileceği konusunda olumlu görüşlere varılmış ve bu uygulamaları gerçekleştirirken dikkat edilmesi gereken özelliklerin vurgulandığı sonuçlar ortaya çıkmıştır. Anahtar Kelimeler: IPTV, Uzaktan Eğitim, Sosyal Ağ Kuramı, Karar Verme Yaklaşımı

Çevrimiçi uygulama topluluklarında bilişsel biçimin öğrenen davranışlarına etkisi

Bu çalışma, yenilikçi eğitim uygulamalarından biri olan çevrimiçi uygulama topluluklarında, bilişsel biçimin öğrenen davranışlarına etkisini gözlemleyen bir durum çalışmasıdır. Çalışma doğrultusunda, bir ürün oluşturmaya yönelik olarak, yüz-yüze ve öğretmen merkezli olarak sürdürülen Teknoloji Tabanlı Sistem Modelleme dersi, ders yöneticisi müdahalesi olmaksızın 7 uygulama grubu ile çevrimiçi olarak sürdürülmüştür. Çevrimiçi gruplar, bireylerin bilişsel biçimini ölçen, geçerliliği ve güvenirliği kanıtlanmış, ?Gizlenmiş Şekiller Grup Testi? ile ve ölçek puanlarına göre kendi içlerinde heterojen olacak şekilde oluşturulmuştur. Çalışmanın temel amacı çevrimiçi uygulama gruplarının eğitsel bağlamda işe koşulması durumunda bilişsel biçimin öğrenen davranışlarına (sürece katılım, nitelik ve ders eğitmeniyle iletişim) etkisi ile öğrenen doyumuna etkisinin incelenmesidir. Çalışma, durumlu öğrenme ile kullanımlar ve doyumlar kuramları bağlamında ele alınmıştır. 7 hafta süren etkinliklerde çevrimiçi gruplar kendi içlerinde sosyal ağ platformu üzerinde etkileşerek bir ürün geliştirmişlerdir. Süreç araştırmacı tarafından gözlenmiş iletiler kayıt altına alınmıştır. Oluşan web dokümanlarının analizinde betimsel istatistikler ile ?web tartışmalarını değerlendirmeye yönelik puanlama cetveli? kullanılmış, katılımcı doyumları yarı yapılandırılmış görüşmelerle ortaya konulmuştur. Yarı yapılandırılmış görüşmelerin analizinde içerik analizi yöntemi kullanılmıştır. Araştırma sonuçları, alan bağımlı ve alan bağımsız biçime sahip bireyler arasında, araştırma alt soruları olan çevrimiçi topluluğa katılım, ders yöneticisiyle iletişim, tartışmaların niteliği ve sürece ilişkin doyumlar bağlamında farklılıklar olduğunu göstermektedir. Buna göre alan bağımsızlar çevrimiçi etkinliklere daha az katılım göstermekte fakat nitelikli iletiler paylaşmaktadır. Bununla beraber ders yöneticisiye daha az etkileşime girmektedirler. Alan bağımlı bireyler ise çevrimiçi sürece ilişkin daha olumlu memnuniyet ifadelerine sahiptirler. Anahtar Kelimeler: çevrimiçi uygulama topluluğu, durumlu öğrenme, kullanımlar ve doyumlar kuramı, çevrimiçi etkileşim

Programlama dillerinin çevrimiçi öğretimi: Öğrenenlerin tutumlarının, memnuniyetlerinin ve akademik başarılarının incelenmesi

Bu çalışmanın genel amacı, Programlama Dilleri I dersi için hazırlanan çevrimiçi öğrenme ortamı olan Uzaktan Öğrenme Platformuna (UÖP) ilişkin, öğrenenlerin tutumlarını ve doyumlarını belirlemek, platform hakkında öğrenen görüşlerini almak ve uzaktan öğrenenlerle geleneksel öğrenenlerin başarılarını karşılaştırmaktır. Bu doğrultuda, öğrenenlerin, çevrimiçi öğrenme ve programlama dilleri dersine yönelik tutumları belirlenmeye çalışılmış, çevrimiçi öğrenmedeki doyumlarına etki eden faktörler araştırılmış, son olarak aldıkları çevrimiçi dersle ilgili görüşleri alınmıştır. Karma yöntemlerin kullanıldığı çalışmada, her iki yöntemin üstün yönlerinden yararlanılarak daha detaylı verilerin toplanması amaçlanmıştır. Çalışma, zaman açısından eş zamanlı, önem açısından ise nicel ağırlıklı bir karma yöntem çalışması olarak nitelendirilebilir. Nicel veriler, programlama dilleri dersi başarı puanı, derse devam oranları, çevrimiçi öğrenmeye yönelik tutum ölçeği, uzaktan öğrenen doyum ölçeği ve programlama dillerine yönelik tutum ölçeği aracılığıyla toplanırken, nitel veriler ise yarı yapılandırılmış görüşme formu aracılığıyla öğrenenlerle yapılan bire bir görüşmelerden elde edilmiştir. Çalışma kümesini, Bilgisayar ve Öğretim Teknolojileri Eğitimi bölümünde Programlama Dilleri I dersini alan 38 öğrenen oluşmaktadır. Amaçlı örnekleme sonucunda deney grubu, deney grubuyla eşleştirme yöntemi kullanılarak da kontrol grubu oluşturulmuştur. Deney grubundaki öğrenenler 14 haftalık dönem boyunca derslere tamamen uzaktan erişmişlerdir. Kontrol grubundaki öğreneneler ise geleneksel yöntemlerle dersleri almışlardır. UÖP ile dersi alan öğrenenlere sanal sınıf uygulamalarıyla, belirlenen zamanlarda ve geleneksel yöntemdekiyle birebir aynı ders saati uygulanmıştır. Alan uzmanları tarafından hazırlanan ara sınav ve yarıyıl sonu sınavları, öğrenenlerin başarı puanı olarak değerlendirilmiştir. Her iki grupta yer alan öğrenenlere dönem sonunda programlamaya yönelik tutum ölçeği uygulanırken, deney grubundaki öğrenenlere buna ek olarak çevrimiçi öğrenmeye yönelik tutum ölçeği ile uzaktan öğrenme doyum ölçeği uygulanmıştır. Araştırma sonucunda, deney grubu öğrenenlerinin daha başarılı oldukları ve derslere daha çok devam ettikleri sonucunun yanında, programlama dilleri dersine yönelik daha olumlu tutum gösterdikleri ortaya çıkmıştır. Deney grubu öğrenenlerinin, çevrimiçi öğrenmeye yönelik olumlu tutum sergiledikleri ortaya çıkarken, programlama dilleri dersini daha fazla önemsedikleri; bu dersin işlenişinden daha çok hoşlandıkları, daha fazla özgüven duydukları ve derse yönelik güdülenmelerinin de daha fazla olduğu söylenebilir. Öğrenenlerle yapılan görüşmeler neticesinde, UÖP'ye karşı, sağlamış olduğu esnekliklerden, güdülenmelerini artırıcı unsurları barındırdığından, öğretim elemanıyla rahatlıkla iletişim kurabildiklerinden, zamanında geri bildirim alabildiklerinden, ders kaynaklarına rahatlıkla erişebildiklerinden vb. nedenlerden dolayı olumlu görüşler elde edilmiştir. Anahtar kelimeler: Uzaktan Eğitim, Çevrimiçi Öğrenme, Programlama Dilleri, Tutum, Memnuniyet, Akademik Başarı, Öğrenme Yönetim Sistemi, Öğretim Tasarımı

