11
Archived Theses
0
DOIs Assigned
0%
DOI Rate
Discipline
Durum uzay gösterimi ile sabit mıknatıslı doğru akım motorunun konum kontrolü
Günümüz endüstriyel uygulamaların işlem basamaklarında sıklıkla çok giriş ve çok çıkışlı sistemlerle karşılaşılmaktadır. Bu basamakların hassas şekilde kontrolünün sağlanabilmesi için işlem basamaklarının gereksinimlerinin belirlenmesi ve bu basamaklara ilişkin modellerin oluşturulması gerekmektedir. Bu çalışmada ilk olarak endüstriyel uygulama basamaklarında kullanılan hem kolay hem de daha hassas kontrol imkanı sağlayan sabit mıknatıslı DC motorun konum kontrolünün sağlanabilmesi için ilk olarak DC motorun konumla ilgili denklemleri elde edilmiş, elde edilen bu denklemlerden DC motorun durum uzay modeli çıkartılmış. Bu modele ilk aşamada kutup ataması yöntemi uygulanmış, ikinci aşamada bu yönteme ilave olarak durum gözlemcisi yöntemi uygulanmış, üçüncü aşamadaysa sisteme lineer kuadratik regülasyon yöntemi uygulanarak kontrolcü tasarlanmıştır. Kullanılan bu üç yöntemle elde edilen sonuçların MATLAB programı yardımıyla benzetimi yapılarak sistemin çıkışı gözlenmiştir.Anahtar Kelimeler: DC Motor, Durum Gözlemcisi, Kutup Ataması, LQR (Doğrusal Kuadratik Regülasyon), MATLAB.
Enhancement of hybrid serial fiber amplifier based on higher order raman scattering
A broadband serial hybrid fiber amplifier (SHFA) schemes based on second order Raman scattering is demonstrated using OptiSystems 14. Employing of second order Raman scattering can provide an amplification bandwidth and generate a spectrally flat gain enhancement in WDM transmission systems without the need for any gain flatting filters technique. The thesis carries out the design, optimization, and development of a wideband hybrid fiber amplifier covering wavelength of 1524 to 1622 nm. The proposed design combines two gain mediums; Erbium-doped fiber amplifier (EDFA) as linear gain that consist of 3 m EDF with 1480 nm pump power, and the nonlinear gain of Raman fiber amplifier (RFA) which provided by 7 km dispersion compensation fiber (DCF) and two Raman pump units of RP1 and RP2. The performance of the system is analyzed and discussed in term of overall gain level, amplification bandwidth, gain dynamic range, and the noise figure. Wide flat gain bandwidth of 98 nm (1524-1622) that has 19.6 dB gain average is presented at small input signal power of -30 dBm. In addition, relatively low gain variation about 2.71 dB and an acceptable 5.12 dB noise figure are achieved at the same input signal power.
Akciğerin elektriksel modellenmesi ile bulanık mantık tabanlı solunum cihazı (Ventilatör) tasarımı
Ventilatörler solunum fonksiyonu bozulmuş olan canlıların solunumunu yapay olarak gerçekleştiren sistemlerdir. Yapılan bu yapay solunum işlemine de ventilasyon denilmektedir. Bilim insanları ventilatörlerin özelliklerini geliştirmek için birçok çalışma yapmışlardır. 90'lı yıllarda klasik kontrol teknikleri ile bu cihazın kontrolü yapılır iken, son yıllarda yapay zeka teknikleri kullanılarak cihazın kontrolü yapılmaktadır.Bu tez çalışmasında, önce akciğerin elektriksel modelleri elde edilmiş ve daha sonra bu modeller yardımı ile ventilasyonun benzetimi gerçekleştirilmiştir. 3 farklı akciğer modeli elde edilmiştir. Modelleme çalışmasında literatürde yaygınca kullanılan elektriksel direnç ve kapasite elemanları kullanılmıştır. Elde edilen akciğer modellerini solunum cihazı modeliyle birleştirerek hastanın ventilasyonunun benzetimi gerçekleştirilmiştir. Burada akciğer dinamikleri olan R ve C değerlerinin değiştirilmesi ile hastada meydana gelen değişimler incelenmiştir. Bu benzetimlerde kontrolör olarak bulanık mantık denetleyici kullanılmıştır.Bu tez çalışmasındaki amaç, akciğerin elektriksel modeli çıkarılarak bulanık mantık tabanlı bir akıllı solunum cihazının gerçekleştirilmesidir. Cihazda, anlık değerleri kullanan kapalı çevrim kontrol yapısı geliştirilmiştir. Bu amaç ile önce sistem donanımsal olarak gerçekleştirilmiş daha sonra ise sistemin istenilen şekilde çalışmasını sağlayan program yazılmıştır. Cihazın başarımını test etmek için Fırat Üniversitesi Hayvan Deneyleri Etik Kurulu'nun onayı alınarak 8 adet rat deneyi yapılmıştır. Bu testler sonucunda hedeflenen başarı kriterleri elde edilmiştir.
