3
Archived Theses
0
DOIs Assigned
0%
DOI Rate
Discipline
Rus Ortodoks Kilisesi kaynaklarında İslam ve Müslümanlar
Rusya'da Ortodoksluktan sonra en fazla nüfusa sahip din İslam'dır. Çarlık Rusya'sı, SSCB dönemi ve günümüzdeki Rusya Federasyonu da dâhil olmak üzere on bir asırdır bu durum değişmemiştir. Rusların millet olarak tarih sahnesine ilk çıkışları, İslam ile tanışmaları ve Ortodoksluğu kabul etmeleri 9. yüzyıla denk gelmektedir. Bu yüzden Rus Ortodoks Kilisesi'nin İslam'a ve Müslümanlara ilişkin görüşlerini anlamak için kilise tarihi iyi bilinmelidir. İlk kaynaklarda açıkça görülen Bizans etkisi, İslam'ın Ruslar tarafından olumsuz yorumlanmasına zemin hazırlamıştır. İslam'ı araştırma noktasında gerek siyasî gerekse sosyo-kültürel sebeplerden dolayı tarih boyunca engellerle karşılaşan kilise, günümüze kadar objektif olmaktan uzak bir tavır sergilemiştir. Bu çalışmanın amacı geçmişten günümüze kadar Rus Ortodoks Kilisesi açısından önemli şahsiyetlerin, İslam ve Müslümanlarla ilgili görüşlerini ve çalışmalarını objektif olarak ortaya koymaktır. Ayrıca bu araştırmada, kilisenin İslam'a yönelik bakış açısının tarihi süreç içerisindeki seyri incelenmiş olup söz konusu bakış açısının kilise tarafından günümüzdeki İslam din eğitimine ne kadar yansıdığı tespit edilmeye çalışılmıştır.
mitolojinin modern dönemde yeniden üretilmesi: Prometheus'tan Frankenstein'a dönüşümün izleri
Bu çalışmada, Prometheus mitinin antik dönemden günümüze uzanan dönüşüm süreci sistematik olarak incelenerek, mitlerin modern dönemde nasıl yeniden üretildiği analiz edilmektedir. Araştırmanın temel amacı, Prometheus figürünün farklı tarihsel ve kültürel bağlamlarda nasıl yorumlandığını ortaya koymak ve mitin çağdaş anlatılardaki işlevini anlamaya çalışmaktır. Çalışmanın teorik çerçevesi, dinler tarihi disiplininin metodolojik yaklaşımları üzerine kurulmuştur. Mircea Eliade'ın "kutsal zaman anlayışı", Joseph Campbell'ın "arketip teorisi", Claude Lévi-Strauss'un "yapısalcı mit analizi" ve Bronislaw Malinowski'nin "işlevselci yaklaşımı" birlikte kullanılarak mitlerin yeniden üretim süreçleri açıklanmıştır. Bu bağlamda remitolojizasyon kavramı, mitlerin çağdaş kültürel formlarda nasıl yaşamaya devam ettiğini anlamada temel bir araç olarak kullanılmıştır. Metodolojik açıdan karşılaştırmalı edebiyat ve mit çözümlemesi bir arada kullanılmış; klasik metinler ile modern metinler arasında metinlerarası çözümlemeler yapılmıştır. Ayrıca Prometheus'un çağdaş yansımalarına dair temsiller üzerinden dönüşümün geldiği son nokta ortaya konmaya çalışılmıştır. Göstergebilimsel yaklaşımla Prometheus figürünün farklı dönemlerdeki gösterge sistemleri içindeki anlamsal dönüşümleri, simgesel kodları ve mitik yapıdaki işlevsel değişimleri incelenerek figürün temsili ve simgesel yapısı çözümlenmiştir. Genel itibarıyla araştırmada, Prometheus mitinin Batı kültürel bağlamında her dönemde o çağın temel arayışlarını ifade edecek şekilde dönüştüğü ortaya konulmaktadır. Ayrıca çalışma, dinler tarihi disiplininin yaklaşımlarının karşılaştırmalı edebiyat çalışmalarıyla nasıl birleştirilebileceğini göstererek interdisipliner araştırmalara katkı sunmaktadır. Sonuç olarak, bu çalışma mitlerin yalnızca geçmişe ait ya da durağan anlatılar olmadığını, sürekli olarak dönüşen ve yeniden anlam kazanan kültürel yapılar olduğunu kanıtlamaktadır. Çalışmamızın odağında konumlanan Prometheus'un ateşi, insanlığın bilgi arayışı, yaratıcı gücü ve etik sorumluluğu ile olan ilişkisini anlamak için günümüzde de geçerli bir metafor olmaya devam etmektedir. Anahtar Kelimeler: Mit, Modern Mitoloji, Remitolojizasyon, Prometheus, Frankenstein
Kitâb-ı Mukaddes ve Kur'ân-ı Kerim'de akrabalık
Bu tezin amacı, iki farklı inanca sahip toplumun, ilahî olarak kabul ettikleri Kutsal Kitaplardaki akrabalık terimlerini ve geçtiği yerleri, hem Kitâb-ı Mukaddes'in hem de Kur'ân-ı Kerim'in akrabalık ilişkilerinin boyutlarını ve bu konudaki bakış açısını tespit etmektir. Böylece toplumların inançlarının, akrabalık ilişkileri üzerindeki tesirini öğrenmek ve farklı bilim dallarına da bu konuda yardımcı olmaktır. Bu amacı gerçekleştirmek için giriş bölümünde genel olarak akrabalık türlerini ve buna bağlı olarak kullanılan farklı akrabalık terimlerini tespit etmeye çalıştık. Sonra da bu terimlerin geçtiği yerleri bularak hangi anlamda kullanıldıklarını açıkladık. Son olarak ise Kur'ân-ı Kerim ve Kitâb-ı Mukaddes'in akrabalık ilişkilerinin boyutları hakkındaki ayet ve cümlelerini bularak iki farklı toplumun aile ve akrabalık ilişkilerine dair görüşlerini ortaya koymaya çalıştık.