19
Archived Theses
0
DOIs Assigned
0%
DOI Rate
Archived Theses
Iğdır ilinde domates (solanum lycopersicon mill,) bitkisinden izole edilen fusarium türleri ve patojeniteleri
Bu çalışma, Iğdır ilinde 2015-2016 yılları arasında domates bitkilerinden izole edilen Fusarium türlerinin tespiti ve patojenitelerinin belirlenmesi amacıyla yürütülmüştür. Survey çalışmaları Ağustos-Kasım ayları arasında Iğdır merkez ve merkeze bağlı köylerde (Oba, Kasımcan, Kuzugüden, Hakmehmet, Akyumak, Özdemir, Sarıçoban, Yüzbaşılar, Yukarıçarıkçı, Küllük ve Bayraktutan), Aralık ve Karakoyunlu ilçelerinde yapılmıştır. Bu çalışmada 27 domates ekim alanında survey yapılmış ve toplam 426 domates bitkisi toplanmıştır. Hastalıklı domates bitkilerinden yapılan izolasyonlarda 233 Fusarium izolatı elde edilmiştir. Bu izolatlar arasında F. oxysporum (110) ve F. solani (108) en fazla izole edilen türler olmuştur. Çalışmada izole edilen diğer türler ise F. incarnatum (8) ve F. fujikuroi (7) olarak belirlenmiştir. Fusarium türleri arasından seçilen izolatlar ile Süper domates çeşidinde patojenite denemesi kurulmuştur. Bu deneme sonucunda %75 oranındaki hastalık şiddeti ile virülensliği en yüksek izolatın (HMK-2-6) F. oxysporum'a ait olduğu belirlenmiştir. Anahtar Kelimeler: Iğdır, Domates, Fusarium spp. Patojenite
Özel sektörlerde mobbing uygulamalarının araştırılması; Iğdır sanayi sitesi örneği
Dünyanın birçok ülkesinde olduğu gibi ülkemizde de neredeyse her sektörde Mobbing uygulaması ile karşılaşmak mümkündür. Mobbing uygulaması, mobbing uygulanan kişinin psikolojisini ve sosyal hayatını etkilerken, iş verimini ve kalitesini önemli ölçüde düşürmektedir. Bu çalışma Iğdır ilinde bulunan sanayi sitesi çalışanları üzerinde mobbing varlığını tespit etmek amacıyla yapılmıştır. Araştırma sonuçlarına göre çalışma anketine toplam 209 çalışan katılmıştır. Verilen cevaplar doğrultusunda 62 çalışan mobbinge maruz kaldığını ifade etmiştir. Yapılan analizler 62 çalışan üzerinden yapılmıştır. Örneklem grubunun %48,4'ünün kendini gösterme olanakları üstler tarafından kısıtlandığı, %14,5'inin sözü sürekli olarak kesildiği, %24,2'sinin kendini gösterme olanaklarının meslektaşları tarafından kısıtlandığı, %37,1'inin azarlanmaya maruz kaldığı, %27,4'ünün yaptığı işin sürekli eleştirildiği, %16,2'sinin özel hayatının sürekli eleştirildiği, %14.5'inin telefonla sürekli rahatsız edildiği, %11,3'ünün sözlü tehditler aldığı, %3,2'sinin yazılı tehditler aldığı, %8,1'inin jestler ile ilişkisinin reddedildiği ve %8,1'inin ise imalar yoluyla ilişkisinin reddedildiği tespit edilmiştir.