Elektronik harp teknikleri
Elektronik harp, ülkeler arasında, sahip olunan teknoloji ve elde edinilen istihbarat bilgisine göre sürdürülen elektromanyetik spektrumun kontrolünü ele geçirme savaşıdır. 1905 Rus Japon savaşında telsiz sinyallerin karıştırmasıyla başlayan ve ikinci dünya savaşı sırasında önemi kavranan elektronik harp teknolojisi, günümüzde de savunma teknolojilerinde ülkelerin birbirleriyle yarıştıkları bir alan olmaya devam etmektedir. Ülkeler yeni bir teknik geliştirmek için sürekli olarak yeni teknolojiler araştırmakta ve bu savaş tarihler boyunca sürüp gitmektedir.Elektronik Harp faaliyetleri RF sinyaller ile başlamasına rağmen, teknolojik gelişmeler, daha üst bandlar olan IR ve UV bandlarının da kullanılmasına ve bu bandlarda elektronik harp sistemlerinin üretilmesine imkan sağlamaktadır.Bu çalışmada, öncelikle Elektronik Harp terminolojisi ele alınmış, hava platformlarında kullanılan elektronik harp sistemleri üzerinde durulmuştur. Daha sonra RF karıştırma teknikleri ve çeşitleri açıklandıktan sonra, günümüzde karıştırma tekniklerinde kullanılan Digital Radio Frequency Memory (DRFM) detaylı olarak incelenmiştir. Bu kapsamda, MatLab Simulink programı kullanılarak DRFM modellenmiştir. Bu DRFM modeli ile karıştırma tekniklerinden; çoklu sahte hedef yaratma (Multiple False Target Generation), Range Gate Pull Off (RGPO) ve Velocity Gate Pull Off (VGPO) olmak üzere 3 farklı karıştırma tekniği uygulanmıştır. Çoklu sahte hedef yaratma uygulamasında, izleme modundaki radara, bir uçak birbirinden farklı mesafelerde 5 adet uçak varmış gibi gösterilmiştir. RGPO uygulamasında, radarın mesafe kapısı çalınarak, radara doğru yaklaşan bir uçağın uzaklaşıyormuş gibi algılanması sağlanmıştır. VGPO uygulamasında ise, uçak olduğundan daha hızlı hedefe yaklaşıyormuş izlenimi verdirilmiştir.DRFM modeli kullanılarak; modelde kullanılan bloklara ait parametrelerle, ilgilenilen tehdide ait parametreler aynı olacak şekilde seçilerek, hangi karıştırma tekniğinin hangi tehdide karşı etkili olacağı araştırılabilir. Ayrıca bu modelden elde edilen çıkış sinyallerinden, örnekleme ve dilimleme sırasında oluşan istenmeyen gürültü ve sahte sinyaller incelenerek, DRFM ile üretilmiş aldatma sinyalinin gerçek sinyalden ayırt edilebilmesi konusunda çalışma yapılabilir.Anahtar Kelimeler:Elektronik Harp Teknikleri
Sürekli metal dökümleri için döner manyetik karıştırıcı
SÜREKLİ METAL DÖKÜMLERİ İÇİN DÖNER MANYETİK KARIŞTIRICI (Yüksek Lisans Tezi) Osman GÜRDAL GAZİ ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ Mart 1991 ÖZ Erimiş halde bulunan metallerin katılaşmaları sırasında bazı meta lurjik bozulmaların olduğu bilinmektedir. Bunlar, metal taneciklerinin eş eksenli katılaşmaması, küçük hava boşluklarının kalması, cüruf par çalarının karışması ve merkez hattındaki metal olmayan birikimlerdir. Bu bozulmalar, erimiş metalin katılaşması sırasında döner bir manyetik alanla kalıp etrafından karıştırılmasıyla en aza indirilebilmektedir. Bu çalışmada, bir inverter (güç kaynağı) ve döner manyetik alanı sağlaya cak bir stator tasarımlanmış ve prototipi yapılmıştır. ODTÜ Metalürji Mühendisliğinde 1990 yılında, prototiple yapılan "Elektromanyetik Karış tırmanın Ticari Saflıktaki Alüminyum'un Tane İriliğine Etkileri" adlı Yüksek Lisans tezinde ise tane yapısında büyük oranda (% 95) küçülme gözlenmiş ve tanecik boyutu normal katılaşmada 3,71 mm iken karıştır ma sonucunda 0,18 mm 'ye düşmüştür. II
Endüstriyel yüklerdeki reaktif güç için bir kompansatör
