1,374
Archived Theses
1
DOIs Assigned
0%
DOI Rate
Discipline
Okuma çemberi yönteminin ilkokul 4. sınıf öğrencilerinin okuma motivasyonlarına etkisi
Bu araştırmanın amacı okuma çemberlerinin ilkokul dördüncü sınıf öğrencilerinin okuma motivasyonlarına olan etkisini incelemektir. Bu amaçla araştırma, eylem araştırması deseninde tasarlanmıştır. Çalışma, 2019-2020 eğitim öğretim yılının ikinci döneminde Şanlıurfa ilinin Eyyübiye ilçesindeki bir devlet ilkokulunda gerçekleştirilmiştir. Çalışma kapsamında dördüncü sınıfa devam eden 5 öğrencinin katılımıyla okuma çemberi oturumları gerçekleştirilmiş ve öğrencilerin okuma motivasyonlardaki değişim incelenmiştir. Araştırma 12 hafta sürmüş ve öğrencilerle 6 okuma çemberi oturumu gerçekleştirilmiştir. Eylem araştırması olarak tasarlanan bu çalışmada katılımcılarla gerçekleştirilen oturumlar, video kaydına alınmış ve oturumlar esnasında araştırmacı tarafından, gözlem notları alınmıştır. Araştırmanın nicel verileri Yıldız (2010) tarafından geliştirilen Okuma Motivasyonu Ölçeği kullanılarak toplanılmış; nitel verilerin toplanma aşamasında yarı yapılandırılmış görüşme formundan, video kayıtlardan ve araştırmacının gözlem notlarından yararlanılmıştır. Video kayıtları ve araştırmacı notları incelendikten sonra raporlaştırılmıştır. Yarı yapılandırılmış görüşme formundan elde edilen veriler de betimsel analiz yöntemi kullanılarak çözümlenmiş ve sunulmuştur. Araştırmanın nicel basamağından elde edilen veriler, okuma çemberi yönteminin, öğrencilerin okuma motivasyonlarını etkilediğini göstermektedir. Okuma Motivasyonu Ölçeği kullanılarak toplanan veriler, Wilcoxon İşaretli Sıralar Testi kullanılarak analiz edilmiş ve anlamlılık değeri p .043<.05 olarak tespit edilmiştir. Bu sonuç, öngörülerimizi desteklemektedir. Araştırmanın nitel boyutundaki veriler ise 4 maddeli yarı yapılandırılmış görüşme formu, video kayıtları ve araştırmacı notları kullanılarak elde edilmiştir. Video kayıtları ve araştırmacı notları incelendiğinde, okuma çemberi yönteminin, katılımcıların okuma motivasyonlarına olumlu etki ettiği görülmektedir. Katılımcıların rolleri benimsemesi ve kitap ile kendileri arasında bir bağ kurmaya başlamaları sayesinde, okuma eyleminden zevk aldıkları da göze çarpmaktadır. Ayrıca görüşme formundan elde edilen verilere de bakıldığında, katılımcıların okuma çemberi yöntemini oldukça eğlenceli, faydalı ve işlevsel buldukları ve bu yöntem sayesinde okumaya olan ilgilerinin arttığı ve zevk almaya başladıklarını ifade ettikleri görülmektedir.
Okul öncesi öğretmenlerinin iş doyumlarının ve özel eğitim anaokullarında görev yapmaya ilişkin görüşlerinin incelenmesi
Bu araştırma özel eğitim anaokullarında görev yapan okul öncesi öğretmenlerinin iş doyumlarının ve özel eğitim anaokullarında görev yapmaya ilişkin görüşlerinin incelenmesi amacıyla gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın nicel boyutunun çalışma grubunu 2022-2023 eğitim öğretim yılında Türkiye'deki resmi özel eğitim anaokulunda görev yapan 227 okul öncesi öğretmeni oluşturmuştur. Nitel boyutunun çalışma grubunu da Ankara ilinde bulunan iki özel eğitim anaokulunda görev yapan 10 okul öncesi öğretmeni oluşturmuştur. Araştırmada veri toplama aracı olarak nicel araştırma kısmında sekiz soruluk demografik bilgiler formu ve "Minnesota İş Doyum Ölçeği" kullanılmıştır. Nitel araştırma kısmında da uzman görüşleri alınarak geliştirilmiş olan yarı yapılandırılmış görüşme formu kullanılmıştır. Nicel verilerin analizinde bağımsız örneklem t-testi ve ANOVA analizi; nitel verilerin analizinde de içerik analizi yöntemi kullanılmıştır. Bulgulara göre özel eğitim anaokulunda görev yapan okul öncesi öğretmenlerinin dışsal doyumlarının yüksek, içsel doyumlarının orta ve genel doyumlarının ortalamanın üzerinde olduğu görülmektedir. MİD ölçeği ile özel eğitim anaokullarında görev yapmaya ilişkin görüşleri arasındaki ilişki incelendiğinde olumlu yanlarına daha çok vurgu yapan öğretmenlerin iş doyumlarının daha yüksek olumsuz yanlarına daha çok vurgu yapan öğretmenlerin iş doyumlarının daha düşük olduğu görülmektedir. Alt problemlerde ise okul öncesi öğretmenlerinin mesleki kıdemlerinin ve eğitim düzeylerinin artmasının iş doyumlarını olumlu yönde etkilediği ve 20-25 yaş aralığındaki öğretmenlerin iş doyumlarının daha yüksek olduğu görülmektedir. Diğer alt problemlere ilişkin sonuçlar incelendiğinde okul öncesi öğretmenlerinin özel eğitim anaokuluna ilişkin görüşlerinin en çok eğitsel yönde olduğu görülmektedir.
"El Ele 1-2-3" etkinlik kitaplarının okul öncesi eğitim programına ve öğretmen görüşlerine göre incelenmesi
Bu araştırmada, MEB tarafından okul öncesi eğitim kurumlarına eğitim materyali olarak gönderilen El Ele kitap setinin, Milli Eğitim Bakanlığı 2013 Okul Öncesi Programı'na uygunluğu ve okul öncesi öğretmen görüşlerine göre incelenmesi amaçlanmıştır. Araştırmada karma yöntem izlenmiştir. Buna göre, çalışmada hem nitel hem de nicel veriler toplanmıştır. El Ele kitaplarının incelenmesinde doküman analiz yöntemi kullanılarak içerik analizi yapılmıştır. El Ele kitapları hakkında okul öncesi öğretmen görüşlerinin alınmasında tarama modeli ve fenomenolojik desen kullanılmıştır. Araştırma kapsamında amaçlı örnekleme ve kolay ulaşılabilir örnekleme yöntemi seçilmiştir. Nitel veriler 13 katılımcı, nicel veriler ise 211 katılımcıdan toplanmıştır. Araştırmada üç farklı veri toplama aracı kullanılmıştır. Öğretmen görüşlerine ilişkin nitel veri toplama aracı olarak araştırmacı tarafından geliştirilen 10 sorudan oluşan yarı yapılandırılmış görüşme formu kullanılmıştır. Ayrıca öğretmen görüşlerinin toplanması için kullanılan bir diğer veri toplama aracı ise araştırmacı tarafından literatür kaynaklardan uyarlanarak hazırlanan "El Ele 1-2-3 Kitap Anketi" kullanılmıştır. Geliştirilen bu anket 5 demografik soru, 43 ana sorusundan oluşmaktadır. El Ele 1-2-3 kitaplarının değerlendirilmesi amacıyla Akgül Alak (2016) tarafından geliştirilen "Program Temel Özelliklerini Değerlendirme Envanteri, Kazanım ve Göstergeler Envanteri, Kavram Değerlendirme Envanteri, Yönerge ve Resim Değerlendirme Envanteri" araştırmaya uyarlanarak kullanılmıştır. Bu envanterler kullanılarak programın temel özellikleri, kazanımlar, kavramlar, yönerge ve resimler açısından El Ele 1-2-3 kitap seti incelenmiştir. Araştırmada elde edilen veriler kodlanarak içerik analizi, yüzde ve frekanslar hesaplanarak istatiksel analiz yapılmıştır. Araştırma sonuncunda El Ele kitaplarının MEB 2013 OÖEP'nın özelliklerini yeterli düzeyde taşımadığı, tüm gelişim alanlarına, kavramlara, kazanım-göstergelere yeterli sayıda yer verilmediği, okul öncesi öğretmenlerinin de eksik bulduğu ve revize edilmesini istediği tespit edilmiştir. El Ele kitaplarının kullanımına geliştirilerek, güncellenerek, yaş gruplarına ayrılarak ve eksiklikler giderilerek devam edilmesi önerilmektedir.
Okul öncesi öğretmenlerinin çevre okuryazarlığına ilişkin yeterliliklerinin incelenmesi
Bu araştırma, okul öncesi öğretmenlerinin çevre okuryazarlığına ilişkin yeterliliklerini incelemek amacıyla yapılmıştır. Araştırma 2021-2022 eğitim öğretim yılında Artvin merkez ve ilçelerinde görev yapan okul öncesi öğretmenleri ile karma yöntem kullanılarak uygulanmıştır. Karma yöntemlerden açımlayıcı (açıklayıcı) sıralı desen tercih edilmiştir. Okul öncesi öğretmenlerinin çevre okuryazarlığı konusunda yeterliliklerini belirlemek amaçlanmıştır. Çalışmanın nicel bölümünde Artvin ilinde görev yapan 106 okul öncesi öğretmeni örnekleme dâhil edilmiştir. Nitel bölümde ise toplam 15 okul öncesi öğretmeni ile yarı yapılandırılmış görüşme gerçekleştirilmiştir. Verilerin elde edilmesinde, çevreye yönelik duyuşsal eğilimler ölçeği, çevre davranış ölçeği ve araştırmacı tarafından hazırlanan kişisel bilgi formu olmak üzere 3 bölümden oluşan anket kullanılmıştır. Bu çalışmada elde edilen veriler, SPSS 22 programı ile çözümlenmiştir. Uygulama verileri ilk olarak betimsel istatistiklere daha sonra ise çıkarımsal istatistiklere tabi tutulmuştur. Uygulama sonuçlarının normal dağılım göstermesi nedeniyle iki kategorili değişkenler için bağımsız örneklemler t testi, ikiden fazla kategorili değişkenler için ise tek yönlü ANOVA testi kullanılmıştır. Araştırmanın ana problemi doğrultusunda okul öncesi öğretmenlerinin çevreye yönelik duyuşsal eğilimler sonuçlarının genel ortalamasının 3,95 olduğu, en düşük verilen görüşün 1,75 düzeyinde olduğu ve en yüksek belirtilen görüşün ise 4,63 olduğu belirlenmiştir. Okul öncesi öğretmenlerinin çevre davranış ölçeğine verdikleri yanıtların genel ortalamasının 3,50 olduğu, en düşük verilen görüşün 1,78 düzeyinde olduğu ve en yüksek belirtilen görüşün ise 4,69 olduğu belirlenmiştir.
Okul öncesi öğretmen adaylarının biyoçeşitlilik kavramına yönelik zihinsel modellerinin incelenmesi
Bu araştırma okul öncesi öğretmen adaylarının biyoçeşitlilik kavramına yönelik zihinsel modellerini incelemek amacıyla yapılmıştır. Bu kapsamda araştırmanın çalışma grubunu 2021-2022 eğitim öğretim yılında bir devlet üniversitesinin okul öncesi öğretmenliği bölümünün 1. 2. 3. ve 4. sınıfında eğitim gören 208 okul öncesi öğretmen adayı oluşturmaktadır. Araştırmanın modeli karma yöntem esas alınarak oluşturulmuştur. Araştırmanın çalışma grubu seçkisiz olmayan örnekleme yönteminden uygun örnekleme yöntemine göre belirlenmiştir. "Yarı Yapılandırılmış Görüşme Formu" ve "Çizim Formu" olmak üzere 2 farklı veri toplama aracı kullanılmıştır. Veri toplama araçlarından elde edilen veriler yazıya dökülerek kod ve temalar belirlenmiştir. Verilerin analizinde nitel ve nicel analiz yöntemlerine başvurulmuştur. Nitel verilerin analizinde yorumlayıcı içerik analizi kullanılırken, nicel verilerin analizinde çıkarımsal istatistiki analiz kullanılmıştır. Analizler neticesinde okul öncesi öğretmen adaylarının biyoçeşitliliği canlı çeşitliliği olarak ifade ettikleri, biyoçeşitliliği yansıttıkları çizimlerde en çok bitkiler âlemine yer verdikleri ve canlıların sınıflandırılmasına yönelik kavram yanılgılarının olduğu görülmüştür. Okul öncesi öğretmen adaylarının biyoçeşitlilik kavramına yönelik zihinsel modellerinin eğitim gördükleri sınıf düzeyi ve mezun oldukları lise türüne göre farklılık göstermediği belirlenmiştir. Elde edilen bulgular sonucunda lisans eğitiminde verilen çevre eğitimine yönelik derslerin biyoçeşitlilik kavramı açısından zenginleştirilmesi önerilmektedir.
Sınıf öğretmeni adaylarının acil uzaktan eğitim sürecindeki yaşam boyu öğrenme eğilimleri ve öz-yönetimli öğrenme becerilerinin incelenmesi
Aralık 2019'da COVID-19 pandemisi nedeniyle neredeyse tüm dünyada eğitim kurumlarına geçici süre ile ara verilmiş ve bununla birlikte okullar öğrencilerin eğitimlerine devam edebilmeleri için uzaktan eğitim sürecine geçmiştir. Bu hızlı geçiş, uzaktan eğitim deneyimi olan veya olmayan her eğitimci ve öğrenci için uzaktan eğitim yöntemiyle ders vermek veya almak zorunluluğuna dönüşmüştür. Bu süreçte öğrenciler kendi öğrenmelerinden sorumludur ve öğrenme süreçlerini planlar, izler ve değerlendirir. Uzaktan eğitim ile birlikte öğrencilerin öğrenmelerinin sorumluluğunu tecrübe etmelerine izin vermek, öz-yönetimli öğrenme becerileri kazanmalarına ve özgür öğrenenler olarak yaşam boyu öğrenmelerine yardımcı olur. Bu doğrultuda araştırmada acil uzaktan eğitim sürecindeki sınıf öğretmeni adaylarının yaşam boyu öğrenme eğilimleri ve öz-yönetimli öğrenme becerilerinin incelenmesi amaçlanmıştır. Araştırma, nicel ve nitel yöntemlerin birlikte kullanıldığı karma araştırma desenlerinden açıklayıcı sıralı desen olarak tasarlanmıştır. Araştırmanın nicel boyutuna yönelik veriler, katılımcılara eğitim yılı başında ve sonunda ölçekler uygulanarak toplanmıştır. Nitel boyuta ilişkin veriler ise uygulama sonunda yarı yapılandırılmış görüşmeler yolu ile toplanmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu; 2020-2021 eğitim yılı güz ve bahar döneminde Kastamonu Üniversitesi Eğitim Fakültesi Temel Eğitim Bölümü Sınıf Eğitimi Anabilim Dalında öğrenim görmekte olan birinci, ikinci, üçüncü ve dördüncü sınıf olmak üzere toplam 224 sınıf öğretmeni adayı oluşturmuştur. Araştırmada veriler "Yaşam Boyu Öğrenme Eğilimleri Ölçeği", "Öz-Yönetimli Öğrenme Becerileri Ölçeği" ve acil uzaktan eğitim sürecinde sınıf öğretmeni adaylarının görüşlerinin belirlenmesi amacıyla yarı yapılandırılmış görüşme formu olmak üzere farklı veri toplama araçları ile toplanmıştır. Araştırma bulgularının genel değerlendirmesi yapıldığında uzaktan eğitim sürecinde sınıf öğretmeni adaylarının yaşam boyu öğrenme eğilimleri ve öz-yönetimli öğrenme becerileri son test ortalama puanlarının ön test ortalama puanlarına göre daha yüksek olduğu ancak istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık olmadığı sonucuna ulaşılmıştır. Öz-yönetimli öğrenme becerileri ölçeği alt boyutu olan öz-izleme boyutunda ise anlamlı bir farklılık bulunmuş, uzaktan eğitim sürecinin sınıf öğretmeni adaylarının öz-izleme becerilerini geliştirdiği sonucuna ulaşılmıştır. Ayrıca araştırma katılımcıları olan sınıf öğretmeni adaylarının uzaktan eğitime yönelik görüşleri incelendiğinde bu süreçte yaşam boyu öğrenmeleri ve kendi kendine öğrenmelerine dair olumsuz görüşlere sahip oldukları sonucuna ulaşılmıştır. Bu sonuçların yanı sıra sınıf öğretmeni adayları uzaktan eğitim sürecinin kendilerine ayıracak zaman bulabilmeleri, kişisel ve mesleki gelişim programlarına kolayca erişim sağlamaları ve kendi öğrenme ihtiyaçlarını belirlemeleri gibi yararları olduğunu belirtmiş ve bununla birlikte öğrenme ortamlarında etkileşimin az olması, kendi öğrenme süreçlerini planlayamama ve öz kontrollerini sağlayamama gibi zorluklarının olduğunu belirtmişlerdir.