Elmalılı Muhammed Hamdi Yazır'ın Hak Dini ve Kur'an Dili tefsirinde teşbîh ve temsîli anlatım
Araştırmanın konusu; son dönem İslam âlimlerinden olan Elmalılı Hamdi Yazır'ın hayatı, ilmi kişiliği ve Hak Dini Kur'ân Dili adlı tefsirinde teşbîh ve temsîli anlatımla ilgili ayetlere bakış açısını inceledik. Çalışmanın amacı ise müellifin tefsir yönteminin anlaşılması ve tefsir ilmine sağlamış olduğu katkısının tespit edilmesidir. Araştırma, iki bölümden meydana gelmektedir. Birinci bölümde Elmalılı'nın hayatı, ilimi kişiliği, eserleri ve Hak Dini Kur'ân Dili adlı eserinin özelliklerinden bahsettik. Belli başlı temsil üsluplarından ve diğer edebi sanatlardan bahsettik. İkinci bölümde ise Elmalılı'nın tefsirinde teşbîh ve temsîllere yaklaşımını ele aldık. Anahtar Kelimler: Elmalılı, Hak Dini Kur'ân Dili, Tefsir, Teşbîh, Temsîl.
Iğdır'da siyasi, sosyal ve ekonomik hayat (1923-1970)
Iğdır, coğrafi konum olarak Anadolu`nun giriş kapısında olması, verimli tarım arazilerine sahip olması ve Asya`dan Avrupa`ya ulaşan tarihi ipek yolunun buradan geçmesinden dolayı geçmişten günümüze kadar bir cazibe merkezi olma özelliğini korumuştur. Iğdır ve çevresi bu özelliklerinden dolayı tarihte birçok devletin egemenliğine girdi ve bölge sık sık devletlerarasında el değiştirdi. Iğdır ve çevresi 1828 yılından 1917 yılına kadar yaklaşık 90 yıl boyunca Rus idaresi altında kaldı. Ruslar bu süre içerisinde uyguladıkları politikalarla halkı eğitimsiz bırakarak din, dil ve vatanseverlik duygularını zayıflatmaya çalışmışlardı. I. Dünya Savaşı sırasında Rusların bölgeden çekilmesiyle bölgeye Ermeni saldırıları başladı. Yaşanan bu süreçte Iğdır ve çevresi siyasi, sosyal ve ekonomik olarak birçok sorunla karşı karşıya kaldı. Iğdır`da Siyasi, Sosyal ve Ekonomik Hayat 1923-1970 adlı bu tez çalışmasında, Iğdır`ın anavatana katılmasından sonra bölgede var olan siyasi, sosyal ve ekonomik sorunlar ve bu sorunlara getirilen çözümler incelendi. Bu kapsamda tezin giriş bölümünde Iğdır'ın tarih öncesi döneminden anavatana katılmasına kadar olan süredeki tarihine kısaca yer verildi. Çalışmanın ilk bölümde Iğdır ve çevresi ile ilgili TBMM'de yapılan çalışmalar ve sonuçları, Iğdır'da siyasi parti faaliyetleri ve milletvekili seçimlerinde Iğdır'ın katkısı incelendi. Çalışmanın ikinci bölümünde Iğdır'ın idari taksimatındaki değişiklikler, nüfus yapısı, bölgede yaşanan sosyal sorunlar ve bu sorunlara getirilen çözümlere yer verildi. Üçüncü bölümde Iğdır'ın eğitim ve kültürel seviyesinin yükseltilmesi ile ilgili yapılan çalışmalar ve sonuçları incelendi. Çalışmanın dördüncü bölümünde ise Iğdır'da ki ekonomik faaliyetler ve bu faaliyetlerin geliştirilmesi için yapılan çalışmalara yer verildi. Yapılan bu çalışmada öncelikle birinci el kaynaklardan yararlanıldı. Türkiye Cumhuriyeti Cumhurbaşkanlığı Devlet Arşivlerindeki belgeler, TBMM Zabıt Cerideleri ve Devlet Salnameleri, Nüfus sayımı ile ilgili istatistiklerin elde edilmesinde Umumi Nüfus Tahrirleri, ulusal ve yerel gazeteler ve çalışma alanı ile ilgili tez, makale, sempozyum ve kitaplardan yararlanıldı.
