3
Archived Theses
0
DOIs Assigned
0%
DOI Rate
Discipline
Anadolu'daki erken miyosen mikromemeli faunalarının paleontolojik, paleoekolojik ve paleocoğrafik korelasyonu
Türkiye kıtalararası kavşak konumu nedeniyle çok zengin memeli fosil yataklarına sahiptir. Memeli fosilleri, memeli filojenezine yönelik evrimsel çalışmaların yanı sıra, karasal Tersiyer çökellerinin kıtaiçi ve kıtalararası korelasyonuna, faunal göç öyküsünün anlaşılmasına ve bölgelerin tektonik evriminin aydınlatılmasına katkı sağlamaktadır. Mikromemeli fosil bulguları, biyostratigrafik, paleocoğrafik ve paleoekolojik problemlerinin çözümünde kullanılan en önemli verilerdir. Mikromemeli göç öyküsü içerisinde Erken Miyosen ayrı bir öneme sahiptir. Bu, aynı zamanda Arap plakasının kuzeye doğru devinimi sonucunda, Afrika ve Anadolu arasında oluşan kara köprüsü dönemine rastlamaktadır. Erken Miyosen'in sonlarına doğru her iki kıta arasında oluşan bu kara bağlantısı ile başta Avrupa olmak üzere Afrika ve Asya faunaları arasında yaşanan göçler ve/veya yokoluşlar ile tüm kıta faunalarında yeniden bir yapılanma sürecinin yaşanmasına neden olmuştur. Anadolu'da meydana gelen bu değişimlerin geniş ölçekte faunal göçlere ne ölçüde etki ettiği tam anlamıyla açıklığa kavuşmamıştır. Bu tez çalışmasının amacı, tüm bu paleocoğrafik değişimlerin odağında yer alan Anadolu Erken Miyosen mikromemeli fosil lokalitelerini ortaya koymak, yeni lokaliteler bulmak, Erken Miyosen paleocoğrafyası ve paleoekolojisini aydınlatmaktır. Önceki çalışmalardan bilinen Ankara (Keseköy, Şemsettin,Gökler, Kılçak 0, Kılçak 0", Kılçak 3A ve Kılçak 3B), Çorum (Kargı 2 ve Kargı 3), Aydın (Söke ve Dededağ), İçel (Yapıntı), İzmir (Akçaşehir, Dereköy), Konya (Harami 1, Harami 2 ve Harami 3) ve Manisa (Sabuncubeli, Kınık, Harta, Bozalan, Beydere 1 ve Beydere 2,) lokalitelerinin paleontolojik, paleokolojik ve paleocoğrafik olarak karşılaştırılmasının yapılması, yeni bulgu yerleri olan İzmir (Çapak ve Bornova), Manisa (Gördes), Konya (Harami 4 ve Harami 5) lokaliteleri hakkında öncel bilgiler ve Bornova lokalitesine ait Muridae örneklerinin ayrıntılı taksonomik çalışmasını içerir. Erken Miyosen boyunca Türkiye'deki faunal değişim ve mikromemeli faunalarının stratigrafik dağılımları kendi çalışmalarımız ve literatürden elde edilen verileri kullanılarak paleobiyocoğrafik ve paleoekolojik açıdan tartışılmıştır.