Kavram kazanım stratejisinin üstün yetenekli çocuklarda okuduğunu anlamaya etkisi
Bu araştırmanın amacı Kavram Kazanım Stratejisinin üstün yetenekli çocuklarda okuduğunu anlamaya etkisini incelemektir. Araştırmada, ön test-son test kontrol gruplu gerçek deneme modeli kullanılmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu 2020-2021 Eğitim Öğretim yılının II. Döneminde, Marmara bölgesindeki bir ilde bulunan Bilim ve Sanat Merkezine kayıtlı, Destek Eğitim Programı'na devam eden 7 kız öğrenci ile 14 erkek öğrenci olmak üzere toplam 21 öğrenci oluşturmaktadır. Araştırma 6 hafta devam etmiştir. Bu sürenin ilk haftasında ön test, son haftasında son test çalışmaları yapılmıştır. Uygulama çalışmaları aynı gün ve farklı zaman dilimlerinde haftada 2 metin işlenecek şekilde, 2 oturum halinde, 4 ders saati olarak planlanmış ve çevrimiçi bir platform üzerinden işlenmiştir. Gruplara uygulanan yöntemler ve ölçmeler araştırmacı tarafından yürütülmüştür. Anlama verileri için "Okuduğunu Anlama Başarı Testi I" ve "Okuduğunu Anlama Başarı Testi II" uygulanmıştır. Yöntemin uygulanmasında ise Türkiye Bilimsel ve Teknolojik Araştırma Kurumu'nun (TÜBİTAK) web sitesinden seçilerek alınan ve araştırma amacına uygun sorgulama yapılabilecek 8 adet uygulama metni kullanılmıştır. Çalışmada parametrik olmayan istatistiksel analiz yöntemlerinden; bağımsız iki grubun karşılaştırılmasında Mann Whitney U Testi, bağımlı grupların karşılaştırılmasında ise Wilcoxon İşaretli Sıralar Testi kullanılmıştır. Okuduğunu Anlama Başarı Testi I ve II' den alınan puanlar analiz edildiğinde, öğrencilerin anlama puanlarının deney grubu lehine farklılaştığı görülmüştür. Stratejinin basit ve çıkarımsal anlama üzerindeki etkilerini belirlemek için ise uygulama sırasında kullanılan 8 metin işlendikten sonra metne ilişkin basit ve çıkarımsal anlama soruları oluşturulmuş ve öğrencilerin anlama puanları hesaplanmıştır. Metinlerden elde edilen deney ve kontrol gruplarına ait anlama puanları analiz edilmiş; metinlerin tamamında çıkarımsal anlama puanları deney grubu lehine anlamlı olarak farklılaşmıştır. Basit anlama puanlarında ise sadece iki metinde deney grubu lehine anlamlı farklılık bulunmuşken, diğer altı metinde herhangi bir anlamlı farklılığa ulaşılamamıştır. Bu sonuçlara göre Kavram Kazanım stratejisinin öğrencilerin çıkarımsal anlamalarına daha çok katkı sağlayabileceği ileri sürülebilir. Araştırma sonucunda ise genel olarak, Kavram Kazanım Stratejisinin üstün yetenekli öğrencilerin okuduklarını anlama becerilerine olumlu yönde katkı sağladığını söylemek mümkündür.
Sınıf eğitimi lisans programının sınıf öğretmeni adayları ve öğretim elemanlarının görüşleri doğrultusunda değerlendirilmesi
Öğretmen yetiştirme, eğitim tarihi boyunca üzerinde sıkça tartışılan konulardan biri olmuştur. Gelecek kuşaklarının yetiştirilmesinde ve toplumun şekillenmesinde en önemli paya sahip olan öğretmenlerin nasıl yetiştirileceği konusu üzerine pek çok görüş ortaya atılmıştır. Toplumlar üzerinde inkâr edilemeyecek düzeyde etkisi bulunan bir meslek olan öğretmenlerin eğitimi üzerine gerçekleştirilen bu çalışmada sınıf öğretmeni adaylarının ve öğretim elemanlarının görüşlerinden yola çıkılarak sınıf eğitimi lisans programının değerlendirilmesi, bu sayede geliştirilecek olan lisans programları üzerine öneriler sunması amaçlanmaktadır. Araştırmada betimsel yöntem kullanılmıştır. Sınıf öğretmeni adaylarının sınıf öğretmeni yetiştirme süreci hakkındaki düşüncelerine nicel araştırma yöntemlerinden anket yöntemi ile ulaşılmıştır. Öğretim elemanlarının sınıf öğretmeni yetiştirme süreci hakkındaki düşüncelerine ise nitel araştırma yöntemlerinden görüşme yöntemi ile ulaşılmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu Erzincan Binali Yıldırım, Kafkas, Kastamonu ve Kırşehir Ahi Evran Üniversiteleri Temel Eğitim Bölümü Sınıf Eğitimi Anabilim Dalı'nda öğrenim görmekte olan birinci, ikinci, üçüncü ve dördüncü sınıf olmak üzere toplam 185 sınıf öğretmeni adayı ile Anadolu, Kafkas, Kastamonu, Kırşehir Ahi Evran ve Muğla Sıtkı Koçman Üniversiteleri Eğitim Fakültesi Temel Eğitim Bölümü Sınıf Eğitimi Anabilim Dalı'nda görev yapan 10 öğretim elemanı oluşturmuştur. Araştırmada veri toplama araçları olarak "Sınıf Öğretmenliği Öğretim Üyelerinin Sınıf Öğretmeni Yetiştirme Süreci Hakkında Görüşme Formu" ve "Sınıf Eğitimi Lisans Programını Değerlendirme Anketi" kullanılmıştır. Araştırmanın sınıf öğretmenleri adaylarından edinilen nicel verilerinin sonucunda teorik ve uygulamalı derslerin sınıf öğretmeni adaylarının görüşlerine göre yeterlikleri incelendiğinde genel kültür derslerinin yeterliğinin meslek bilgisi ve alan eğitimi derslerine göre yeterliğinin düşük olduğu, Sınıf Eğitimi Lisans Programı'ndaki ders sayısının sınıf öğretmeni adaylarının mesleki gelişimleri için yeterli olduğu ve ölçme ve değerlendirme konusunda yeterli olan öğretmenler yetiştirilmesine katkı sağladığı ortaya konmuştur ancak fakültelerin/bölümlerin materyal, laboratuvar ve rehberlik ve psikolojik danışma hizmetlerinin yetersiz olduğunu sonucuna ulaşılmıştır. Sınıf öğretmeni adaylarının anket sonrasındaki açık uçlu soruya verdikleri yanıtlara göre Okul deneyimi/Öğretmenlik Uygulaması derslerinin ilk sınıflardan itibaren başlaması ve daha fazla döneme yayılması ile uygulama derslerinin ağırlığının artırılması gerektiği sonuçlarına ulaşılmıştır.Araştırmanın öğretim elemanlarından edinilen nitel verilerinin sonucunda ise sınıf öğretmeninde olması gereken niteliklere ilişkin akademisyen görüşlerine en çok verilen yanıtlar çocukları sevmek ve etkili iletişim becerileri olmuştur. Sınıf öğretmeni adayı yetiştirme sisteminde yapılması gereken yenilik ve değişikliklere ilişkin akademisyen görüşlerine ilişkin en çok verilen yanıtlar uygulamaya dayalı bir eğitim verilmesi ve değişen teknolojiye uyum sağlaması olarak belirlenmiştir. Öğretim elemanlarına göre Sınıf Eğitimi lisans programındaki meslek bilgisi ve alan eğitimi derslerinde uygulamalı içeriklerin ağırlığının artması gerekirken genel kültür derslerinin ise programdaki veriliş dönemlerinin düzenlenmesi gerekmektedir. Programdaki seçmeli dersleri belirleme yetkisinin üniversitelere bırakılıp daha esnek bir program anlayışına geçilmesinin avantaj olduğu, Okul Deneyimi dersinin kaldırılıp ve öğretmenlik uygulamaları ve ders içi uygulamalarının azaltılışının programdaki dezavantajlarından olduğu sonucuna ulaşılmıştır.
Sınıf öğretmenlerinin eğitim programı okuryazarlık düzeylerinin incelenmesi
Öğretmenler nitelikli, beceri düzeyi yüksek ve donanımlı bir neslin yetiştirilmesinde toplumda önemli bir rol oynamaktadır. Öğretmenlerin yeteneklerini iyi bir şekilde gösterebilmesi ve mevcut programı etkili bir şekilde kullanabilmesi için program okuryazarlık düzeylerinin yeterli olması gerekmektedir. Eğitim programı okuryazarlığı kavramı eğitim alanındaki çalışmaların özellikle sistem bölümündeki çalışmalarla ilişkilendirildiğinde öğretmenler için program anlamında önemli bir durum olarak karşımıza çıkmaktadır. Bu araştırmada, sınıf öğretmenlerinin eğitim programı okuryazarlık düzeylerinin incelenmesi amaçlanmıştır. Araştırma kapsamında Türkiye'nin yedi farklı bölgesinde bulunan toplam 102 sınıf öğretmeni çalışmaya katılmıştır. Araştırma sürecinde nicel ve nitel veri toplama süreci bir arada yürütülmüştür. Araştırmada nicel veri toplama aracı olarak Keskin (2020) tarafından geliştirilen "Eğitim Programı Okuryazarlığı Algı Ölçeği" kullanılmıştır. Araştırmanın nitel veri toplama aracı ise araştırmacı tarafından geliştirilen yarı yapılandırılmış görüşme formudur. Araştırma kapsamında elde edilen nicel bulgular betimsel ve çıkarımsal istatistikler kullanılarak analiz edilmiştir. Bu kapsamda bağımsız örneklem t testi ve ANOVA testi kullanılmıştır. Araştırmanın nitel bulguları ise betimsel analiz yardımıyla anlamlandırılmıştır. Araştırma sonucunda sınıf öğretmenlerinin görüşlerinin cinsiyet, deneyim ve görev yeri değişkenleri açısından anlamlı farklılık oluşturmadığı belirlenmiştir. Görüşme sonuçları incelendiğinde ise sınıf öğretmenlerinin eğitim programının tanımını tam olarak yapamadıkları, öğretim programına kısmen uydukları, yıllık planları genelde hazır olarak aldıkları, içerik düzenlerken internet kaynaklarını sıklıkla kullandıkları, öğretim programında öğrenme süreçlerine az yer verildiğini ifade ettikleri ve program okuryazarlıklarının geliştirilmesi amacıyla bilgi edinmeye ihtiyaç duydukları belirlenmiştir.
8. sınıf matematik dersi ödev takip etme sıklıklarının öğrencilerin matematik dersi başarısına etkisi
Bu araştırma, 8. Sınıf öğrencilerinin matematik dersi ödevlerinin takip edilme sıklıklarının öğrencilerin matematik dersi başarısına etkisini tespit etmek amacıyla yapılmıştır. Araştırmanın modeli matematik öğretmenlerinin ödev takip etme sıklıkları ile öğrencilerin matematik dersi başarısı arasındaki ilişkiyi incelendiği için bu araştırmanın modeli ilişkisel tarama modelidir. TIMSS 2019 uygulamasına katılan Kore, Türkiye ve Mısır ülkelerinin 8. Sınıf öğrencileri ile matematik öğretmenleri araştırmanın çalışma grubunu oluşturmaktadır. Araştırmanın veri toplama araçları 8. Sınıf öğrencilerine uygulanan matematik başarı testi ve matematik öğretmenlerine uygulanan öğretmen anketinden oluşmaktadır. Araştırmanın verileri TIMSS'in resmî web sitesindeki 2019 Uluslararası Veri Tabanı'ndan elde edilerek kullanılmıştır. Araştırmanın verileri analiz edilirken IEA Hamburg'un geliştirmiş olduğu uygulama IEA IDB Analyzer kullanılmıştır. Araştırmadan elde edilen bulgulara bakıldığında 8. Sınıf öğrencilerinin matematik dersi ödev takip etme sıklıklarının öğrenci başarısına etkisi sadece Kore'deki ödev takip uygulamalarından ödevi sınıfta tartışma ve ödevin tamamlanıp tamamlanmadığını izleme sıklıkları ile öğrenci başarısı arasında istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık bulunmuştur. Türkiye ve Mısır'daki 8. Sınıf öğrencilerinin matematik dersi ödev takip etme sıklıkları ile öğrenci başarısı arasında ise istatiksel olarak anlamlı bir farklılık bulunmamıştır. Araştırmadan elde edilen diğer bir bulguya göre ödev takip uygulamalarının öğrenci başarısına etkisi ülkeden ülkeye değişiklik göstermektedir. Ödev takip uygulamalarından ödevi sınıfta tartışmak ve ödevin tamamlanıp tamamlanmadığını izleme uygulamaları Kore'de öğrencilerin matematik dersi başarısına pozitif yönde bir etkisi bulunmaktadır. Türkiye ve Mısır ülkelerinin öğrencilerinde ise matematik dersi başarısına pozitif bir etkisinin olmadığı görülmektedir. Bir başka bulguya göre ise araştırmada yer alan üç ülkeden Kore, Türkiye ve Mısırda ödev takip etme uygulamalarından en sık yapılan ödev takip uygulamasının ödevin tamamlanıp tamamlanmadığını izlemek olduğu belirlenmiştir. En az sıklıkla yapılan ödev takip uygulaması ise Türkiye ve Mısır'da öğrencilerin kendi ödevlerini kendilerinin düzeltmelerini sağlamak, Kore'de ise ödevi sınıfta tartışmak ve ödevi öğrencilerin notlarına katkıda bulunmak için kullanma uygulamaları en az sıklıkla yapılan uygulamalar olduğu görülmektedir. Anahtar Sözcükler: TIMSS 2019, matematik, ödev takip etme sıklıkları.
Okul öncesi ve sınıf öğretmenlerinin fen öğretimine yönelik tutumları ve deney yönteminden yararlanma durumlarının incelenmesi
Bu araştırmanın amacı okul öncesi ve sınıf öğretmenlerinin fen öğretimine yönelik tutumlarını ve deney yönteminden yararlanma durumlarını incelemektir. Araştırmanın gerçekleştirilmesinde tarama modelinden yararlanılmıştır. Fen Öğretimine Yönelik Tutum Ölçeği, Thompson & Shringley (1986) tarafından geliştirilmiş, Cho, Kim & Choi (2003) tarafından yeniden gözden geçirilmiş ve Adak (2006) tarafından Türkçe geçerlilik ve güvenilirliği gerçekleştirilmiştir. Araştırma 2021-2022 eğitim öğretim yılında Ankara, Bursa, Düzce ve Kırıkkale illerindeki Milli Eğitim Bakanlığı'na bağlı devlet okullarındaki 872 anasınıfı ve bağımsız anaokullarında çalışan okul öncesi öğretmenleriyle, ilkokul sınıf öğretmenlerini kapsamaktadır. Betimsel ve yordayıcı/yorumlayıcı nicel analiz tekniklerinden faydalanılmıştır. Ölçek verilerinin normal dağılıma uymaması nedeniyle, ikili gruplar arasındaki farklar için Mann Whitney U, ikiden fazla grup arasındaki fark için Kruskal Wallis testleri kullanılmıştır. İlişkisel tarama analizinde ise Spearman's rho korelasyon analizi kullanılmıştır. Tüm analizler %95 güven aralığında ve 0.05 anlamlılık düzeyinde gerçekleştirilmiştir. Araştırma bulguları okul öncesi öğretmenleri ile ilkokul sınıf öğretmenlerinin fen öğretimine yönelik tutumlarının genel olarak yüksek olduğunu göstermektedir. Fen öğretimi tutum puanı ile bilgi kaynağı ve eğitim gereksinimi arasında istatistiksel olarak anlamlı ve negatif yönde ilişki vardır. Yine fen öğretim tutumu ile eğitim düzeyi, yeterli görme, deney yöntemini kullanma ve hizmet içi eğitime katılma arasında istatistiksel olarak anlamlı ve pozitif yönde ilişki vardır. Hizmet yılı ile fen öğretimi tutumu arasındaki ilişki ise istatistiksel olarak anlamlı değildir. Araştırmanın bir diğer bulgusu da okul öncesi öğretmenleri ile sınıf öğretmenlerinin fen öğretimi tutum düzeyleri arasında istatistiksel olarak anlamlı bir farklılık olmadığıdır. Araştırmaya katılan öğretmenlerin çoğunluğu kendilerini fen ve doğa bilimleri öğretme konusunda yeterli görse de biraz yeterli görenlerin sayısı oldukça yüksek oranda çıkmıştır. Okul öncesi ve sınıf öğretmenlerine fen eğitimi ile birlikte fen eğitiminde kendilerini yetersiz hissettikleri yöntem ve teknikler konusunda seminer konferans gibi uygulamalar yapılmalıdır. Öğretmenler %68,20'lik oranla araç, gereç, malzeme ve fiziki ortam eksikliğinden şikayet etmektedirler. Bunun için de okulların fiziki koşulları iyileştirilmeli, ihtiyaçlar dikkate alınarak uygun bir ortam oluşturulmalı, sınıflar materyal açısından zenginleştirilmelidir. Öğretmenlerin fen öğretiminde ve deney yöntemini uygularken sınıfta bulunmasının en az gerekli olduğunu ifade ettikleri materyalin internet olduğu ortaya çıkmıştır. Bununla ilgili öğretmenlere web 2.0 araçlarını, simülasyon ve online laboratuvar gibi uygulamaları daha etkili kullanabilmeleri için eğitimler seminerler verilebilir. Genel olarak öğretmenlerin tamamına yakını, fen ve doğa bilimleri öğretiminde deney yöntemini kullandıklarını ifade etmişlerdir. Anahtar Kelimeler: deney yöntemi, fen öğretimine yönelik tutum, okul öncesi öğretmeni, sınıf öğretmeni
STEM uygulamalarının ilkokul öğrencilerinin 21. yüzyıl becerilerine, bilimin doğası düşüncelerine ve astronomi ilgilerine etkisi
Bu araştırmada, 5E öğrenme modeli kapsamında hazırlanan STEM etkinliklerinin geliştirilmesi, uygulanması ve değerlendirilmesi amaçlanmıştır. Araştırma 2021-2022 eğitim-öğretim yılı güz döneminde Düzce il merkezinde bulunan merkez okullara göre sosyoekonomik düzeyi düşük bir devlet okulunun dördüncü sınıf düzeyinde gerçekleştirilmiştir. Fen dersi "Dünya ve Evren" konu alanı "Yer Kabuğu ve Dünya'mızın Hareketleri" ünitesi kapsamında gerçekleştirilen STEM etkinlikleri yedi hafta sürmüştür. Etkinliklerin ilkokul dördüncü sınıf öğrencilerinin 21. yüzyıl becerilerine, bilimin doğasına yönelik düşüncelerine ve astronomiye yönelik ilgilerine etkisi incelenmiştir. Araştırmada nicel araştırma yöntemlerinden öntest-sontest kontrol gruplu yarı deneysel desen kullanılmıştır. Araştırmanın çalışma grubu ilkokul dördüncü sınıfta öğrenim gören 35 öğrenciden oluşmaktadır. Nicel veri toplama araçlarını 21. Yüzyıl Öğrenme ve Yenilenme Becerileri Ölçeği ve Bilimin Doğasına Yönelik Düşünceler Ölçeği; nitel veri toplama araçlarını ise yarı yapılandırılmış görüşme formu ve gözlem notları oluşturmaktadır. Elde edilen nicel ve nitel bulgulara göre 5E öğrenme modeli kapsamında gerçekleştirilen STEM etkinliklerinin deney grubundaki öğrencilerin 21. Yüzyıl Öğrenme ve Yenilenme Becerileri ölçeğinin genelinde ve yaratıcılık ve yenilenme alt boyutundaki gelişimlerine kontrol grubundaki öğrencilere göre anlamlı şekilde gelişme göstermiştir. Ayrıca STEM etkinliklerinin deney grubunun eleştirel düşünme ve problem çözme becerilerinin gelişimine olumlu etki ettiği bulunmuştur. Etkinliklerin deney grubundaki öğrencilerin bilimin doğasına yönelik düşüncelerinin gelişiminde sontest lehine anlamlı bir etki sağladığı ve astronomiye yönelik ilgilerine katkı sağladığı tespit edilmiştir. Öğrencilerin STEM mesleklerine ilgi duydukları ve gelecekte kariyer hedefleri arasında bu meslekleri tercih edebilecekleri görülmüştür. Öğrenme ortamına ilişkin tutulan gözlem notlarına göre öğrencilerin derslerde eğlendikleri, istekli ve aktif oldukları gözlenmiştir. Ayrıca, 5E öğrenme modeli kapsamında gerçekleştirilen STEM etkinliklerinin uygulanmasına yönelik önerilerde bulunulmuştur.