Bazı karma yem ve yem ham maddelerinin kısmi en küçük kareler regresyon (PLSR) ile bütünleştirilmiş FTIR spektroskopisi yöntemiyle besin madde bileşimlerinin saptanması
Bu tezin amacı, yerel firmalardan temin edilen 5 ayrı tahıl ve yan ürünü (kepek, buğday, razmol, arpa, yulaf), 3 ayrı yağlı tohum küspesi (soya fasulyesi, ayçiçeği ve pamuk tohumu küspesi), 5 ayrı karma yem (etlik piliç, yumurtacı piliç, buzağı, süt yemi ve besi yemi) olmak üzere 13 adet yem ham maddesi ve karma yemin kuru madde, ham protein ve kül içeriklerini kimyasal yöntemle tespit etmek ve Fourier Dönüşümlü Kızılötesi (FTIR) Spektroskopik ile besin madde içeriklerinin tahminleyerek kimyasal analiz sonuçlarıyla karşılaştırmaktır. Her bir yem ve yem ham maddesinden kimyasal analizi tespit edilmiş ve aynı zamanda ATR-FTIR cihazı kullanılarak 12 adet FTIR spektrumu toplanmıştır. FTIR spektrum verilerinden yem ve ve yem ham maddelerinin besin madde komposizyonunun tahmin edilmesini sağlamak amacıyla Kısmi En Küçük Kareler Regresyon-"Partial least square regression" (PLSR) metodu kullanılarak iki farklı matematiksel model oluşturulmuştur. Model I kullanılarak yapılan ölçümlere ait performans kriterleri r2, R2 (metot performans etkinliği), RMSECV sırasıyla r2:0,867665, R2:0,803671, RMSECV:0,2296 olarak tespit edilmiştir. Model 2 ile yapılan ölçümlere ait performans kriterleri ise r2, R2 (metot performans etkinliği), RMSECV sırasıyla r2:0,80, R2:0,73, RMSECV:0,3465 olarak tespit edilmiştir. Gerek kimyasal analiz sonuçları gerekse FTIR ile tahminlenen besin madde sonuçlarının birbirlerine çok yakın ve aralarında yüksek düzeyde ilişki tespit edilmiştir. Sonuç olarak; FTIR analizi ile bazı karma yem ve yem ham maddelerine ait bilgilerin hızlı, güvenilir ve ekonomik bir şekilde tayin edildiği ve bu sonuçlara dayanarak metodun gıda ve yem sektöründe rutin analizlerde kullanabileceği sonucuna varılmıştır. Anahtar kelimeler: Yem Maddesi, Besin Maddesi, Fourier Dönüşümlü Kızılötesi (FTIR) Spektroskopik Ölçüm, Kısmi En Küçük Kareler Regresyon
Iğdır koşullarında yetiştirilen pamuk bitkisinde (Gossypium hirsutum L.) çeşit ve azot dozlarının verim ve kalite üzerine etkisi
Bu çalışma, 2018 yılında Iğdır ili Merkeze bağlı Hakveyis köyünde, çiftçi koşullarında yetiştirilen pamuk çeşitlerinin azot dozlarının verim ve kalite üzerine etkilerinin belirlenmesi amacıyla yürütülmüştür. Deneme, tesadüf bloklarında faktöriyel deneme deseninde, üç tekerrürlü olarak yürütülmüş, toplamda otuz altı parselden oluşmaktadır. Denemede, Gossypium hirsutum L. türüne ilişkin Flash, BA-119, Lodos pamuk çeşitleri kullanılmış ve dört farklı azot dozu (0, 5, 10 ve 15 kg/da) uygulanmıştır. Çalışma sonucunda azot dozu uygulamalarının incelenen özelliklerden, ilk taraklanma süresi, ilk çiçeklenme süresi, ilk koza açma süresi, odun dalı sayısı, lif verimi ve kütlü pamuk verimi ortalamalarına istatistiki olarak olumlu etki yaptığı belirlenmiştir. En yüksek kütlü pamuk verimi ve lif verimi dekara 10 kg azot dozu uygulamasından elde edilmiştir. Çeşit faktörünün ilk taraklanma süresi, odun dalı sayısı ve meyve dalı sayısı üzerinde etkili olduğu saptanmıştır. Çalışmada incelenen ekim-çıkış süresi, bitki boyu, koza sayısı, koza kütlü pamuk ağırlığı, çırçır randımanı, iplik eğrilebilirlik indeksi, lif inceliği, olgunluk, lif uzunluğu, uniformite indeksi, kısa lif içeriği, mukavemet, elastikiyet, parlaklık-beyazlık derecesi, sarılık derecesi ve çepel derecesi özelliklerine çeşit ve azot dozu uygulamalarının bir etkisi olmamıştır.