Afyon Gebeceler orta miyosen yaşlı memeli fosil lokalitesindeki koprolit bulguların analizi
Koprolit (fosil dışkı) Dünya'da ve Türkiye'de çok az sayıda memeli fosil lokalitelerinde kayıtlanmıştır. Koprolitler, çeşitli mikroskopi ve jeokimyasal analizlerin gelişmesiyle, fosil lokalitelerinin tafonomik süreçleri hakkında daha detaylı bilgi vermektedir. Koprolitler, geçmişin av-avcı ilişkisinin en somut kanıtlarını sunması nedeniyle, son yıllarda giderek önem kazanmıştır. Türkiye'de koprolitler üzerine yapılan çalışmalar son derece sınırlıdır. Bu çalışmada, Orta Miyosen yaşlı (13,5 m.y) Afyon-Gebeceler memeli fosil yatağında bulunan koprolitler (86 adet) yıkıcı olmayan (biyometrik ve morfolojik) analizlerle çalışılmış ve Ankara-Çandır ve Sinap memeli memeli fosil yataklarındaki koprolitler ile biyometrik ve morfolojik açıdan benzerlikler gösterdiği saptanmıştır. Yapılan karşılaştırmalar sonucunda, Gebeceler örneklerinin Çandır faunasında tanımlanmış kemik kırıcı karnivor türüne (Percrocuta tungurensis) ait olan örnekler ile benzerlik gösterdiği saptanmıştır. P.tungurensis'ın diş ve iskelet yapısı, leş yiyici ve açık ormanlık alanlarda yaşayan avcı bir forma işaret eder.
Çobanisa (Manisa-Turgutlu) yöresi pliyo-pleyistosen mikro memeli faunası
İzmir'in 35 km KD'sinda yer alan Çobanisa yöresi (Manisa-Turgutlu) fosil memeli bulguları ile ilgili çalışmalar son derece sınırlıdır. Öncel çalışmalar, Üst Pliyosen ve Alt Pleyistosen çökellerinde makro ve mikro memelilerin varlığını göstermiştir. Bu yörede, mikro memeli bulgularına yönelik yapılan çalışmalar sonucu elde edilen yeni veriler, Batı Anadolu'nun Pliyo-Pleyistosen biyostratigrafisine önemli katkıda bulunacaktır. Turgutlu Formasyonunda, öncel çalışmalarda bulunan fosil mikro memeli örnekleri iki farklı kronolojik seviyeye aittir (geç Erken Pliyosen (Ruskiniyen,MN 15) ve orta Erken Pleyistosen (Geç Villaniyen, MN17- MQ1)). Bu çalışmada, erken Geç Pliyosen (Erken Villaniyen, MN16) seviyesine ait olduğu tespit edilen ve sistematik tayini gerçekleştirilen örnekler : Propliomys ex gr. graecus, Arvicolidae indet., Orientalomys similis ve Muridae indet. olarak tanımlanmıştır. Çobanisa'da bulunan Propliomys Türkiye'deki üçüncü kayıttır ve dişlerdeki hipsodonti seviyesi Propliomys hungaricus (Czanota 2, Macaristan, MN15) ve P.destinatus (Odessa Catacombs, Ukrayna, MN15)'dan fazladır. Özellikle, Erken Villaniyen formu P.graecus (Tourkoubounia 1, Yunanistan) ve son iki Türkiye kaydı; Pliomys sp. (Ortalıca, Kastamonu) ve Pliomys graecus (Yenice 1, Samsun)'a yakındır. Çobanisa'daki Propliomys bulgusunun hipsodonti seviyesi ve T4'ün dentin bölgesindeki gelişimi, bilinen Erken Villaniyen formlarından daha düşüktür. Doğu Avrupa ve Batı Asya'dan bilinen Orientalomys bulgusu geç Erken Pliyosen'den erken Geç Pliyosen (Geç Ruskiniyen - Erken Villaniyen, MN15- MN16)'e kadar çok kısa bir stratigrafik aralığı temsil eder. Anadolu'daki Orientalomys bulguları, geç Erken Pliyosen (Geç Ruskiniyen) faunası olan Ankara-Çalta ve erken Geç Pliyosen (Erken Villaniyen) faunası Samsun-Yenice-1'den bilinir. Manisa-Çobanisa yöresindeki bu yeni Propliomys-Orientalomys birlikteliği, bugüne kadar bilinen Erken Pliyosen ve Erken Pleyistosen seviyelerinin arasındaki boşluğu doldurur ve Karadeniz-Ege faunaları arasında daha güvenilir paleocoğrafik ve ekolojik korelasyona imkan tanır.