Blok tabanlı scratch eğitimi ve uygulamalarının okul öncesi öğretmen adaylarının bilimsel yaratıcılık ve bilgi işlemsel düşünme becerilerine etkisinin incelenmesi
Bu araştırma, okul öncesi öğretmen adaylarının blok tabanlı Scratch uygulamalarına dayalı eğitimin, bilgi işlemsel düşünme becerileri ile bilimsel yaratıcılıklarına olan etkisinin incelenmesini amaçlamaktadır. Bu doğrultuda; araştırma öntest ile sontest kontrol gruplu yarı deneysel desen modelinde tasarlanmıştır. Araştırma grubunu, Türkiye'de bir devlet üniversitesinde lisans düzeyinde öğrenim görmekte olan 50 okul öncesi öğretmen adayı oluşturmaktadır. Deney grubuna yönelik tasarlanan blok tabanlı Scratch uygulamaları eğitimi 10 hafta sürmüştür. Verilen eğitimin ardından öğretmen adaylarından Scratch programında fen ve matematik eğitimi kazanımlarına yönelik projeler hazırlamaları istenmiştir. Araştırmanın verileri "Bilimsel Yaratıcılık Ölçeği", "Bilgisayarca Düşünme Ölçeği" ve "Dr. Scratch Değerlendirme Aracı ile Scratch Proje Değerlendirme Rubriği" ile toplanmıştır. Toplanan verilerin analizinde nicel veri analiz yöntemi kullanılmıştır. Elde edilen bulgular, Blok tabanlı Scratch uygulamalarına dayalı eğitimin okul öncesi öğretmen adaylarının bilgi işlemsel düşünme becerileri ve bilimsel yaratıcılık becerileri üzerinde etkili olduğunu göstermiştir. Bilgi işlemsel düşünme becerileri; işbirliklilik, yaratıcılık, kritik düşünme, algoritmik düşünme ve problem çözme olmak üzere beş alt faktöründen oluşmaktadır. Deney ve kontrol gruplarına bakıldığında bilgisayarca düşünme ölçeği alt boyutlarında yer alan; yaratıcılık, algoritmik düşünce ve kritik düşünme boyutlarına ilişkin sontest puanları arasında anlamlı fark belirlenmiştir. Ancak işbirlikçi ve problem çözme boyutlarında istatiksel olarak anlamlı fark oluşmamıştır. Bilimsel yaratıclık ölçeği deney grubunda bilimsel yaratıcılık toplam öntest ile sontest puanlarında anlamlı fark elde edilmiştir. Kontrol grubunda ise bilimsel yaratıcılık toplam öntest ile sontest puanlarında anlamlı fark yoktur. Dr. Scratch değerlendirme rubriğine göre; öğretmen adayları tarafından hazırlanan Scratch projelerinin 18 tanesinin (%62,1) gelişiyor düzeyinde ve 11 tanesinin (%37,9) uzman düzeyinde olduğu görülmektedir. Öğretmen adaylarının projelerinde kullanmış oldukları programlama kavramlarında en yaygını akış kontrolü, paralellik ve senkronizasyon olurken; en az ise mantıksal düşünme olduğu görülmektedir. Bu doğrultuda, blok tabanlı Scratch eğitimi ve uygulamalarının bilgi işlemsel düşünme becerisi ile bilimsel yaratıcılığı geliştirmede olumlu etkisinin olduğu ve ilgili yöntemin kullanımının yaygınlaştırılması önerilmektedir.
Çizgi film destekli sınıf içi tartışmaların sınıf öğretmeni adaylarının hazırladıkları (5E modeline göre) ders planlarına yansıması
Yaşadığımız çağda, bilgiyi hazır olarak edinmekten ziyade bilgiyi üretmenin ve dahası günlük yaşamda ya da öğrenme ortamlarında karşılaşılan problemleri çözebilmenin önemli olduğu görülmektedir. Bu noktada bilginin birey tarafından oluşturulmasını sağlayan, öğrencinin merkeze alındığı yaklaşım ve modellerin kullanılması ile birlikte öğrencilerin birden çok duyu organına ulaşarak öğrenmelerini kolaylaştıracak materyallerin kullanılması da oldukça önemlidir. Bu doğrultuda araştırmada, çizgi film destekli sınıf içi tartışmaların sınıf öğretmeni adaylarının hazırladıkları (5E modeline göre) ders planlarına yansımasını belirlemek amaçlanmıştır. Araştırmada, nitel araştırma yöntemlerinden durum (örnek olay) çalışması deseni kullanılmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu 2020-2021 Eğitim-Öğretim yılı bahar döneminde Kastamonu Üniversitesi Eğitim Fakültesi Temel Eğitim Bölümü Sınıf Eğitimi Ana Bilim Dalında 3. ve 4. sınıfta öğrenim görmekte olan 11 öğretmen adayı oluşturmaktadır. Araştırmada veri toplama aracı olarak ders planları ve yarı yapılandırılmış görüşme formları kullanılmıştır. Araştırma sonucunda, öğretmen adaylarının çoğu hazırladıkları ders planlarında çizgi film destekli sınıf içi tartışmaların etkisiyle gelişme göstermişlerdir. Bununla birlikte zamanla ders planı hazırlamaya alıştıklarını ve çizgi film destekli sınıf içi tartışmaların etkisiyle zorlanmadıklarını ifade etmişlerdir. Öğretmen adayları çizgi film destekli sınıf içi tartışmaların etkisiyle öğrendikleri bilgiler olduğunu, tartışmada verdikleri örnekleri ders planlarında kullandıklarını, çizgi filmin ilgili aşamalarında yapılanlar gibi ders planı yapmaya çalışarak problemlerini çözdüklerini belirtmişlerdir. Ayrıca öğretmen adayları çizgi filmlerin derslerde kullanılabileceğini, öğrencilere değerlerin ve becerilerin kazandırılabileceğini söylemişlerdir. Buna ek olarak çizgi film kullanımının olumsuz etkilerinin de olabileceğini belirten öğretmen adayları, olumsuz etkilerin engellenmesine yönelik yapılabilecekleri ifade etmişlerdir.
Okul öncesi öğretmenlerinin okul dışı öğrenme yaklaşımına ve uygulamaya ilişkin görüşlerinin incelenmesi
Okul öncesi dönem; merak, keşfetme arzusu ve öğrenmenin en yoğun olduğu dönemlerden biridir. Son yıllarda bu bileşenlerin karşılanabilmesi, öğretim ortamlarının dört duvarın ötesine taşınması gerekliliğini doğurmuştur. Araştırmanın amacı okul öncesi eğitimde okul dışı öğrenme faaliyetlerinin planlanma ve uygulanması açısından var olan durumu saptamak ve okul öncesi öğretmenlerinin okul dışı öğrenme yaklaşımına yönelik tutum, davranış ve görüşlerini etkileyen faktörleri ortaya koymaktır. Bu amaçla nitel bir araştırma yöntemi olan durum çalışması kullanılmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu Anakara ili merkez ilçelerinde görev yapan 13 okul öncesi öğretmeni oluşturmaktadır. Katılımcı öğretmenler, amaçlı örnekleme türlerinden maksimum çeşitlilik örneklemesi yoluyla belirlenmiştir. Yarı yapılandırılmış görüşme formu ile yüz yüze yapılan görüşmeler sonucunda elde edilen veriler, içerik analizi yöntemi kullanılarak analiz edilmiştir. Araştırma sonucunda okul öncesi öğretmenlerinin okul dışı öğrenme ortamlarını belirli bir amaca yönelik kavram ve kazanımlarla ilişkili olarak kullandıkları ortaya çıkmıştır. Okul dışı öğrenme ortamına karar verirken katılımcılar tarafından öncelikle ortamın çocuğa uygunluğu ve öğretim sürecine katkısı ön planda tutulmuş, hava koşulları ve ortamda rehberin bulunması da belirleyici olarak görülmüştür. Okul dışı öğrenmeye ilişkin gidilen ortamda sınıf hâkimiyetinin zorlaşması ve güvenlik riskleri en fazla karşılaşılan güçlükler olarak görülmüştür. Gelişim alanlarına yönelik çeşitli beceri ve değerlerin geliştirilmesi ile öğretim sürecine olan katkıları açısından okul dışı öğrenmeyi sıklıkla kullanan katılımcı öğretmenlerin en çok tarihi ve kültürel alanları tercih ettikleri tespit edilmiştir. Okul dışı öğrenme ortamlarına ulaşım ve giriş ücretinin ödenekle desteklenen bütçe kalemlerinden veya yerel yönetimlerce karşılanması, çocuk dostu şehirlerin daha çok ön plana çıkarılması ve resmî işlemlerde öğretmenlerin okul idarelerince desteklenmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.
EBA okuyorum yazıyorum modülünde yer alan videoların Türkçe dersi öğretim programı ile ilişkisinin incelenmesi
Bu çalışmanın temel amacı, Milli Eğitim Bakanlığı tarafından oluşturulmuş sosyal bir eğitim platformu olan Eğitim Bilişim Ağı içerisinde yer alan İlkokul Oku-yorum Yazıyorum modülüne ait ders videolarının Türkçe Dersi Öğretim Programı ile olan eşgüdümlülüğünü belirlemektir. Araştırmanın verileri Eğitim Bilişim Ağı'nda İlkokul Okuyorum Yazıyorum modülünün 2020 yılına ait olan videolardan elde edilmiştir. Bu kapsamda 43 adet video ve bu videolarda yer alan 19 öğretmen, Türkçe Dersi Öğretim Programı'nda yer alan kriterlere göre değerlendirilmiştir. İlgili videolar araştırmacı tarafından ikişer kez izlenmiş olup güvenirliği artırmak için eş kodlayıcı tarafından da izlenmiştir. Bu çalışma nitel bir çalışma olup; videolardan elde edilen veriler doküman analizi yöntemi ile analiz edilmiştir. Çalışma sonucunda Eğitim Bilişim Ağı'nda yer alan videoların içeriklerinin ilgili öğretim programında yer alan kazanım ve uygulamalar ile uyumuna bakılmıştır. İlk okuma yazmaya hazırlık aşamasında gerekli olan hatırlatmaların yapılmadığı, dinleme eğitimi çalışmaları kapsamında yetersizliği olan öğrencilerin tespitinin eksik olduğu, küçük parmak kasların gelişiminde gerekli olan çizgi ve boyama çalışmaları gibi bazı etkinliklere yer verilmediği görülmüştür. Noktalama işaretlerinin ve pekiştirme çalışmalarının yetersiz olduğu, akıcı okuma çalışmaları kısmında yer alan uygulamalarda eksiklikler saptanmıştır. Buna bağlı olarak içeriklerin; kazanım ve uygulamaları birebir olarak karşılamadığı ve içerik ile videolar arasında uyumsuzluklar olduğu tespit edilmiştir.
İlkokul öğrencilerinin üst bilişsel farkındalık düzeylerinin incelenmesi
Bu araştırma ile ilkokul öğrencilerinin üst bilişsel farkındalık düzeyleri cinsiyet, sınıf düzeyi, anne ve baba eğitim durumu, kardeş sayısı, ailenin ekonomik durumu ve kardeş sırası gibi değişkenlere göre incelenmiş ayrıca üst bilişsel farkındalığı yüksek ve düşük olan öğrencilerin ders çalışırken bilişsel farkındalık stratejilerinden faydalanma durumu ve faydalanıyorsa hangi stratejilerden faydalandığının tespit edilmesi amaçlanmıştır. Karma araştırma yönteminin kullanıldığı araştırmanın deseni açımlayıcı sıralı desen olarak belirlenmiştir. Çalışmanın örneklemi 2018-2019 eğitim-öğretim yılında Kilis ilinde yer alan ve rastgele örnekleme tekniğiyle belirlenen Milli Eğitim Müdürlüğüne bağlı altı ilkokulda öğrenim gören 302 üçüncü sınıf ve 300 dördüncü sınıf öğrencisi olmak üzere 602 öğrenciden oluşmaktadır. Araştırmanın veri toplama aracı olarak Howard, Miller ve Murphy (2002) tarafından 3, 4 ve 5.sınıf öğrencilerinin üst bilişsel becerilerini ölçmek amacıyla geliştirilen "Çocuklar için Üst Bilişsel Farkındalık Ölçeği (ÜBFÖ-Ç) A formu" kullanılmıştır. Ölçeğin Türkçe'ye uyarlanma işlemi Karakelle ve Saraç (2007) tarafından yapılmıştır. Nicel verilerin analizinde cinsiyet, sınıf düzeyi ve okul öncesi eğitim alma durumu parametrelerinde Mann Whitney U testi, diğer parametrelerde ise Kruskall Wallis testi kullanılmıştır. Nitel veriler ise Doğanay ve Demir (2011) tarafından geliştirilen görüşme formundan yararlanılarak araştırmacı tarafından oluşturulan görüşme formu ile toplanmıştır. Ölçeğin uygulandığı öğrencilerden üst bilişsel farkındalık düzeyi en yüksek ve en düşük 15'er öğrenci aykırı durum örnekleme ile belirlenmiş, bu öğrencilerle yapılan görüşmeler kaydedilmiş ve veriler betimsel analize tabi tutulmuştur. Araştırma sonucunda üst bilişsel farkındalık düzeyinin cinsiyet, sınıf düzeyi, anne ve baba eğitim durumu, kardeş sayısı, ailenin ekonomik durumu ve kardeş sırası ile arasında anlamlı farklılık bulunmamıştır. Nitel verilerin analizi sonucunda ise üst bilişsel farkındalık düzeyi yüksek olan öğrencilerin bilişsel farkındalık stratejilerinden daha fazla yararlandığı tespit edilmiştir.