Muallaka şiirlerinde kadın algısı
Bu çalışmada, muallaka şiirlerinde kadın algısı ele alınmıştır. Öncelikle bu dönemi anlatırken neden 'cahiliye' adlandırılmasına başvurulduğu açıklanmış ve dönemin adı ile sosyal yaşantısı arasında bağ kurulmuştur. Cahiliye dönemine genel bir bakış açısı çizilmiş, toplumun karakteristik yapısına, sahip oldukları ilimlere, inandıkları dinlere, yaşadıkları coğrafyanın da verdiği psiko-sosyal tutum neticesinde kadına olan bakış açılarına ve bu sosyal hayat içerisindeki kadının konumuna değinilmiştir. Cahiliye Döneminin sosyo-kültürel yapısı ve edebiyatla olan bağı incelenirken, her biri bir edebiyat harikası olan muallakaların önemi üzerinde durulmuştur. Muallaka şairlerinin hayatlarına kısaca değinilmiş, şiirlerinden örneklere yer verilmiştir. Daha sonra bu şiirler içerisinde kadının konu edinildiği beyitler yorumlanmaya çalışılmıştır. Cahiliye kadınının sosyal statü farkı, gündelik yaşamı, annelik ve eşlik durumu, ahlakî yapısı, giyim kuşamları ve dönemin güzellik anlayışıyla ifade edilen fiziki yapısı gibi özellikleri aktarılırken muallaka şiirleri referans alınmıştır.
Tüp dolum tesisinde fine-kinney, olursa ne olur? analizi yöntemleri ve çalışanların fiziksel, kimyasal risk etmenlerine karşı duyarlılığının belirlenmesi: Elazığ örneği
Amaç: Sıvılaştırılmış petrol gazı (liquified petroleum gas, LPG) kullanım alanları bakımından oldukça geniştir. Normal şartlarda renksiz ve kokusuz olan LPG yanıcı ve parlayıcı özelliğe sahiptir. Bununla birlikte LPG günümüzde evlerde yemek pişirmede, konutların ısıtılmasında, sanayide, taşıtlarda ve ısı şemsiyesi gibi çok çeşitli alanlarda kullanılır. Basınçlı gaz tüplerinin üretim, dolum ve taşınması işleri fiziksel ve kimyasal yönden büyük risk oluşturmakla birlikte tehlike sınıfları içerisinde çok tehlikeli grup içerisinde yer alır. Bu çalışmada Elazığ ilinde faaliyet gösteren bir tüp dolum tesisinde çalışanların çalışma ortamında karşılaşabilecekleri fiziksel ve kimyasal riskler araştırılmış olup tespit edilen sorunlara çözüm önerileri sunulmuştur. Materyal ve Metot: Bu çalışmada tüp dolum tesisinde çalışan personelin karşılaşabileceği riskler Fine-Kinney ve What If...? yöntemi ile belirlenmeye çalışılmıştır. Aynı zamanda bu çalışmada veri toplama tekniği olarak nicel araştırma teknikleri tercih edilmiş olup bu verilerin toplanmasında araç olarak anket yöntemi kullanılmıştır. Araştırmada kullanılan anket 24 sorudan oluşmakta olup elde edilen veriler SPSS 22.0 programı ile analiz edilmiştir. Bulgular: Tüp dolum tesisinde tehlikeler tahmin edilerek oluşabilecek riskler belirlenmiştir. İncelenen tesiste çalışanların tamamı erkek olup yaklaşık %50'si 40-46 yaş aralığında yer almaktadır. Çalışanların %50'si ilköğretim mezunu, %33,3'ü lise mezunu ve %16,7'si ise ön lisans mezunudur. Bununla birlikte tesiste çalışanların büyük bir kısmı da (%83,3) 10 