Açık ve uzaktan öğrenme süreçlerinde öğrencilerin sistemden ayrılma sebeplerinin incelenmesi

Student dropout remains a significant concern despite the growing corpus of literature on the subject. Through an in-depth examination of the lived experiences of those who have dropped out from distance education programs, this phenomenological study aims to reveal the factors that contribute to students' decision to leave. In this study, semi structured interviews were utilized to uncover the nuanced, personal, and complex factors and thematic data analysis technique was applied to analyze the data. The research group consists of 15 individuals who once enrolled in an open and distance education program but dropped out between the years 2019 and 2022. Based on the findings derived from participants' responses to the first interview question aiming to reveal the underlying reasons that contribute to participants' dropping out, most frequently addressed factors were assessment, course and study materials, life circumstances, enrollment policies and procedures, motivation and goal commitment, course difficulty, self-regulation, pandemic, tuition fee, other academic pursuits, trust and credibility, course design, course satisfaction, infrastructure and accessibility, communication channels and interaction and socialization. Participants' responses to the second interview question, which aims to bring the emotional outcomes of their decisions into light, revealed such emotional outcomes as indifference, sadness, relief, disappointment, being deceived, and awareness. Based on the findings, meticulously documented lived experiences of the participants were discussed by revisiting the literature, a set of recommendations were made and some implications for future studies were noted.

Açık ve uzaktan öğrenme için kültürel uzaklık ölçeği geliştirilmesi

Bu araştırmanın amacı Açık ve Uzaktan Öğrenme çevrimiçi ortamlarının ve süreçlerinin bir öğesi olan kültür ve onunla ilişkili temel bileşenleri tespit etmeyi sağlayacak geçerli ve güvenilir bir kültürel uzaklık ölçeği geliştirmek, bu ölçek aracılığıyla kültürel uzaklığı etkileyen değişkenler arasındaki etkileşimi ortaya koymaktır. Keşfedici sıralı karma yöntem izlenen araştırmada veri toplama aracı geliştirilirken kapsamlı bir alanyazın taramasının yanısıra yurtiçi ve yurtdışındaki toplam 37 alan uzmanının görüşleri nitel olarak analiz edilmiştir. 13'ü demografik olmak üzere toplam 90 maddeden oluşan, beşli Likert türündeki nihai ölçek üç alan uzmanı tarafından üç aşamalı Delphi tekniği ile değerlendirilerek kapsam geçerliği sağlanmıştır. Araştırmanın verileri 2022-2023 yılı Bahar dönemi İç Anadolu Bölgesindeki bir yükseköğretim kurumunun Açıköğretim Fakültesi Türkiye ve Yurtdışı programlarına kayıtlı ve çalışmaya gönüllü olarak katılan toplam 4613 öğrenciden oluşmaktadır. Yapı (açımlayıcı ve doğrulayıcı faktör analizleri) geçerliliği, ayırtedici geçerlik ve güvenirliği sağlanan ölçek 7 boyut ve 61 maddeden oluşmaktadır. Çalışmada kültürel uzaklık puanlarının demografik değişkenlere göre farklılıkları da incelenmiştir. Son olarak kültürel uzaklık ile transaksiyonel uzaklık arasındaki etkileşim Yapısal Eşitlik Modeli ile analiz edilmiş ve üç kültürel uzaklık boyutunun (destek hizmetleri sınırlılığı, öğretim elemanının eğitsel tercih ve beceri sınırlılığı, bireyin kendisine ilişkin farklılık algısı) transaksiyonel uzaklık üzerinde anlamlı pozitif bir etkiye sahip olduğu görülmüştür. Elde edilen bulgular doğrultusunda, uzaktan eğitim bağlamında bazı öneriler sunulmuştur.