İlkokul 3. sınıf Türkçe ders kitabındaki etkinlik soruları ile düşünme rutinleri sorularının kendini yazılı olarak ifade etme kazanımları doğrultusunda karşılaştırılması
Bu araştırmanın amacı, Milli Eğitim Bakanlığı 3. sınıf Türkçe ders kitabında yer alan metin etkinlikleri soruları ile düşünme rutinleri sorularının, kendini yazılı olarak ifade etme kazanımlarını sağlaması yönünden karşılaştırılmasıdır. Araştırmada ders kitabı metin etkinlikleri soruları ile düşünme rutinleri sorularından oluşan uygulama kâğıdı veri toplama aracı olarak kullanılmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu, Gaziantep şehir merkezinde genellikle alt sosyoekonomik düzeydeki öğrencilerin devam ettiği bir ilkokulda, 2017-2018 eğitim öğretim yılında 3. sınıfta öğrenim gören 26 öğrenci oluşturmaktadır. Veriler, ders kitabı etkinlik soruları ve düşünme rutinleri sorularından oluşan uygulama kâğıtlarına öğrencilerin verdikleri cevaplar aracılığıyla toplanmıştır. Toplanan verilerde her bir cümle, kendini yazılı olarak ifade etme kazanımları ile eşleştirilerek analiz edilmiştir. Araştırma sonunda, düşünme rutinleri sorularının kendini yazılı olarak ifade etme kazanımlarını sağlamada ve düşünme becerilerini geliştirmede daha etkili olduğu ortaya çıkmıştır.
Öğretmen adaylarının ekolojik kimlikleri ile sorumlu çevresel davranışları arasındaki ilişkinin incelenmesi
Bu araştırma, öğretmen adaylarının ekolojik kimlikleri ile sorumlu çevresel davranışları arasındaki ilişkiyi ve ekolojik kimlik ile çevresel davranış üzerinde bazı değişkenlerin etkisini ortaya koymayı amaçlamaktadır. Bu amaç doğrultusunda araştırma, 2020-2021 eğitim-öğretim yılı içerisinde Kastamonu Üniversitesi Eğitim Fakültesi Sınıf Eğitimi, Okul Öncesi Eğitimi, Sosyal Bilgiler Eğitimi ve Fen Bilimleri Eğitimi Anabilim Dalları'ndaki 578 öğretmen adayı üzerinden tarama modeli ile yürütülmüştür. Öğretmen adaylarının ekolojik kimlik ve sorumlu çevresel davranış düzeylerini belirlemek amacıyla Ekolojik Kimlik Ölçeği, Çevre Davranış Ölçeği ve Kişisel Bilgi Formu kullanılmıştır. Veriler, SPSS 26 istatistik programı ile analiz edilmiştir. Analizlerde betimsel istatistik, ilişkisiz örneklemler için t-testi, tek yönlü varyans analizi (ANOVA), korelasyon ve regresyon analizlerinden yararlanılmıştır. Araştırmanın bulgularına göre öğretmen adaylarının ekolojik kimlik düzeylerinin yüksek, çevresel davranış düzeylerinin ise orta düzeyde olduğu görülmüştür. Ekolojik kimlik ve çevresel davranış düzeyleri üzerinde bazı değişkenlerin etkisinin olduğu tespit edilmiştir. Öğretmen adaylarının ekolojik kimlikleri ile çevresel davranışları arasında pozitif yönde orta düzeyde ilişkiler tespit edilmiştir. Ayrıca öğretmen adaylarının çevresel davranış düzeylerinin, ekolojik kimlik düzeylerinin anlamlı bir yordayıcısı olduğu belirlenmiştir. Araştırmanın sonuçlarına göre öğretmen adaylarının sorumlu çevresel davranışlarını geliştirecek nitelikte bir çevre eğitiminin verilmesinin faydalı olacağı düşünülmektedir.
Okul öncesi dönemde fen eğitimine yönelik geliştirilen materyal tasarımlarının öğretmen adaylarının eleştirel, yaratıcı ve yenilikçi düşünme becerilerine etkisi
Bu çalışmada okul öncesi dönemde fen eğitimine yönelik geliştirilen materyal tasarımlarının öğretmen adaylarının eleştirel, yaratıcı ve yenilikçi düşünme becerilerine etkisi incelenmiştir. Araştırmaya bir devlet üniversitesinin eğitim fakültesinde bulunan 85 okul öncesi öğretmeni katılmıştır. Araştırma sürecinde nicel araştırma yaklaşımlarından olan yarı deneysel desen tercih edilmiştir. Araştırmada veri toplama aracı olarak eleştirel, yaratıcı ve yenilikçi düşünme becerilerini ölçen üç farklı ölçek kullanılmıştır. Araştırma sürecinde öğretmen adaylarına altı hafta boyunca materyal tasarımları yapmaları sağlanmıştır. Uygulama öncesinde ön test uygulama sonrasında ise son test uygulamaları gerçekleştirilmiştir. Araştırmada elde edilen veriler nicel veri analizine tabi tutulmuştur. Bu kapsamda betimsel ve çıkarımsal istatistik teknikleri kullanılmıştır. Araştırma sonucunda okul öncesi öğretmen adaylarının eleştirel, yaratıcı ve yenilikçi düşünme becerilerinin son testler lehine anlamlı farklılıklar oluşturduğu belirlenmiştir. Aynı zamanda öğretmen adaylarının materyal tasarımı yapmaları sonucunda eleştirel, yaratıcı ve yenilikçi düşünme eğilimlerinin arttığı ifade edilebilir.
Değişkenlik Teorisi Bianshi modeline dayalı matematik öğretiminin ilkokul öğrencilerinin akademik başarı ve bilişsel döndürme becerilerine etkisi
Bu araştırmada değişkenlik teorisi Bianshi modeline göre geliştirilen matematik öğrenme ortamının, ilkokul 3. sınıf öğrencilerinin akademik başarı ve temsiller arası geçiş becerisine etkisi incelenmiştir. Araştırma ön test-son test deney ve kontrol gruplu yarı deneysel desende tasarlanmıştır. Araştırma İstanbul ili Zeytinburnu ilçesinde bir devlet okulunda 21 deney ve 21 kontrol grubu olmak üzere toplamda 42 öğrencinin katılımıyla yürütülmüştür. Deneysel işlem öncesinde ve sonrasında öğrencilere iki aşamadan oluşan akademik başarı ve temsiller arası geçiş becerisi testi uygulanmıştır. Deney grubuna Değişkenlik teorisi Bianshi modeline dayalı olarak geliştirilen öğrenme ortamında eğitim verilirken, kontrol grubuna Milli Eğitim Bakanlığınca hazırlanan matematik ders kitabında yer alan Doğal Sayılar ve İşlemler öğrenme alanından toplama ve çıkarma işlemi kazanımları verilmiştir. Öğrencilerin ön test puanlarının denkliğinin incelenmesinde bağımsız gruplar t testi ve ön test son test ölçümleri arasında deney ve kontrol gruplarının akademik başarı ve temsiller arası geçiş becerilerindeki değişimin incelenmesinde tekrarlanmış ölçümler için ANOVA testi yapılmıştır. Verilerin analizi ise SPSS 22 istatistik paket programı gerçekleştirilmiştir. Araştırma bulguları akademik başarı ve temsiller arası geçiş becerisi açısından deney grubu lehine anlamlı farklılık olduğunu göstermektedir. Buna göre değişkenlik teorisi Bianshi modeline dayalı matematik öğretiminin akademik başarı ve temsiller arası geçiş becerisi üzerinde etkili olduğu tespit edilmiştir. MATH taksonomisine göre hazırlanan sorularda deney grubu doğru yanıt verdiği soru sayısını anlamlı şekilde artmış, üst düzey becerileri geliştirmede etkili olmuştur. Temsiller arası geçiş becerisinde ise hem deney hem de kontrol grubunda artış olmasına rağmen deney grubundaki artışın, kontrol grubuna göre oldukça yüksek olduğu görülmüştür. Araştırma sonucunda ise Değişkenlik Teorisi Bianshi modeli ile geliştirilen 6 haftalık sürecin matematik öğrenme ortamları ve materyallerinin ilkokul kademesi öğrencileri için etkili olduğu gözlenmiştir. Anahtar Kelimeler: Değişkenlik teorisi, Bianshi modeli, Akademik başarı, Temsiller arası geçiş becerisi, Çoklu temsiller, matematik
Resimli çocuk kitaplarındaki metin ve görsellerin coğrafi kavramlar açısından incelenmesi
Bu araştırmanın amacı resimli çocuk kitaplarının görsellerinde ve metinlerinde geçen coğrafi kavramların incelenmesidir. Mevcut araştırmada nitel araştırma modellerinden tarama modeli kullanılmıştır. Verilerin toplanması aşamasında nitel araştırma yöntemlerinden doküman incelemesi kullanılmıştır. Araştırmanın evrenini, okul öncesi ve ilkokul öğrencilerine yönelik olan, 5-13 yaş aralığını kapsayan, Türkiye'de 30 ulusal yayınevine ait olan, yerli ve çeviri resimli çocuk kitapları oluşturmaktadır. Araştırmanın örneklemini, 30 ulusal yayınevine ait olan, 22 yerli resimli çocuk kitabı ve 85 çeviri resimli çocuk kitabı olmak üzere toplamda 107 resimli çocuk kitabı oluşturmaktadır. Tarama modeli olarak yürütülen bu araştırmada resimli çocuk kitaplarının metinlerindeki ve görsellerindeki coğrafi kavramlar ele alınmıştır. Araştırma kapsamında araştırmacı tarafından oluşturulan "Kitap Değerlendirme Formu" kullanılarak sadece nitel verilerden faydalanılmıştır. Belirlenen tüm resimli çocuk kitapları toplam 4 kez okunmuştur. İlk okumada metinlerdeki, ikinci okumada görsellerdeki, üçüncü okumada hem metinlerdeki hem de görsellerdeki coğrafi unsur ve bileşenler gözden geçirilmiştir. Son okumada ise her bir kitap için form doldurulmaya başlanmıştır. Araştırma kapsamında ulaşılan bulgulara bakıldığında metinlerde en çok geçen coğrafi kavramın iklim ve atmosfer (173) en az geçen coğrafi kavramın ise madenler-enerji kaynakları (4) olduğu tespit edilmiştir. Görsellerde geçen en fazla coğrafi kavram bitki örtüsü (309), en az geçen coğrafi kavram ise turizm (1)'dir. Resimli çocuk kitaplarının metinlerinde sanayi ve ulaşım coğrafi kavramının hiç yer almadığı görülmüştür. Resimli çocuk kitaplarının görsellerinde hiç bulunmayan bir coğrafi kavram ise bulunmamıştır. Araştırmanın bulgularında da bu resimli çocuk kitaplarının metinlerinden ve görsellerinden çeşitli örneklere yer verilmiştir. Araştırmada geliştirilen bazı öneriler ise şu şekildedir: Coğrafi kavramları belirlemede farklı kitap türlerinin de kullanılması, mevcut araştırmada kullanılan resimli çocuk kitaplarının sayısı arttırılarak araştırmanın genişletilmesi, seçilen kitapların belirli bir ölçüte dayandırılarak yeni bir araştırma tasarlanması, araştırmanın modelinin değiştirilmesi ve hem öğretmenlerin hem de ebeveynlerin bu araştırmayı inceleyerek çocuklarının/öğrencilerinin coğrafi kavram bilgilerini zenginleştirmeleri önerilmektedir. Anahtar Kelimeler: Coğrafya, coğrafi unsurlar, resimli çocuk kitapları
STEM uygulamalarının ilkokul 3. sınıf öğrencilerinin problem çözme becerilerine ve STEM'e yönelik tutumlarına etkisi
Bu araştırmada, STEM uygulamalarıyla yürütülen ilkokul üçüncü sınıf 'kuvveti tanıyalım' ünitesinin öğrencilerin problem çözme becerileri ve STEM'e yönelik tutumlarına etkisinin incelenmesi amaçlanmıştır. Araştırmada STEM eğitim yaklaşımı uygulamaları 5E öğrenme döngüsüne göre hazırlanmıştır. Araştırma 2021-2022 eğitim-öğretim yılı güz döneminde Düzce ilinde bulunan bir devlet ilkokulunda gerçekleştirilmiştir. Araştırma nicel araştırma yöntemlerinden "tek grup ön test-son test zayıf deneysel desen" ile tasarlanmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu, Düzce il merkezindeki diğer devlet okullarına göre sosyo-ekonomik düzeyi yüksek bir ilkokulunda öğrenim gören 30 ilkokul üçüncü sınıf öğrencisi oluşturmaktadır. Veri toplama araçları, problem çözme becerileri ölçeği ve STEM tutum ölçeğinden oluşmaktadır. Araştırma sonucunda öğrencilerin problem çözme becerileri son test ortalama puanlarında artış olmasına rağmen bu değişimin istatistiksel olarak anlamlı olmadığı belirlenmiş, ancak yapılan uygulamaların öğrencilerin STEM'e yönelik tutumlarında olumlu etkisinin olduğu belirlenmiştir.
Robotik kodlama eğitiminin zihin imaj netliği ve robot algısına etkisi
Bu çalışmanın temel amacı, robotik kodlama eğitiminin 4.sınıf düzeyindeki öğrencilerin zihin imaj netliğine ve robotiğe yönelik zihinsel imajlarına etkisini incelemektir. Uygulama sürecinin eğitim aşaması 10 hafta ve haftada 2 saat olacak şekilde planlanmıştır. Nicel ve nitel araştırma yaklaşımlarının birlikte kullanıldığı bu araştırmada eşzamanlı karma yöntem modeli benimsenmiştir. Araştırmanın nicel boyutu ön test son test kontrol gruplu yarı deneysel modelde desenlenmiştir. Nitel boyut ise fenomenoloji araştırması olarak planlanmıştır. Araştırmanın çalışma grubu 2021-2022 eğitim öğretim yılında Düzce ilinde bir ilkokulda 4.sınıfta öğrenim görmekte olan 26'sı deney, 24'ü kontrol grubu olan 50 öğrenciden oluşmaktadır. Öğrencilerin zihin imaj netliğine ilişkin veriler, "Sheveland Zihinsel İmaj Netliği Ölçeği" ile toplanmıştır. Öğrencilerin robotiğe yönelik zihinsel imajlarına ilişkin veriler ise Kelime İlişkilendirme Testi kullanılarak elde edilmiştir. Araştırma kapsamında yürütülen 10 haftalık robotik eğitim kapsamında, öğrencilere İdea yazılımı ve O-bot robot kiti kullanılarak robotik kodlama eğitimi verilmiştir. Nicel verilerin analizinde IBM SPSS 20 programı aracılığıyla t testi ve tekrarlanmış ölçümler için ANOVA testi kullanılmıştır. Nitel verilerin analizinde ise içerik analizi uygulanmış; Kelime İlişkilendirme Testi 'ne verilen cevaplara yönelik kategori ve kodlar oluşturulmuştur. Araştırma bulguları, robotik kodlama eğitiminin öğrencilerin zihin imaj netliği ve robotiğe yönelik zihinsel imajlarında olumlu yönde etki ettiğini göstermektedir. Deney ve kontrol gruplarının zihin imaj netliğindeki değişimin istatistiksel olarak anlamlı bir şekilde, deney grubu lehine olduğu tespit edilmiştir. Bunun yanında nitel veriler de robotik eğitimin robotiğe yönelik zihinsel imajlarında olumlu yönde etkilediğini göstermektedir. Elde edilen verilere göre verilen robotik eğitim sonrası öğrenciler, robotun çalışabilmesi için algoritma oluşturulması gerektiği ve robotu kodlanan bir teknolojik alet olarak gördüğü sonucuna varılmıştır. Programlama basamağına başlangıç yaptıkları gözlemlenmiştir. Robotik kodlama eğitimi öğrenme süreçlerine etki edecek becerileri desteklediği ve robota ilişkin zihinsel imajlarını şekillendirdiği için ilkokullarda yaygın olarak verilmesi önerilmektedir. Anahtar Kelimeler: Robotik kodlama, Zihin İmaj netliği, İDea yazılım, 21.yüzyıl Becerileri
Okuma çemberi yönteminin ilkokul 4. sınıf öğrencilerinin fen bilimleri dersine ilişkin kavramsal anlayışlarına ve tutumlarına etkisi
Bu araştırmanın amacı okuma çemberi yönteminin ilkokul 4. sınıf öğrencilerinin fen bilimleri dersine ilişkin kavramsal anlayışlarına ve tutumlarına etkisini incelemektir. Mevcut araştırma, nitel araştırma türlerinden durum çalışması olarak yürütülmüştür. Araştırma, 2021-2022 eğitim öğretim yılında Şanlıurfa şehrinin Eyyübiye ilçesine bağlı bir devlet okulunda sürdürülmüştür. Araştırmaya, dördüncü sınıfta öğrenim gören 5 öğrenci katılmıştır. Bu öğrencilerle okuma çemberi oturumları gerçekleştirilmiş ve öğrencilerin fen bilimlerine yönelik kavramsal anlayışları ve tutumları incelenmiştir. Araştırma süreci 12 hafta sürmüş ve öğrencilerle 5 okuma çemberi oturumu tamamlanmıştır. Katılımcıların fen bilimlerine yönelik kavramsal anlayışlarını belirleyebilmek için araştırmacı tarafından hazırlanan çalışma kâğıdı (kelime ilişkilendirme testi, kavramsal çağrışım, kavram haritası, boşluk doldurma, tanılayıcı dallanmış ağaç ve kare bulmaca) kullanılmıştır. Katılımcıların tutumları ve okuma çemberine yönelik görüşleri ise görüşmeden elde edilen verilerle ortaya konulmuştur. Araştırma kapsamında elde edilen bulgulara bakıldığında okuma çemberi yönteminin, katılımcıların fen bilimleri dersine ilişkin kavram yanılgılarını ve tutumların olumlu yönden etkilediği görülmektedir. Uygulama öncesinde katılımcılarda var olan eksik ya da yanlış kavramsal anlayışların, okuma çemberi uygulaması sonrasında iyileşmiş olduğu ve kavramsal anlayışlarının geliştiği belirlenmiştir. Görüşmelerden elde edilen veriler incelendiğinde, katılımcıların okuma çemberi yöntemini oldukça faydalı, işlevsel ve anlamlı buldukları görülmektedir. Ayrıca katılımcıların resimli bilim kitaplarına yönelik olumlu düşünceleri ve tutumları ortaya çıkmıştır.