yıl ve üzeri çalışma süresine sahiptir. Tesiste çalışanlar, ankette yer alan sorulara ya "katılıyorum" ya da "tamamen katılıyorum" yanıtını vermiştir. Sonuç: Saha çalışmaları sonucunda yapılan risk analizlerine göre işletme içerisinde kişisel koruyucu donanımların kullanımı, tüplerin taşınması, işletme içerisindeki eşikler ve tüp gaz kaçak kontrollerinin yapıldığı bölüm ile ilgili olumsuzluklar görülmüştür. Bu olumsuzlukların giderilmesi için alınması gereken önlemler belirtilmiştir. Anket verilerine göre çalışanların fiziksel ve kimyasal risk etmenlerine karşı farkındalık düzeyleri yüksek çıkmıştır. Ancak çalışanların ankette yer alan iki soruya verdikleri cevaplar ile tespit edilen riskler arasında tutarlılık bulunmamıştır. Anahtar Kelimeler: Basınçlı gaz tüpleri, Fine-Kinney, LPG, Risk değerlendirme, What If…?
Hadisler ışığında kadın psikolojisinin tahlil edilmesi
Tarihsel süreç itibariyle kadının toplum içindeki konumu her zaman erkeklerden sonra ve kötü durumda olmuştur. Dinlerin ve kültürlerin büyük bir kısmında kadının bu olumsuz statüsüne karşı çözüm getirilememiştir. İslam dini ise kadınlara tarihte eşi görülmemiş bir itibar ile sosyal haklar bahşetmiştir. Kadın psikolojisi alanında yapılan araştırmalar kadınlarla erkekler arasında biyolojik, fizyolojik ve psiko-sosyal alanlarda birçok farkın olduğunu ortaya koymuştur. Kadınlarla ilgili hadislerde bu farklar göz önüne alınarak şekillenmiştir. Fakat hadislerde bir insan, bir kul olarak kadınların erkeklerden bir farkın olmadığı vurgulanmıştır. Allah katında kadın ve erkek aynı değere ve aynı mükemmelliğe sahiptir. Üstün olan Allah'a karşı kulluk görevini hakkıyla yerine getirendir.
4-aminotetrahidrokinolin türevlerinin sentezi ve asetilkolinesteraz enzimi üzerine inhibisyon etkilerinin incelenmesi
yöntemi kullanılarak sentezlendi. Sentezlenen moleküllerin karekterizasyonları 1H, 13C NMR, IR ve LC-MS-MS de yapıldı. Sonraki aşamada bu moleküllerin asetilkolinesteraz enzimi üzerine inhibisyon etkileri incelendi. Standart inhibitör olarak 9-Amino-1,2,3,4-tetrahydroacridine hydrochloride hydrate (Takrin) kullanıldı. Yapılan çalışma sonucunda bilinen (4) ve ilk kez sentezi yapılan (4), 8 farklı 4-aminotetrahidrokinolin türevinin IC50 değerleri hesaplandı. Elde edilen değerlerin 0.22 µM- 0,36 µM aralığında olduğu bulundu. Moleküller için Lineweaverburk grafikleri çizilerek sırasıyla ortalama Kİ sabiti hesaplandı ve elde edilen verilerin 0.50 µM ile 1,13 µM aralığında olduğu görüldü. Çalışmanın son basamağında Takrin molekülünün IC50 değeri 0.770 µM ve Kİ değeri ise 0.880 µM olarak hesaplandı. Ayrıca DTNB ve AChI substratları için Vmax ve KM değerleri sırasıyla 0.106 EÜ/ml, 0.096 EÜ/ml ve 1.637 µM, 1.021 µM olarak hesaplandı. Veriler değerlendirildiğinde çalışılan organik moleküllerin tamamının standart inhibitöre benzer ölçüde inhibisyon etkisi gösterdiği gözlendi.