İlkokul ders kitaplarının çevre etiği yaklaşımları açısından incelenmesi
Bu araştırma, İlkokul ders kitaplarında çevre etiği yaklaşımlarının yer alma durumlarını belirlemek amacıyla hazırlanmıştır. Araştırmada nitel araştırma yöntemlerinden doküman analizi tekniğinden yararlanılmıştır. Veri kaynağı olarak 2022-2023 eğitim öğretim yılında Millî Eğitim Bakanlığı tarafından ilkokullarda ücretsiz dağıtılan ders kitapları kullanılmıştır. Verilerin analizinde kullanılmak üzere dördüncü bölümde yer alan çevre etiği yaklaşımları sınıflandırılarak tablo haline dönüştürülmüştür. Ders kitaplarında çevre etiği yaklaşımlarını yansıtan söz öbekleri, cümleler ve görseller seçilerek ders ve sınıf düzeyleri baz alınarak tablolar oluşturulmuş ve en son tüm ders kitaplarının frekans ve yüzde değerleri bir tabloda toplanmıştır. Araştırmanın sonuçlarına göre 1. ve 4. sınıf Müzik ders kitaplarında hiçbir veriye rastlanmazken 2. ve 3. sınıf Müzik ders kitaplarında rastlanan veriler %100 oranında insan merkezli olmayan yaklaşımlardır. İnsan Hakları Demokrasi ve Yurttaşlık ders kitabı ise %100 insan merkezli yaklaşımları içermektedir. Hayat Bilgisi (%57), Sosyal Bilgiler (%77) ve Matematik (%85) ders kitaplarında insan merkezli yaklaşımlar daha çok yer alırken Türkçe (%67,2), Trafik Güvenliği (%53) ve Din Kültürü ve Ahlak Bilgisi (%67) ders kitaplarında ise insanı merkeze almayan yaklaşımlar çoğunluğu oluşturmaktadır. Genel olarak ilkokul ders kitapları insan merkezli yaklaşımları daha çok içermekle birlikte 3. Sınıf ders kitapları geneline bakıldığında insanı merkeze almayan yaklaşımları nispeten daha çok içermektedir. Bu sonuçlar ışığında çevre duyarlılığına sahip bireyler yetiştirebilmek için ders kitaplarında doğa merkezli yaklaşımların daha çok yer alması gerekmektedir.
Sınıf ve sosyal bilgiler öğretmen adaylarının kültürlerarası duyarlılıkları ve iç-dış kontrol odağı arasındaki ilişkinin incelenmesi
Bu araştırmanın amacı, sınıf ve sosyal bilgiler öğretmen adaylarının kültürlerarası duyarlılıkları ile iç-dış kontrol odağı arasındaki ilişkinin incelenmesidir. Bu araştırma, 2021-2022 eğitim-öğretim yılında Kastamonu Üniversitesi'nin sınıf ve sosyal bilgiler eğitimi anabilim dalının 1., 2., 3. ve 4. sınıfında öğrenim gören 343 öğretmen adayı ile ilişkisel tarama modeli kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Sınıf ve sosyal bilgiler öğretmen adaylarının kültürlerarası duyarlılık düzeyleri ile iç-dış kontrol odağı düzeyleri arasındaki ilişkinin belirlenmesi amacıyla kişisel bilgi formu, Chen ve Starosta (2000) tarafından geliştirilen ve Üstün (2011) tarafından Türkçe'ye uyarlanarak geçerlik ve güvenirlik çalışması yapılan "Kültürlerarası Duyarlılık Ölçeği" ile Rotter (1966) tarafından geliştirilen ve Dağ (1991) tarafından geçerlik ve güvenirlik çalışması yapılan "Rotter İç-Dış Kontrol Odağı Ölçeği" kullanılmıştır. Verilerin analizi SPSS istatistik programı kullanılarak yapılmıştır. Araştırmanın bulgularına göre hem sınıf öğretmenlerinin hem de sosyal bilgiler öğretmen adaylarının kültürlerarası duyarlılık düzeylerinin yüksek olduğu ve güçlü olmasa da iç kontrol odağına sahip oldukları tespit edilmiştir. Araştırmanın sonucunda kültürlerarası duyarlılık ve kontrol odağı üzerinde bazı değişkenlerin etkisi tespit edilmiş ancak kültürlerarası duyarlılık ile kontrol odağı arasında anlamlı bir ilişki gözlemlenmemiştir. Toplumsal değişim ve gelişmenin lokomotifi olacak öğretmen adaylarının üniversitede aldıkları eğitimin onların kültürlerarası duyarlılıklarını ve iç denetim odaklarını güçlendirecek bir şekilde yapılandırılması önerilmektedir.
Sınıf öğretmeni adaylarının sosyobilimsel konulara yönelik tutumları ile çevresel okuryazarlık düzeylerinin çeşitli değişkenlere göre incelenmesi
Bu çalışma sınıf öğretmeni adaylarının sosyobilimsel konulara yönelik tutumları ile çevresel okuryazarlık düzeylerini çeşitli değişkenler açısından incelemeyi amaçlamaktadır. Bu amaçla araştırmada nicel araştırma yöntemlerinden tarama modeli kullanılmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu 2021-2022 eğitim öğretim yılında Kastamonu Üniversitesi Eğitim Fakültesinde öğrenim gören 226 sınıf öğretmeni adayı oluşturmaktadır. Araştırmada ögretmen adaylarının sosyobilimsel konulara yönelik tutumlarını ölçmek amacı ile Topçu (2010) tarafından geliştirilen Sosyobilimsel Konulara Yönelik Tutum Ölçeği ve çevresel okuryazarlık düzeylerini belirlemek amacıyla Atabek Yiğit, Köklükaya, Yavuz ve Demirhan (2014) tarafından geliştirilen Yetişkinler İçin Çevre Okuryazarlığı Ölçeği (ELSA) uygulanmıştır. Elde edilen veriler SPSS 25 paket programı kullanılarak analiz edilmiştir. Araştırma sonucunda, öğretmen adaylarnın sosyobilimsel konulara yönelik tutumlarnın orta üstü düzeyde olduğu, çevresel okuryazarlık düzeylerinin yüksek düzeyde olduğu belirlenmiştir. Sınıf ögretmeni adaylarının sosyobilimsel konulara yönelik tutumları sınıf düzeyi ve bilimsel yayın ya da dergi takibi değişkenlerine göre anlamlı farklılık gösterirken; cinsiyet, mezun olunan lise türü ve anne-baba eğitim durumu değişkenlerine göre anlamlı farklılık tespit edilememiştir. Öğretmen adaylarının çevresel okuryazarlık düzeyleri cinsiyet değişkenine göre kızlar lehine anlamlı farklılık göstermektedir. Ögretmen adaylarının çevresel okuryazarlık düzeyleri bilimsel yayın ya da dergi takibi değişkenine göre çevresel farkındalık alt boyutunda anlamlı farklılık göstermektedir. Sınıf düzeyi, mezun olunan lise türü ve anne/baba eğitim durumu değişkenlerine göre anlamlı farklılık bulunamamıştır.
Okul öncesi eğitimde bütünleştirilmiş Türkçe ve fen etkinliklerinin çocukların çevre algısına etkisi
Bu araştırmanın amacı, okul öncesi dönemde bütünleştirilmiş Türkçe ve fen etkinliklerinin çocukların çevre algısına etkisini belirlemektir. Bu amaca ulaşmak için araştırmada karma yöntem kullanılmıştır. Karma yöntemin nitel boyutunda fenomenolojik desen, nicel boyutunda ise yarı deneysel desen kullanılmıştır. Araştırmanın örneklemini deney grubunda 10 çocuk, kontrol grubunda 10 çocuk olmak üzere 20 çocuk oluşturmaktadır. Deneysel işlemin ilk aşaması olarak deney ve kontrol grubundaki çocuklarda bir çevre resmi çizmeleri istenmiş ve çocuklarla yaptıkları çizimler hakkında birebir görüşmeler yapılmıştır. Çizimler Bir Çevre Çiz Test Rubriği (Draw An Environment Test-Rubric, DAET-R) ile değerlendirilmiş ve ilgili rubrik sarı ve mavi renk tonları ile nitel hâle evrilmeye çalışılmıştır. Ayrıca çocukların rubrik puanları SPSS 23 paket programına aktarılmış ve gerekli analizler yapılmıştır. Araştırmanın uygulama kısmında deney grubuna 9 tane bütünleştirilmiş Türkçe ve fen etkinliği 9 hafta süresince uygulanmıştır. Her etkinlikte farklı bir resimli çocuk kitabı kullanılmış ve etkinlik bu kitaplar çerçevesinde geliştirilmiştir. Kontrol grubu ise okul öncesi eğitim programında yer alan günlük eğitim akışlarına devam etmiştir. Deneysel kısmın son aşaması olarak deney ve kontrol grubundaki çocuklardan tekrar bir çevre resmi çizmeleri istenmiş ve çizimlerle ilgili çocuklarla birebir görüşmeler yapılmıştır. Araştırmanın sonucunda, resimli çocuk kitapları ile geliştirilen bütünleştirilmiş Türkçe ve fen etkinliklerinin uygulandığı deney grubundaki çocukların çevre algılarındaki değişimin kontrol grubundaki çocuklara göre geliştiği ve daha belirgin olduğu belirlenmiştir.
Okul öncesi öğretmenlerinin yaratıcılığı destekleme davranışlarının farklı değişkenlere göre incelenmesi
Bu araştırmada okul öncesi öğretmenlerinin sınıf içerisindeki yaratıcılığı destekleme davranışlarının farklı değişkenler açısından incelenmesi amaçlanmıştır. Araştırma nicel araştırma yöntemlerinden tarama modeli kullanılarak yürütülmüştür. Bu kapsamda kolay ulaşılabilir örnekleme yöntemi kullanılarak örnekleme ulaşılmıştır. Örneklemi Ağrı ilinde çalışan 223 okul öncesi öğretmeni oluşturmaktadır. Araştırmada Soh (2007) tarafından geliştirilen Akar (2014) tarafından Türkçeye çevrilen ve geçerlik güvenirlik çalışması yapılan indeks kullanılmıştır. 6'lı likert türünde 45 maddeden ve 9 alt boyuttan oluşan bu indeksten alınabilecek en yüksek puan 270 ve en düşük puan 45'tir. İndekste ters madde bulunmamaktadır. Alt boyutlarda en düşük Alpha katsayısı 0.68'dir. Tüm indeksin güvenirlik katsayısı ise .95 olarak hesaplanmıştır. Araştırmadan elde edilen veriler SPSS paket programı kullanılarak analiz edilmiştir. Ardından araştırmanın alt problemleri doğrultusunda istatistikler yapılmıştır. Anlamlılık değeri p<0,05 kabul edilmiştir. Araştırmanın verileri normal dağılım sağlamadığı için parametrik olmayan analiz yöntemlerinden yararlanılmıştır. Bu bağlamda Mann Whitney U ve Kruskal Wallis testleri kullanılmıştır. Yapılan analizler sonucunda öğretmenlerin sınıf içerisinde yaratıcılığı destekleme davranışları ile yaş ve öğretmenlerin yaratıcılık eğitimi alıp almama değişkenleri arasında anlamlı bir farklılık bulunamamıştır. Mesleki kıdem değişkeninde yargılama ve değerlendirme alt boyutlarında 6 yıl ve üstü mesleki kıdem yönünde anlamlı bir farklılık bulunmuştur. Çocuğun olup olmaması durumu değişkeninde entegrasyon, sorgulama, fırsatlar ve hayal kırıklığı alt boyutlarında çocuğu olmayan okul öncesi öğretmenleri yönünde anlamlı farklılık bulunmuştur. Çalışılan okulun konumu değişkeninde sorgulama, değerlendirme, fırsatlar ve hayal kırıklığı alt boyutlarında şehir merkezinde çalışan öğretmenler yönünde anlamlı farklılık bulunmuştur. Öğretmen olmaktan alınan memnuniyet değişkeninde bağımsızlık, motivasyon, yargılama ve değerlendirme alt boyutlarında ve toplam yaratıcılık puanında kararsız kalan okul öncesi öğretmenleri yönünde anlamlı farklılık bulunmuştur.
Güneş, dünya, ay ve yıldız kavramlarının öğretiminde kavram karikatürü kullanımının ilkokul birinci sınıf öğrencilerinin kavram yanılgılarının giderilmesine etkisi
Araştırmada birinci sınıf öğrencilerinin Dünya, Güneş, Ay ve yıldız kavramlarıyla ilgili var olan kavram yanılgıları belirlenmiş ve bu doğrultuda kavram karikatürleri hazırlanarak kavram yanılgılarının giderilmesi amaçlanmıştır. Araştırma 2022-2023 eğitim öğretim yılında Batı Karadeniz Bölgesinde yer alan bir ile bağlı ilçede bulunan ilkokulda birinci sınıflarla gerçekleştirilmiştir. Çalışma uygun örnekleme yöntemiyle belirlenen 18 öğrenci ile yürütülmüştür. Araştırmada tek grup ön test son test deneysel desen kullanılmıştır. Veri toplama aracı Güneş, Dünya, Ay ve yıldız kavramlarına yönelik kavram doğrultusunda olarak araştırmacı tarafından geliştirilen kavram yanılgılarını belirleme aracı kullanılmıştır. Veri toplama aracı ilgili literatür taraması ve uzman görüşleri doğrultusunda şekillendirilmiştir. Ders materyali olarak kavram karikatürleri araştırmacı tarafından oluşturulmuştur. Kavram karikatürleri aracılığıyla ders işlenmiştir. Kavram yanılgılarını belirleme aracı tüm öğrencilere ilk olarak ön test şeklinde uygulanmıştır. Daha sonra kavram karikatürleri ile işlenen derslerin ardından kavram yanılgılarını belirleme aracı, son test olarak uygulanmıştır. Verilerin analizinde betimsel analiz yöntemi kullanılmıştır. Araştırma sonucunda kavram karikatürleri ile ders işlemenin öğrencilerin kavram yanılgılarını gidermede etkili olduğu görülmüştür. Bu doğrultuda öğrencilerin astronomi kavramlarının öğretiminde kavram karikatürü kullanmanın ve görselleştirmenin yapılmasının etkili olacağı noktalarında öneriler getirilmiştir. ANAHTAR KELİMELER: Kavram Karikatürü, Kavram Yanılgısı, Dünya, Yıldız, Ay, Güneş.
Okul öncesi dönemde uygulanan eko-okullar programının çocukların geri dönüşüm farkındalık düzeylerine etkisi
Bu araştırmanın amacı okul öncesi dönemde uygulanan eko-okullar programının çocukların geri dönüşüm farkındalık düzeylerine etkisi incelemektir. Eko-okullar programının uygulandığı sınıfla MEB okul öncesi eğitim müfredatının uygulandığı sınıf arasında geri dönüşüm farkındalığı açısından bir farklılık olup olmadığı tespit edilmeye çalışılmıştır. Araştırmanın örneklemi 2022-2023 eğitim-öğretim yılında İstanbul ili Maltepe ilçesinde bağımsız bir anaokuluna devam eden 60-72 aylık 26 öğrenciden oluşmaktadır. Veri toplama aracı olarak 19 sorudan oluşan bir "Geri Dönüşüm Mülakat Formu" hazırlanmıştır. Araştırma öncesinde deney ve kontrol grubu öğrencilerine geri dönüşüm mülakat formu ön test olarak uygulandıktan sonra deney grubuna 12 hafta süreyle eko-okullar programı uygulanmıştır. Aynı işlem son test olarak her iki gruba da tekrarlandıktan sonra öğrencilerin cevapları puanlanarak elde edilen verilerin analizinde SPSS 27 paket programından yararlanılmıştır. Bulgular incelendiğinde gruplar arasında cinsiyet bakımından geri dönüşüm farkındalık düzeylerinde anlamlı bir farklılık bulunmamıştır. Ancak eko-okullar programının uygulandığı grubun klasik müfredatla öğrenim gören öğrenci grubuna göre geri dönüşüm farkındalık düzeylerinde belirgin bir artış olduğu görülmüştür. Bu bağlamda eko-okullar programının uygulandığı grupta, programın geri dönüşüm farkındalığı oluşturmada başarılı olduğu söylenebilir. Eko-okullar programı, geri dönüşüm faaliyetlerinin müfredatta yer almasına önem vermektedir. Eko-okullar programının uygulandığı grupta geri dönüşümün önemine vurgu yapan, atık kutularının kullanımını teşvik eden, atık kağıtların kağıt hamuru haline getirilip öğrencilerin kendi elleriyle yeniden kağıt üretmesi, atık materyallerden oyuncak tasarlaması, organik atıkların doğaya yeniden kazandırılması, çocukların bitki yetiştirmesi gibi doğayla etkileşimlerini artıran birçok etkinlik yapılmıştır. Uygulamalı faaliyetlere yer veren ve yaparak yaşayarak öğrenme yaklaşımını benimseyen eko-okullar programının çocuklar üzerindeki olumlu etkisi bu araştırmada görülmektedir.
Sınıf öğretmeni adaylarının fen okuryazarlık düzeyleri ve fen öğrenme becerilerinin incelenmesi
Bu araştırmada sınıf öğretmeni adaylarının fen okuryazarlık düzeylerini ve fen öğrenme becericilerini belirlemek ve birbiri ile ilişkisini tespit etmek amaçlanmıştır. Araştırma nicel araştırma yöntemi olup betimsel tarama modeli kullanılmıştır. Araştırmada çalışma grubunu 2023-2024 eğitim öğretim yılı güz döneminde Kastamonu Üniversitesi Temel Eğitim Bölümüne bağlı lisans programında öğrenim görmekte olan farklı sınıf seviyelerinden 202 sınıf öğretmeni adayından oluşmaktadır. Araştırmada sınıf öğretmeni adaylarının fen okuryazarlık düzeylerini belirlemek için Laugksch ve Spargo (1996) tarafından geliştirilen ve Duruk (2012) tarafından Türkçeye çevirisi yapılan 49 maddeden oluşan "Temel Fen Okuryazarlık Testi" ve fen öğrenme becerilerini belirlemek amacıyla Chang vd. (2011) tarafından geliştirilen ve Şenler (2014) tarafından Türkçeye çevirilen 29 maddeden oluşan "Fen Öğrenme Beceri Ölçeği" uygulanmıştır. Toplanan veriler SPSS-27 programı kullanılarak analiz edilmiştir. Araştırmanın sonucunda sınıf öğretmeni adaylarının fen okuryazarlık düzeyleri ve fen öğrenme becerilerinin yüksek olduğu ayrıca cinsiyet, sınıf düzeyi, yayın veya dergi takip etme, yerleşim yeri ve mezun oldukları lise türü değişkenine göre anlamlı bir farklılık olmadığı sonucu elde edilmiştir. Yapılan çalışmada farklılaşma fen okuryazarlık ölçeğinin alt boyutu olan "bilimin doğası" alt boyutunda ve fen öğrenme beceri ölçeği alt boyutu olan "iletişim" alt boyutunda yerleşim yeri değişkenin kentsel alan lehine anlamlı bir farklılık elde edilmiştir. Sınıf öğretmeni adaylarının fen okuryazarlık düzeyleri ile fen öğrenme becerileri arasında düşük düzeyde pozitif ve anlamlı bir ilişki olduğu sonucuna varılmıştır.
Okul öncesi öğretmen adaylarının geliştirdikleri dijital hikâyelerin, bu süreçteki deneyimlerinin ve dijital materyal oluşturabilmeye yönelik öz yeterlilik inançlarının incelenmesi
Bu araştırmanın amacı 2021-2022 bahar yarıyılı Erken Çocukluk Dönemi Edebiyatı dersine devam eden Okul Öncesi Öğretmenliği Bölümü üçüncü sınıf öğrencilerine dijital hikâye hazırlamaya ilişkin erken çocukluk edebiyatı dersi kapsamında sunulan 5 haftalık eğitimin ardından öğrencilerin geliştirdikleri dijital hikâyeleri nitelik bakımından ve bu eğitimin öğretmen adaylarının dijital materyal oluşturabilme öz yeterliliklerine çeşitli değişkenler (cinsiyet, yaş, anne-baba eğitim durumu, çalışma durumu, aile gelir durumu, sahip olduğu dijital teknoloji, dijital materyal oluşturabilmeye yönelik ders alma durumu) bağlamında etkisini incelemektir. Son olarak, araştırmada okul öncesi öğretmen adaylarının perspektifinden dijital hikâye geliştirme sürecinin değerlendirilmesi amaçlanmaktadır. Araştırma karma yöntem modeli kullanılarak yürütülmüş olup bu araştırmanın örneklemi amaçlı örnekleme yönteminden ölçüt örnekleme yöntemi ile seçilen (n = 139) okul öncesi öğretmen adayı oluşturmaktadır. Nicel veriler öğretmen eğitim programı içerisinde bulunan "Erken Çocukluk Dönemi Edebiyatı" dersi kapsamında içerik planlanması ile bir müdahale programı oluşturularak "Tek Gruplu Deneysel Araştırma Deseni" kullanılmıştır. Bu gruba Uzun ve Akay (2021)'ın hazırladığı "Öğretmenlerin dijital materyal oluşturabilme öz yeterlilikleri" ölçeği müdahale öncesi ve sonrası uygulanmıştır. Müdahale öncesi ve sonrasına katılan (n=106) öğretmen adayları ile bu analiz gerçekleştirilmiştir. Elde edilen veriler SPSS 26 istatistik programı kullanılarak ilişkili örneklemler T-testi kullanılarak analiz edilmiştir. Bununla birlikte öğretmen adayları tarafından geliştirilen dijital kitapların (n=137) Özcan vd. (2016)'nin hazırladığı "Dijital Hikâyeler İçin Dereceli Değerlendirme Ölçeği" ve araştırmacı tarafından hazırlanan "Dijital Kitapların Çocuk Edebiyatına Uygunluğunu Ölçmeye Yönelik Dereceli Değerlendirme Ölçeği" kullanılarak değerlendirilmiştir. Dijital kitapların yüzde ve frekans değerleri verilerek analiz edilmiştir. Nitel veriler ise araştırmacı tarafından oluşturulan yarı yapılandırılmış görüşme formu aracılığıyla müdahale programına katılan iki grup (ne = 6, nk = 6) öğretmen adayı ile odak grup görüşmesi ile toplanmış, tematik içerik analizi ile analiz edilmiştir. Araştırma sonucunda müdahale programı sonrası öğretmenlerin özyeterliliklerinde anlamlı farklılık bulunmuştur. Ön test son test puanlarının cinsiyet, anne baba eğitim durumu, aile gelir durumu değişkenleri açısından farklılık bulunmazken, tablet ve dijital materyal oluşturmaya yönelik ders alma durumlarına göre anlamlı farklılık bulunmuştur. Okul öncesi öğretmen adayları dijital kitapların tüm gelişim alanlarındaki kavram ve kazanımların kazandırılmasında kullanabileceğini ve ileride öğretmen olduklarında dijital kitapları öğretim materyali olarak kullanabileceklerini ifade etmişlerdir. Oluşturulan dijital kitapların dijitallik ve çocuk edebiyatına uygunluğu bakımından ölçülen kriterleri ortalama düzeyde taşıdıkları bulunmuş, geliştirilmesi gereken noktaları olduğu tespit edilmiştir.
Biyografik resimli çocuk kitapları ve etkileşimli okuma
Bu araştırmanın amacı, biyografi türündeki resimli çocuk kitaplarının okul öncesi eğitim programındaki 'Kendisine ve ailesine ait özellikleri tanıtır' kazanımlarının edinilmesini nasıl etkilediğini incelemektir. Eylem araştırmasının kullanıldığı bu araştırmadaki veriler 2021-2022 eğitim öğretim yılında Düzce ilinin Gölyaka ilçesine bağlı bir devlet okulundan edinilmiştir. Çalışma kapsamında okul öncesi dönemde bulunan 6 çocuğun katılımıyla gerçekleştirilen etkileşimli okuma atölyelerine ve etkinliklere yer verilmiştir. 5 adet biyografi türünde nitelikli resimli çocuk kitabının kullanıldığı çalışma 6 hafta sürmüştür. Uygulama araştırmacı tarafından yürütülmüştür. Verileri toplamak için kontrol listesi değerlendirme formu, ön değerlendirme ve son değerlendirme olmak üzere iki kez uygulanmış ve süreç içerisinde araştırmacı günlüğü tutulmuştur. Etkileşimli okuma atölyelerinin tamamlanmasının ardından eylem öncesi çocuklarla gerçekleştirilen görüşmeler yeniden yapılmış, elde edilen veriler alan yazın ışığında tartışılmıştır Eylem araştırması olarak tasarlanan bu çalışmada durum tespiti yapabilmek amacıyla 57 okul öncesi öğretmeni, 42 ebeveyn ve 40 çocuk ile görüşmeler yapılmıştır. Öğretmen ve ebeveynler ile görüşülürken verilen cevaplar doğrultusunda kontrol listesi değerlendirme formunda bulunan veriler işaretlenirken öğrencilerden ses kaydı alınmıştır. Daha sonra bilgisayar ortamına aktarılan veriler içerik analizi yöntemi ile analiz edilmiştir. Durum tespiti yapıldıktan sonra eylem planı hazırlanarak etkileşimli kitap okuma atölyeleri gerçekleştirilmiştir. Son olarak yapılan görüşmeler neticesinde biyografi türündeki resimli çocuk kitaplarının çocukların belirtilen kazanımlara katkı sağlayıp sağlamadıkları analiz edilmiştir. Yapılan araştırmada biyografi türündeki resimli çocuk kitaplarının etkileşimli okuma yöntemiyle okunmasının MEB (2013) Okul Öncesi Eğitim Programında yer alan 'Kendisine ait özellikleri tanıtır/ Ailesiyle ilgili özellikleri tanıtır' kazanımlarına olumlu yönde katkı sağladığı sonucuna ulaşılmıştır. Yapılan araştırmanın sonucuna göre biyografi türündeki resimli çocuk kitaplarının öğrencilerin kendilerine ilişkin ad-soyad, yaş ve fiziksel özelliklerini, ebeveynlerine ilişkin ad, soyad ve mesleklerini; yakın akrabalarına ilişkin isim ve ev adreslerini ifade etmelerinde artış sağladığı görülmüştür. Ancak öğrencinin cinsiyeti, boy uzunluğu, duyuşsal özellikleri, anne ve babasına ilişkin fiziksel özellikleri ve ebeveynlerinden birisine ait telefon numaralarını söylemelerinde ise bir değişikliğe rastlanmamıştır.
Okul öncesi öğretmen adaylarının vatandaş bilimi'ne yönelik görüşlerinin belirlenmesi
Bu çalışmanın amacı, okul öncesi öğretmen adaylarının vatandaş bilimine yönelik tutumlarını belirlemek ve bu tutumların cinsiyet, sınıf seviyesi ve bölgesel farklılıklar açısından nasıl değiştiğini incelemektir. Çalışma, vatandaş bilimi projelerinin okul öncesi eğitimdeki önemini vurgulamayı ve bu projelerin eğitim programlarına entegrasyonunu desteklemeyi amaçlamaktadır. Çalışma, nicel ve nitel araştırma yöntemlerinin kullanıldığı karma bir araştırma desenine sahiptir. Nicel veri toplama aracı olarak 20 maddelik beşli Likert tipi "Vatandaş Bilimine Yönelik Tutum Ölçeği" kullanılmıştır. Nitel veriler ise yarı yapılandırılmış görüşme formu aracılığıyla toplanmıştır. Araştırmada nicel veriler, ölçek aracılığıyla Türkiye'nin yedi farklı bölgesindeki devlet üniversitelerinin eğitim fakültelerinde öğrenim gören toplam 707 okul öncesi öğretmen adayından (412 kadın, 295 erkek) toplanmıştır. Nitel veriler, aynı bölgelerdeki 145 öğretmen adayı ile yapılan yüz yüze ve çevrimiçi görüşmelerle elde edilmiştir. Elde edilen nicel veriler, SPSS programı kullanılarak betimsel ve çıkarımsal istatistikler (bağımsız örneklemler t-testi ve ANOVA) ile analiz edilmiştir. Nitel veriler ise tematik analiz yöntemi ile kodlanmış ve ana temalar, alt temalar ve kategoriler belirlenmiştir. Çalışmanın bulguları, kadın öğretmen adaylarının vatandaş bilimine yönelik tutumlarının erkeklere göre daha olumlu olduğunu ve bu farkın istatistiksel olarak anlamlı olduğunu göstermektedir. Sınıf seviyesi arttıkça vatandaş bilimi projelerine yönelik tutumların daha olumlu hale geldiği belirlenmiştir. Ayrıca, Doğu Anadolu ve Güneydoğu Anadolu bölgelerindeki öğretmen adaylarının vatandaş bilimine yönelik daha olumlu tutumlara sahip olduğu, Karadeniz bölgesindeki öğretmen adaylarının ise daha düşük tutum puanlarına sahip olduğu görülmüştür. Çalışmanın sonuçları ışığında, vatandaş bilimi projelerinin okul öncesi eğitim müfredatına daha erken aşamalarda entegre edilmesi önerilmektedir. Ayrıca, öğretmen adaylarının bu projelere yönelik yeterliliklerini artırmak için uygulamalı eğitim ve öğretmen eğitim programları düzenlenmelidir. Eğitimde bölgesel farklılıklar dikkate alınarak, projelerin tüm bölgelerde eşit şekilde uygulanabilmesi için gerekli kaynak ve malzeme desteği sağlanmalıdır.
Okul öncesi öğretmen adaylarının yapay zekâ uygulamalarına yönelik görüşlerinin belirlenmesi
Bu araştırmanın amacı, okul öncesi öğretmen adaylarının yapay zekâ uygulamalarına yönelik tutumlarını ve bu teknolojilere dair görüşlerini belirlemektir. Araştırma, nicel ve nitel veri toplama yöntemlerini içeren karma bir desen kullanılarak gerçekleştirilmiştir. Nicel veriler, araştırmacı tarafından geliştirilen ve 20 maddeden oluşan "Yapay Zekâ Uygulamaları Tutum Ölçeği" ile toplanmış, nitel veriler ise yarı yapılandırılmış görüşme soruları aracılığıyla elde edilmiştir. Araştırmanın nicel bölümünde, Türkiye'nin farklı bölgelerindeki devlet üniversitelerinde eğitim gören 725 okul öncesi öğretmen adayı örnekleme alınmıştır. Verilerin analizinde betimsel istatistikler, bağımsız örneklem t-testi ve tek yönlü ANOVA testi kullanılmıştır. Nicel bulgular, kadın öğretmen adaylarının erkek öğretmen adaylarına göre YZ uygulamalarına yönelik daha olumlu tutum sergilediğini ve sınıf seviyeleri arasında anlamlı bir fark olmadığını göstermiştir. Ancak, bölgeler arasında anlamlı farklılıklar bulunmuş ve Doğu Anadolu ile Karadeniz bölgelerindeki adayların tutumlarının diğer bölgelere göre daha olumlu olduğu belirlenmiştir. Nitel bölümde ise 120 öğretmen adayı ile yapılan görüşmelerden elde edilen veriler, tematik analiz yöntemiyle incelenmiştir. Bulgular, öğretmen adaylarının YZ teknolojilerine yönelik olumlu ve olumsuz yaklaşımlarını, yeterlilik düzeylerini ve bu teknolojilerin eğitimde kullanımına yönelik endişelerini ortaya koymuştur. Araştırma sonuçlarına dayanarak, YZ teknolojilerinin eğitimde etkin kullanımı için öğretmen adaylarına yönelik kapsamlı eğitim programları düzenlenmesi, teknolojik altyapının geliştirilmesi ve öğretmenlerin YZ teknolojilerine yönelik farkındalıklarının artırılması önerilmektedir. Ayrıca, etik ve güvenlik konularında rehberlik sağlanması ve eğitim materyalleri ile destek kaynaklarının temin edilmesi, bu teknolojilerin eğitimde daha yaygın ve etkili bir şekilde kullanılmasını sağlayacaktır.
Okul öncesi öğretmen adaylarının sürdürülebilir kalkınma hedefleri ve liderlik uygulamalarına yönelik görüşlerinin incelenmesi
Bu araştırma, okul öncesi öğretmen adaylarının sürdürülebilir kalkınma hedefleri (SKH) ve liderlik uygulamalarına yönelik tutumlarını incelemeyi amaçlamaktadır. Araştırmanın amacı, bu konulara yönelik farkındalık ve tutumların nasıl şekillendiğini, cinsiyet ve sınıf seviyelerine göre farklılıkları ve bu farkındalıkların eğitim programlarına entegrasyonunu değerlendirmektir. Araştırmada karma araştırma yöntemi kullanılmıştır. Nicel veriler, 20 maddelik beşli Likert tipi bir ölçek ile toplanmış, nitel veriler ise yarı yapılandırılmış görüşme soruları aracılığıyla elde edilmiştir. Nicel veri toplama aracı olarak "Sürdürülebilir Kalkınma Hedefleri ve Liderlik Uygulamaları Tutum Ölçeği" kullanılmış ve 389 okul öncesi öğretmen adayına uygulanmıştır. Nitel veriler ise 92 öğretmen adayı ile yapılan görüşmeler sonucunda elde edilmiştir. Veri analizi sürecinde, nicel veriler SPSS yazılımı kullanılarak analiz edilmiştir. Bağımsız örneklemler t-testi ve Tek Yönlü ANOVA kullanılarak cinsiyet ve sınıf seviyelerine göre farklılıklar incelenmiştir. Nitel veriler tematik analiz yöntemi ile kodlanmış ve ana temalar, alt temalar ve kategoriler belirlenmiştir. Araştırma sonuçları, öğretmen adaylarının SKH ve liderlik uygulamalarına yönelik tutumlarının genel olarak olumlu olduğunu göstermiştir. Kadın öğretmen adaylarının bu konulara yönelik tutumları erkeklere göre daha olumludur. Sınıf seviyelerine göre farklılıklar da anlamlı bulunmuş, özellikle 2. sınıf öğrencilerinin en yüksek tutum puanlarına sahip olduğu görülmüştür. Bölgesel analizlerde, Doğu Anadolu bölgesindeki öğretmen adaylarının en yüksek tutum puanlarına sahip olduğu belirlenmiştir. Öneriler arasında, SKH ve liderlik uygulamalarının eğitim programlarına daha fazla entegrasyonu, liderlik eğitimlerinin güçlendirilmesi, çevre dostu eğitim materyallerinin kullanılması ve bölgesel farklılıkların dikkate alınması yer almaktadır. Ayrıca, küresel vatandaşlık ve toplumsal cinsiyet eşitliği eğitiminin güçlendirilmesi gerektiği vurgulanmaktadır. Bu bulgular, öğretmen eğitimi programlarının sürdürülebilir kalkınma ve liderlik becerilerine odaklanması gerektiğini göstermektedir.
İlkokul 4. sınıf öğrencilerinin fosil ve fosilleşme süreci ile ilgili sahip oldukları zihinsel modellerin incelenmesi
Bu araştırmada ilkokul 4. sınıf öğrencilerin fosil ve fosilleşme kavramları hakkındaki zihinsel modellerinin incelenmesi amaçlanmıştır. Araştırma 2022-2023 eğitim öğretim yılında Şanlıurfa ilinin bir ilçesinde bulunan iki ilkokuldaki dördüncü sınıf öğrencileriyle gerçekleştirilmiştir. Çalışma, uygun örnekleme yöntemiyle seçilmiş 185 öğrenci ile gerçekleştirilmiştir. Araştırmada nitel araştırma yöntemlerinden biri olan özel durum çalışması kullanılmıştır. Veri toplama aracı olarak fosil ve fosilleşme kavramları doğrultusunda araştırmacı tarafından hazırlanan zihinsel model belirleme aracı kullanılmıştır. Veri toplama aracı, ilgili literatür taraması ve uzman görüşleri temelinde oluşturulmuştur. Araştırmacı tarafından hazırlanan veri toplama aracı öğrencilere sunulmuş ve öğrencilere bir ders saati süre verilerek soruları yanıtlamaları istenmiştir. Araştırma sonucunda öğrencilerin fosil ve fosilleşme kavramları ile ilgili en fazla uyumsuz model ve bilimsel modele sahip oldukları belirlenmiştir. Bu açıdan öğrencilerin derslere etkin katılımı, somut örnekler kullanımı gibi çalışmalara yer verilebilmesi önerilerinde bulunulmuştur.
Okul öncesi öğretmenlerinin geleneksel oyun ve dijital oyun algılarının metaforlar yoluyla incelenmesi
Bu araştırmada, okul öncesi öğretmenlerinin eğitim sürecinde kullandıkları, geleneksel oyun ve dijital oyun kavramlarına yönelik bilişsel yapılarının metaforlar aracılığıyla incelenmesi amaçlanmıştır. Araştırmada nitel araştırma modelinden olgu bilim (fenomenoloji) ve durum çalışması (case study) deseniyle çalışmanın niteliği, geçerlik ve güvenirliğini artırma yoluyla yöntemsel ve veri çeşitleme tekniklerinden faydalanılmıştır. Çalışmanın katılımcı grubuna, amaçlı örnekleme teknikleri içerisindeki ölçüt (kriter) örnekleme yöntemiyle karar verilmiştir. Katılımcılar 2022-2023 eğitim öğretim yılında Şanlıurfa ili Viranşehir ilçesinde MEB'e bağlı okullarda çalışan 160 okul öncesi öğretmeninden oluşmuştur. Veri toplama aracı olarak üç bölümden oluşan bir veri toplama formu kullanılmıştır. Birinci bölümde "Geleneksel Oyun ………………. gibidir. Çünkü……. ." sorusu, ikinci bölümde "Dijital oyun …………… gibidir. Çünkü …………… ." sorusu, üçüncü bölümde "Geleneksel oyun ve dijital oyun konusunda düşüncelerinizi kısa bir kompozisyon olarak belirtiniz." sorusuna yer verilmiştir. Hazırlanan ölçme aracının geçerlik ve güvenirliğinin tespitine yönelik pilot uygulama gerçekleştirilmiştir. Katılımcılardan toplanan verilerin analizinde ve yorumlanmasında içerik analizi yöntemi kullanılmıştır. Araştırmanın güvenirliğine yönelik uzmanlar arası uyum katsayısı birinci bölüm için %94.15, ikinci bölüm için %92.21 ve üçüncü bölüm için % 97.40 olarak hesaplanmıştır. Elde edilen veriler betimsel istatistiklerden frekans değerleri ve yüzdelik değerleri hesaplanarak tablolaştırılmıştır. Veri toplama formunun ilk bölümünde okul öncesi öğretmenleri tarafından oluşturulan metaforlar ortak özellikleri göz önünde bulundurularak 8 kavramsal kategoriye ayrılmıştır. Bu bağlamda okul öncesi öğretmenlerinin geleneksel ve dijital oyun kavramlarıyla ilgili metaforlarının en fazla "duygu anlatımlarını içeren" kategorisinde yoğunlaştığı görülmüştür. İkinci bölümde geleneksel ve dijital oyun kavramları, benzer ve farklılaşan metaforlar kategorileri içinde farklı temalar bağlamında ele alınmıştır. Oluşturulan temalarda her iki oyun türünde de metaforların olduğu görülmüştür. Üçüncü bölüm altında incelenen kompozisyonların ortak özellikleri dikkate alınarak 6 kavramsal kategori altında yoğunlaştıkları tespit edilmiştir. Bu kapsamda okul öncesi öğretmenlerinin oyun kavramlarıyla ilgili kompozisyonların en fazla "bilinçli farkındalık" kategorisinde toplandıkları belirlenmiştir. Çalışmada kullanılan veri toplama aracındaki tüm bölümlerde öğretmenlerin bilişsel yapılarını rahatlıkla, yeterli ve ayrıntılı bir biçimde ifade ettikleri görülmüştür.
Matematiksel modelleme etkinliklerinin ilkokul öğrencilerinin sayı hissi ve matematiğe yönelik tutumlarına etkisi
Bu çalışma, matematiksel modelleme etkinliklerinin dördüncü sınıf öğrencilerinin sayı hissi ve matematiğe yönelik tutumları üzerindeki etkisi incelenmesi amacıyla geliştirilmiştir. Bu araştırma nicel araştırma yöntemlerinden yarı deneysel denkleştirilmemiş ön test-son test kontrol grup deseniyle oluşturulmuştur. Araştırma Van ili İpekyolu İlçe Milli Eğitim Müdürlüğüne bağlı bir devlet ilkokulunun dördüncü sınıf öğrencileriyle yürütülmüştür. Dördüncü sınıf öğrencilerinden oluşan deney grubu 20 kişi ve kontrol grubu 20 olmak üzere toplamda 40 öğrenciden elde edilen veriler kullanılmıştır. Bu araştırmada ön test ve son test olarak Çekirdekci (2015) tarafından geliştirilen Sayı Hissi Testi ve Hacıömeroğlu (2017) tarafından uyarlama çalışması yapılan Matematiğe Yönelik Tutum Ölçeği kısa formu kullanılmıştır. Ön test sonuçlarının belirlenen kriterleri sağlaması sonucu deney grubuyla araştırmacı tarafından geliştirilen matematiksel modelleme etkinlikleri ile ders işlenirken kontrol grubunda mevcut öğretim programına uygun ders işlenmeye devam edilmiştir. Araştırmada 10 hafta süren etkinliklerden sonra son testler uygulanmıştır. Elde edilen veriler SPSS 22 programı kullanılarak analiz edilmiştir. Araştırmadan elde edilen verilere göre deney grubunun sayı hissi ön test ve son test puanlarının anlamlı fark oluştuğu görülmüştür. Kontrol grubunda ise sayı hissi testleri için anlamlı fark bulunmamıştır. Deney grubunun Matematiğe Yönelik Tutum Ölçeği ön test-son test puanları arasında anlamlı bir fark oluştuğu tespit edilmiş ancak kontrol grubunda anlamlı farklılık bulunamamıştır. Gruplar arası sayı hissi puanlarına bakıldığında deney ve kontrol grubu arasında anlamlı farklılık bulunmuş, bu fark deney grubunun lehine olarak görülmüştür. Matematiğe yönelik tutum puanlarına göre deney ve kontrol grubu arasında anlamlı fark bulunmuştur. Bulunan bu fark deney grubunun lehinedir. Elde edilen verilerden yapılan matematiksel modelleme etkinliklerinin öğrencilerin sayı hissi ve matematiğe yönelik tutumları üzerinde olumlu etkisi olduğu sonucuna ulaşılmıştır. Elde edilen bulgular ve sonuçlar ayrıntılı bir şekilde yorumlanmıştır. Çalışmanın sonunda yapılabilecek araştırmalara yönelik önerilere yer verilmiştir.
İlkokul müfredat programının çokkültürlü eğitim açısından değerlendirilmesi ve sınıf öğretmenlerinin çokkültürlü eğitim algıları
Türkiye Cumhuriyeti kurulduğu günden itibaren çok çeşitli etnik unsurların bir arada yaşamış olduğu bir demografik yapıya sahiptir. Otuzun üzerinde etnik unsurun bir arada yaşadığı ülkemiz çok farklı kültürlerin bir arada yaşadığı bir toplumdur. Bu kadar farklı unsurun bir arada yaşıyor oluşu toplumumuzda çokkültürlü bir yapının olduğunu göstermektedir. Bu çokkültürlü yapı ülkemizin birçok noktasında kendini apaçık göstermektedir. Her bir kültürün farklı yaşayış biçimleri, dilleri, örfleri, gelenekleri ve bunun gibi birçok kendine has özelliği bulunmaktadır. İşte bu farklılıkların var oluyor oluşu çeşitli kültürlere saygıyı, empati göstermeyi ve karşılıklı olarak birbirini anlamanın bir gereklilik olduğunu karşımıza çıkarmaktadır. Ülkemiz zaten hali hazırda çokkültürlü bir yapıya sahipken kuruluş sonrası gerçekleşen olaylar ve göçlerle birlikte bu durum çok daha çeşitli bir toplum yapısını karşımıza çıkarmıştır. Çokkültürlü bir toplum yapısına sahip olmamız, doğu ile batı arasında bir geçiş noktasında olmamız, Batı Trakya, Balkanlar, Kıbrıs ve komşu ülkelerde bulunan Osmanlı İmparatorluğu mirası, ülkeler arası yapılan işçi göçleri, son yıllarda Türki Cumhuriyetlerle daha çok gelişen ilişkiler gibi sebeplerden dolayı ülkemiz için artık çokkültürlü yapıyı benimseyerek bunu eğitim sistemimize entegre etmek bir zaruret halini almıştır. İşte bu durumlardan yola çıkarak böyle bir araştırmanın yapılması ihtiyacı ortaya çıkmıştır. Ayrıca küreselleşme ile birlikte farklı ülkelerden gelen göçmenlerin uyum süreci ve eğitimi, toplumların uyumlu bir şekilde bir arada yaşaması açısından kritik bir unsurdur. Eğitim ortamı, kültürlerarası iletişimin en etkili şekilde sağlanabileceği bir platform olarak önem taşımaktadır ve öğretmenler bu sürecin en önemli yapı taşıdır. Bu araştırma öncelikli olarak nitel bir araştırmadır. Araştırma iki bölümden oluşmaktadır. İlk bölümde ilkokul düzeyinde yer alan bütün dersler çokkültürlü eğitim açısından değerlendirilmiştir. Bu değerlendirme yapılırken Castagno (2009)'nun oluşturmuş olduğu kuramsal çerçeve ve aynı zamanda Seban ve Uyanık(2016)'ın yine bu çerçeveden yola çıkarak oluşturmuş olduğu sorular kullanılarak bu çerçevede analiz edilmiştir. Araştırmanın ikinci bölümünde ilkokul düzeyinde sınıf öğretmenlerinin çokkültürlü eğitim algıları değerlendirilmiştir. Bunun için literatür taraması yapılarak araştırmaya uygun olan 8 soru hazırlanmış ve kapsam geçerliliğin sağlanması için uzman görüşü alınmıştır. Araştırma grubunu, 2022-2023 Kastamonu ilinde ilkokullarda görev yapan sınıf öğretmenleri oluşturmaktadır. Araştırmanın çalışma grubunu ilkokullarda görev yapan sınıf öğretmenleri oluşturmuştur. Araştırmaya 21-55 yaş aralığında olan 7 erkek ve 11 kadın olmak üzere toplam 18 kişi katılmıştır. Araştırmanın ilk bölümünün verileri betimsel analiz ile ikinci bölümün verileri ise içerik analizi ile çözümlenmiştir. Bu tespitlerle birlikte ülkemizde yaşayan çeşitli kültürler ve daha sonradan çeşitli sebeplerle ülkemize gelen geçici koruma statüsünde yer alan göçmenlerin yaşadığı zorlukların kökenlerine inilmesi gerektiği önemli noktalardan biridir. Eğitim sisteminin bu değişen demografik ve sosyal dinamiklere uyum sağlamasının gerekliliği ortaya çıkmaktadır. Çokkültürlülük ve beraberinde gelen sorunları ele almak ve eğitim sisteminin bu değişen ihtiyaçlara adapte olmasını sağlamak için dikkate alınması gereken önceliklerin olduğu görülmektedir.
Okul öncesi dönem çocuklarının farklı ekosistemlerdeki ögelere ilişkin farkındalıklarının belirlenmesi
Bu araştırmanın temel amacı okul öncesi dönem çocuklarının sucul ve karasal ekosisteme yönelik farkındalıklarını belirleyip, bu farkındalıklarını var olduğunu ifade ettikleri canlı-cansız ögelerin betimlenmesi ve bu ögeler arasında kurdukları ilişkiler açısından değerlendirmektir. Araştırmanın bir diğer amacı ise çocukların sahip olduğu temel bilimsel süreç becerilerinin, ekosistemlerdeki ögeler arası ilişkileri kurarken ne oranda etkilediğini ortaya çıkarmaktır. Araştırmanın örneklemi 2021-2022 eğitim-öğretim yılı Van il sınırlarında bağımsız anaokuluna devam eden 5 yaş öğrencilerinden oluşmaktadır. Seçkisiz kolay ulaşılabilir örneklem ile belirlenen 60 öğrenci araştırmaya dahil olmuştur. Yapılan araştırma karma desenli olup; çalışmanın nitel boyutunda tarama modeli kullanılarak öğrencilerin boş kağıda yaptıkları denizel ve karasal ekosisteme ait çizimleri Bir Çevre Çiz Test Rubriği ile (Draw An Environment Test-Rubric, DAET-R, DAME-R) betimsel analiz yapılarak temalara ayrılmış, nicel boyutunda ise öğrencilerin temel bilimsel süreç becerileri ve çevrede var olan canlı-cansız varlıklar arası ilişki kurabilme düzeyleri arasındaki yakınlık durumlarını belirlemek üzere korelasyonel (ilişkisel) bir çalışma yapılmıştır. Elde edilen bulgular neticesinde öğrencilerin denizel ekosistem çizimlerinde en sık kullandıkları ögeler; insan figürü (f=35), ahtapot (f=47), yosun (f=27), köpekbalığı (f=16), güneş (f=37) ve bulut (f=15) olurken, karasal ekosistem çizimlerinde en sık kullandıkları ögeler; ağaç (f=40), çimen (f=37), çiçek (f=23), kelebek (f=14) olmuştur. Hem sucul hem karasal ekosistem çizimlerinin incelenmesi sonucunda öğrenciler canlı ve cansız ögelere yer verirken, bir sistem anlayışı içerisinde yani iki veya daha fazla gruba ait varlıklar arasında bağlantı kuramamış olmaları, çalışma grubundaki öğrencilerin doğal ortamlarda bir sistem anlayışı olduğunun yeterince farkında olmadıklarını ortaya koymaktadır. Öğrencilerin rubrik puanları ve bilimsel süreç beceri puanları arasında yapılan t testi sonucunda aldıkları toplam puan açısından anlamlı farklılıklar gözlenirken, süreç becerileri alt basamaklarında değişimler görülmektedir. Elde edilen veriler ayrıntılı bir şekilde sunulmuş, bu bilgiler ışığında önerilerde bulunulmuştur.
Okul öncesi dönem matematik eğitiminde sayı kavramı ile ilgili Türkiye'de yayımlanan lisansüstü tezlerin incelenmesi
Bu araştırma, Türkiye'de okul öncesi dönem matematik eğitiminde sayı kavramı ile ilgili yazılmış yüksek lisans ve doktora tezlerini belirli değişkenler (düzey, yıl, üniversite, amaç, araştırma deseni ve yaklaşımı, katılımcı, veri toplama aracı, veri analiz yöntemi, birbirine benzer amaçla yazılmış tezler arasında benzerlikler veya farklılıklar, amaç, bulgular, sonuç) açısından analiz ederek, bu lisansüstü tezler hakkında genel çıkarımlar yapmak amacıyla yapılmıştır. Araştırma nitel veri araştırma yöntemi kullanılarak yürütülmüş, sistematik literatür tarama deseni tercih edilmiştir. Veri analiz yöntemi olarak ise doküman analiz yöntemi kullanılmıştır. Araştırmaya dahil edilecek olan lisansüstü tezlerin belirlenmesi için YÖK Ulusal Tez Merkezi veri tabanına 'sayılar', 'sayı kavramı', 'sayı hissi', 'sayı duyusu', 'okul öncesi', 'erken çocukluk', 'matematik' gibi anahtar kelimeler kullanılarak tarama yapılmıştır. Tarama sonucunda kriterlere uygun çalışmalar araştırmaya dahil edilmiş ve 29 adet yüksek lisans tezi, 3 adet doktora tezi olmak üzere 32 lisansüstü tezin analizi yapılmıştır. Okul öncesi dönem matematik eğitiminde sayı kavramı ile ilgili lisansüstü tezler en çok 2016-2020 tarihleri arasında ve Gazi Üniversitesi'nde yazılmıştır. Tezlerin çalışma grubunu en çok okul öncesi dönem çocukları oluştururken çalışma grubunun yaş dağılımını 60-72 ay çocuklar oluşturmaktadır. Çalışmalarda yer alan örneklem grubu büyüklüğünde en çok 31-100 katılımcı aralığının tercih edildiği sonucuna ulaşılmıştır. İncelenen tezlerde en çok nicel araştırma yöntemi kullanılırken araştırma deseni olarak yarı deneysel desen tercih edilmiştir. Veri toplama aracı olarak en çok tanılayıcı testler kullanılmıştır. Lisansüstü tezlerde en çok tercih edilen veri analiz yöntemi t-testi ve non-parametrik testler olmuştur. Tezler amaçları bakımından incelendiği zaman çoğunlukla yöntem-tekniklerin sayı kavramına etkisi amacına yönelik araştırmalar yapıldığı görülmektedir. Araştırmaya dahil edilen tezlerden birbirine benzer amaçla yazılan 12 adet tez olduğu görülmüştür. Bu benzer amaçlı tezlerin yılları birbirinden farklılık göstermektedir. İncelenen lisansüstü tezlerin bulgular açısından özelliklerine bakıldığında farklı yöntem-teknikler ve farklı matematik programları geliştirmeye veya uygulamaya yönelik çalışmalara ağırlık verildiği gözlemlenmiştir. Araştırma kapsamında incelenen lisansüstü tezlerde çoğunlukla farklı yöntem ve teknik değişkeni ile ilgili pozitif yönlü sonuçlar elde edildiği, cinsiyet değişkeni ile ilgili ise anlamlı bir fark ortaya çıkmadığı sonucuna ulaşılmıştır. İncelenen lisansüstü tezlerin uygulamaya yönelik önerilerinde en çok eğitimcilere eğitim/seminer verilmesi gerektiği, araştırmacıya yönelik önerilerinde ise en çok örneklem sayısı/ düzeyi ile ilgili düzenlemeler yapılarak yeni araştırmalar düzenlenebileceği ortaya konulmuştur.
İlkokul öğrencilerinin problem çözme becerilerinin yaşam becerilerini yordama gücünün incelenmesi
Bu araştırmada ilkokul öğrencilerinin yaşam becerileri ile problem çözme becerileri ve bu beceriler arasındaki ilişkinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Araştırma kapsamında ilkokul dördüncü sınıf öğrencilerinin yaşam becerileri ile problem çözme becerilerinin incelenmesi ve bu iki değişken arasındaki ilişkinin belirlenmesi, diğer bir deyişle mevcut durumun ortaya konması amaçlandığından ilişkisel tarama modeli kullanılmıştır. Araştırmaya ilkokul dördüncü sınıfta bulunan toplam 118 öğrenci katılım sağlamıştır. İlkokul dördüncü sınıf öğrencilerinin yaşam becerilerinin belirlenebilmesi amacıyla Yayla-Eskici (2017) tarafından geliştirilen "Yaşam Becerileri Ölçeği", problem çözme becerilerinin belirlenebilmesi için ise Serin vd. (2010) tarafından geliştirilen "Çocuklar için Problem Çözme Envanteri" kullanılmıştır. Araştırma verilerinin analizinde SPSS programı kullanılmıştır. İlkokul dördüncü sınıf öğrencilerinin yaşam becerileri ve problem çözme becerileri düzeylerinin belirlenebilmesi amacıyla betimsel istatistiklerden yararlanılmıştır. İlkokul öğrencilerinin yaşam becerileri ve problem çözme becerilerinin; cinsiyete göre farklılık gösterip göstermediğinin tespit edilebilmesi amacıyla bağımsız gruplar t-testi, anne ve baba eğitim düzeylerine göre değişiminin belirlenebilmesi amacıyla tek yönlü varyans analizinden (ANOVA) yararlanılmıştır. İlkokul öğrencilerinin yaşam becerileri ve problem çözme becerileri arasındaki ilişkinin tespiti için ise Pearson Momentler Çarpımı Korelasyon Katsayısı kullanılmıştır. Son olarak ilkokul öğrencilerinin problem çözme becerilerinin yaşam becerilerini yordama düzeylerinin belirlenebilmesi amacı ile basit doğrusal regresyon analizine başvurulmuştur. Araştırma sonucunda ilkokul dördüncü sınıf öğrencilerinin yaşam becerileri ölçek puanları orta puanının üzerinde bulunmuştur. İlkokul dördüncü sınıf öğrencilerinin problem çözme becerileri de ölçek orta puanının üzerinde olduğu tespit edilmiştir. İlkokul dördüncü sınıf öğrencilerinin yaşam becerileri, cinsiyete, anne ve baba eğitim düzeylerine göre bazı alt boyutlarda anlamlı olarak farklılık göstermiştir. İlkokul dördüncü sınıf öğrencilerinin problem çözme becerileri de cinsiyete ve anne eğitim düzeylerine göre anlamlı bir farklılık göstermiş, baba eğitim düzeyi üniversite ve üstü olan öğrencilerin problem çözme becerilerinin anlamlı düzeyde farklılaştığı tespit edilmiştir. İlkokul öğrencilerinin yaşam becerileri ile problem çözme becerileri arasında da pozitif yönde orta düzeyde bir ilişki olduğu ve problem çözme becerilerinin yaşam becerilerinin yordayıcısı olduğu belirlenmiştir.
Ters yüz edilmiş sınıf modeline dayalı hayat bilgisi öğretiminin öğrenci başarısına etkisi
Bu çalışmanın amacı ters yüz edilmiş sınıf modeline dayalı hayat bilgisi öğretiminin öğrenci başarısına etkisini ve modele ilişkin öğrenci görüşlerini incelemektir. Araştırma, 2022-2023 eğitim-öğretim yılı ikinci döneminde İstanbul'daki bir devlet okulunda 3.sınıf düzeyinde deney grubu (n=30), kontrol grubu (30) olmak üzere, toplam 60 öğrenci ile yapılmıştır. Dersler deney grubunda ters yüz edilmiş sınıf modeli ile kontrol grubunda ise mevcut öğretim programı ile yürütülmüştür. Araştırmada karma araştırma yöntemlerinden açıklayıcı sıralı desen kullanılmıştır. Çalışmanın nicel boyutunda ön test son test deney kontrol gruplu yarı deneysel desen kullanılmıştır. Veri toplama aracı olarak araştırmacı tarafından geliştirilen "3.Sınıf Hayat Bilgisi Dersi Doğada Hayat Ünitesi Başarı Testi" ve yarı yapılandırılmış görüşme formu kullanılmıştır. Araştırmada nicel veriler SPSS 22.0 paket programı ile analiz edilmiştir. Nitel verilerin çözümlenmesinde ise içerik analizi yöntemi kullanılmıştır. Araştırmadan elde edilen verilere göre ters yüz edilmiş sınıf modeline dayalı öğretimin öğrencilerin akademik başarılarını artırdığı sonucuna ulaşılmıştır. Bulgular ayrıca öğrencilerin modele ilişkin öğrencilerin olumlu görüşlere sahip olduklarını, sınıf içi etkinlikleri çok sevdiklerini, ters yüz edilmiş sınıf modelinin bundan sonraki derslerde uygulanabilir olduğunu göstermiştir.
Sınıf öğretmenlerinin ilkokul öğrencilerindeki matematiksel kavram yanılgılarına yönelik görüşleri
Bu araştırma, sınıf öğretmenlerinin ilkokul öğrencilerinde bulunan matematik dersi kavram yanılgılarına yönelik görüşlerinin incelenmesinin amaçlandığı nitel bir çalışma olup, araştırmada temel nitel araştırma deseni kullanılmıştır. Araştırmanın çalışma grubunu 2022-2023, 2023-2024 öğretim yılında Kastamonu ilinde devlet ve özel okullarda görev yapan 40 sınıf öğretmeni oluşturmaktadır. Bu araştırmada veriler, araştırmacı tarafından geliştirilen yarı yapılandırılmış soru formu aracılığıyla toplanmıştır. Elde edilen veriler tümevarımsal bir yaklaşım izlenerek içerik analize tabi tutulmuştur. Verilerin analizinde NVIVO 11 yazılımından yararlanılmıştır. Ulaşılan bulgulara göre sınıf öğretmenleri, öğrencilerde matematiksel kavram yanılgıları olduğunu belirtmiştir. Öğrencilerde karşılaşmış oldukları kavram yanılgılarına yönelik çözüm önerilerinin de bazı değişkenlere bağlı olarak farklılıklar gösterdiği gözlemlenmiştir. Araştırma sonucunda sınıf öğretmenlerinin matematik dersi öğrenme alanlarındaki kavram yanılgılarına yönelik görüşlerinin literatürdeki çalışmalarla paralellik gösterecek şekilde olduğu tespit edilmiştir.
Doğa deneyimine dayalı çevre eğitimi programının okul öncesi dönem çocuklarının çevresel farkındalıklarına etkisi
Bu araştırmanın amacı, geliştirilen doğa deneyimine dayalı çevre eğitimi programının okul öncesi dönem çocuklarının çevresel farkındalıklarına etkisini incelemektir. Araştırmada nitel ve nicel araştırma yöntemlerini içeren karma yöntem kullanılmıştır. Araştırmanın nitel boyutunu durum çalışması, nicel boyutunu ise ön test- son test tek grup deneysel desen oluşturmaktadır. Araştırmanın çalışma grubunu 2022-2023 eğitim-öğretim yılında Tokat ilindeki bir anaokula devam eden daha önce çevre eğitimi almamış olan, 60-72 aylık 4 kız 6 erkek olmak üzere 10 çocuk oluşturmaktadır. Araştırmada çalışma grubuna belirlenen ormanlık alanda 9 hafta süresince haftada bir günlük eğitim planı şeklinde doğa deneyimine dayalı çevre eğitimi programı etkinlikleri uygulanmıştır. Araştırmanın verileri araştırmacı tarafından geliştirilen yarı yapılandırılmış görüşme formu ve "Çocuklar İçin Çevre Ölçeği" aracılığıyla toplanmıştır. Araştırmanın nitel verileri içerik analiz yöntemi ile çözümlenmiştir. Ön test ve son test puanları arasındaki farklılaşma ise bağımlı örneklemeli t-testi ile analiz edilmiştir. Araştırma sonucunda çocukların doğa deneyimine dayalı çevre eğitimi programı öncesi ve sonrası görüşleri karşılaştırıldığında çocukların çevre, çevre kirliği, çevrenin korunması, canlılar, geri dönüşüm kavramları ile ilgili bilgi düzeylerinin ve farkındalıklarının artış gösterdiği tespit edilmiştir. Ayrıca yapılan deneysel çalışma sonrasında öğrencilerin son test puan ortalamalarının ön test puan ortalamalarından anlamlı olarak daha yüksek çıkmıştır. Bu sonuç doğa deneyimine dayalı çevre eğitimi programının okul öncesi dönem çocuklarının çevresel farkındalıkları üzerinde olumlu etkisi olduğuna işaret etmektedir. Elde edilen mevcut araştırma sonuçları ilgili alan yazın ışığında tartışılmış, öğretmenlere ve araştırmacılara öneriler sunulmuştur.
İlkokul öğrencilerinin çevre algılarının öğrenci çizimleri aracılığıyla değerlendirilmesi
Bu çalışmanın amacı, ilkokul öğrencilerinin çevre algılarını fenomenolojik bir yöntemi yapılandırmacı çerçevede kullanarak araştırmaktır. Araştırma, tüm sınıf düzeylerinden 100 ilköğretim öğrencisini kapsamaktadır ve öğrencilerden çevre anlayışlarını çizimler aracılığıyla ifade etmeleri istenmiştir. Niteliksel grafik verilerini nicel değerlere dönüştüren Bir Çevre Çiz Test Rubriği (BÇÇT-R), bu ifadeleri ölçülebilir sonuçlara dönüştürmek için kullanılmıştır. Dört boyut üzerinden değerlendirilen BÇÇT-R puanları, her biri 0 ile 4 arasında değişen bir skala üzerinden hesaplanmakta ve toplam puan 0 ile 16 arasında değişebilmektedir. BÇÇT-R 'den alınan yüksek puanlar, çocuğun çevre hakkındaki karmaşık ve bilimsel açıdan sağlam zihinsel modellerinin göstergesi olarak yorumlanmaktadır. Araştırma bulguları, öğrencilerin çizimlerinin %86'sında yer alan biyotik faktörlere ağırlık verdiğini ortaya koymaktadır. Abiyotik faktörler ise daha az ölçüde temsil edilmekte olup çizimlerin %71'inde yer almaktadır. Ayrıca öğrencilerin çoğunluğunun (%35) insanları çevresel temsillerine dahil etmedikleri görülmüştür. Bu durum, çocukların ekosistem içinde insanların oynadığı rol hakkındaki algılarında olası bir kopukluğa işaret etmektedir. Çalışmanın sonuçları, çevre eğitimi için önemli çıkarımlar içermektedir. Müfredat içeriğinin biyotik ve abiyotik unsurları birbirine bağlayan ve insan kaynaklı etkileri ekolojik sistemler üzerinde açıklayan bir yaklaşımla entegre edilmesi gerekliliğine dikkat çekmektedir. Araştırma, çocukların çevre hakkındaki zihinsel temsillerindeki güncel önyargılara dikkat çekerek, genç öğrenciler arasında daha kapsamlı ve bilimsel açıdan anlamlı bir çevre anlayışını geliştirmek için eğitim stratejilerinin önemini ortaya koymaktadır. Araştırma, çocukların çevre algılarının nüanslarını ortaya çıkararak, öğrencilerin çevreleri hakkındaki farkındalıklarını artırmayı amaçlayan hedefli eğitim yaklaşımlarının önünü açmakta ve insan etkileşimini de içeren daha bütünleşik bir doğal dünya görüşünü teşvik etmektedir.
Yaratıcılık ve yaratıcı matematik eğitimi etkinlikleri eğitiminin okul öncesi öğretmenlerinin sınıfta uyguladıkları matematik etkinliklerine etkisi
Bu araştırmanın amacı, okul öncesi öğretmenlerine yönelik verilen "Yaratıcılık ve Yaratıcı Matematik Eğitimi Etkinlikleri Eğitimi"nin, öğretmenlerin sınıfta uyguladıkları matematik etkinliklerine etkisini incelemektir. Araştırma sürecinde karma yöntem tercih edilmiştir. Araştırmanın nicel uygulamalarında kişisel bilgi formu ve anket kullanılmıştır. Nitel araştırma yöntemlerinin kullanıldığı alanlarda ise görüşme ve gözlem formları kullanılmıştır. Araştırma grubunu, çeşitli okullarda görev yapan 12 okul öncesi öğretmeni oluşturmuştur. Bu öğretmenlere 7 haftalık "Yaratıcılık ve Yaratıcı Matematik Eğitimi Etkinlikleri Eğitimi" verilmiştir. Eğitim öncesi ve sonrası öğretmenlerle anket uygulaması ve yarı yapılandırılmış görüşmeler yapılmıştır. Görüşmelerde, öğretmenlerin yaratıcılık kavramı, matematik eğitimi kavramı ve daha önce aldıkları eğitimler hakkındaki görüşleri alınmıştır. Ayrıca, sınıf içi uygulamalarına ilişkin gözlemler de yapılmıştır. Araştırma verileri betimsel ve çıkarımsal istatistiklere tabi tutulmuştur. Nitel uygulama verileri ise içerik analizi yöntemi ile analiz edilmiştir. Görüşmelerden elde edilen veriler, kategoriler altında sınıflandırılmıştır. Araştırma sonuçları, "Yaratıcılık ve Yaratıcı Matematik Eğitimi Etkinlikleri Eğitimi"nin öğretmenlerin yaratıcılık ve matematik eğitimi kavramlarına bakış açılarında olumlu değişiklikler yarattığını göstermektedir. Eğitim sonrası öğretmenlerin özgün düşünme, farklı fikirler üretme ve hayal gücünü kullanma konularında daha bilinçli oldukları ve sınıf içinde daha yaratıcı matematik etkinlikleri uyguladıkları belirlenmiştir. Öğretmenlerin matematik eğitimi kavramını daha geniş bir perspektiften değerlendirdikleri ve günlük yaşam becerileri ile ilişkilendirdikleri gözlemlenmiştir. Bu sonuçlar doğrultusunda, öğretmenlerin yaratıcılık ve matematik eğitimi konusundaki bilgi ve becerilerini sürekli olarak güncellemeleri için düzenli hizmet içi eğitim programları düzenlenmesi önerilmektedir. Ayrıca, eğitim programlarının uygulamalı eğitimler içermesi ve öğretmenler arasında iş birliği ve deneyim paylaşımını teşvik eden platformlar oluşturulması gerekmektedir.