ENDÜSTRİYEL YÜKLERDEKİ REAKTİF GÜÇ İÇİN BİR KOMPANSATÖR (Yüksek Lisans Tezi) Güngör BAL GAZİ ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ Ağustos 1988 ÖZ Reaktif güç isteği hızlı ve sürekli olarak değişen endüstriyel yüklerde, kademeli ayar yapan kompansatörler yetersiz kalmaktadır. Bu gibi yüklerin güç-katsayısının düzeltilmesinde statik tristör kontrollü kompansatörler kullanılmaktadır. Bu çalışmada, reaktif güç isteği hızlı ve sürekli olarak değişen yükler için sabit kondansatörlü-tristör kontrollü reaktör tipi bir kompansatör geliştirilmiştir. Bu kompansatör, yük akımının reaktif bileşenini esas alarak, reaktif güç kompanzasyonu sağlamaktadır» Kompansatör laboratuvar yüklerinde kullanılmış, hızlı ve sürekli bir kompanzasyon yaptığı görülmüştür. II
Çeviklik ölçüm sisteminin tasarımı ve gerçekleştirilmesi
Spor; insanların beden ve ruh sağlıklarını koruyabilmeleri ya da fizikî performanslarını üst düzeye çıkararak yarışmak için yaptıkları hareketler bütünüdür. Tüm antrenör ve sporcuların temel gayesi, en yüksek performansa ulaşmaktır. Oyuncunun dayanıklılık, kuvvet, sürat, çeviklik, esneklik ve beceri gibi motor özelliklerin gelişimi spor dalına özgü yapılan çalışmalar ve antrenmanlarla sağlanabilir. Bilim ve teknolojideki gelişim her alanda olduğu gibi sportif performans gelişimine de katkı sağlamaktadır. Bu amaçla her geçen gün yeni yöntemler ve teknikler ortaya çıkmaktadır. Çeviklik, takım ve raket sporlarının sportif başarısında belirleyici faktör olarak yer almaktadır. En az oranda hız ve kontrol kaybıyla etkili yön değiştirme becerisi olarak tanımlanan çeviklik literatürde planlı ve reaktif olmak üzere iki kategoride ele alınmaktadır. Reaktif çeviklik testi içinde görsel stratejileri, bilişsel faaliyetleri ve takım sporlarıyla ilişkili çeviklik özelliklerini büyük oranda içine alacak şekilde yeniden ele alınması gerekmektedir. Bu çalışmanın amacı takım sporlarına yönelik içinde birçok uyaranın olduğu mobil kullanıma uygun yeni bir reaktif test ölçüm sisteminin tasarımı ve gerçekleştirilmesi olarak belirlenmiştir. Bu çalışmada mevcut çeviklik ölçüm cihazlarından farklı olarak telemetri sistemi ile kablolamanın önüne geçilmiş ve yön değiştirme sayısı da iki katına çıkarılmıştır. Ayrıca çok sık arıza yapan sıçrama matları yerine optik yansımadan yararlanarak daha kullanışlı bir ölçüm sistemi geliştirilmiştir.
Güneş panellerinde adaptif ağ tabanlı bulanık mantık çıkarım yöntemi ile maksimum güç noktası takibi
Güneş panellerinin kullanımı günümüzde oldukça yaygınlaşmıştır. Ancak sisteme doğrudan bağlanan güneş panellerinin maksimum güç noktalarında çalışamadıkları tespit edilmiştir. Bu problemin çözülmesi için ise birçok maksimum güç noktası takip (MPPT) yöntemi oluşturulmuştur. Bu çalışmada, güneş panellerinde maksimum güç noktası takibi için adaptif ağ tabanlı bulanık mantık çıkarım yöntemi (ANFIS) önerilmiştir. Bu yöntemin önerilmesinde sistemin gerek kendi kendine öğrenebilme gerekse insan gibi karar verebilme özellikleri etkili olmuştur. Matematiksel olarak modellenmiş fotovoltaik panel çıkış değerleri farklı ışınım ve sıcaklık seviyeleri için alınmış ve ANFIS 'e aktarılmıştır. ANFIS 'in bu değerler arasındaki mantıksal ilişkiyi minimum hata değeri ile algılaması sağlanmıştır. Bir dizi işlemden sonra bu değerler ile DA-DA yükselten çeviricinin anahtarlanması ve maksimum gücün üretimi sağlanmıştır. Sistemdeki tüm elemanların matematiksel modelleri elde edilmiş ve MATLAB 2013a paket programında benzetimleri gerçekleştirilmiştir. Sistem bileşenleri ve performans oranı bakımından ayrıntılı olarak incelenen sistemde, sistem bileşenlerinin tasarım ayrıntıları da verilmiştir. Benzetim sonuçları literatürde bulunan çalışmalar ile karşılaştırılmış ve kurulan sistemin avantaj ve dezavantajları üzerine değerlendirmeler yapılmıştır.
Morfolojik olarak zengin diller için melez istatistiksel/birim seçmeli metinden konuşma sentezleme sistemi
Two most prominent examples of Text-to-Speech (TTS) systems are Unit Selection based TTS (UTTS) and the Hidden Markov Model (HMM) based TTS (HTTS). UTTS has been the dominant approach of the last decade while HTTS has been increasingly getting more attention from the TTS research community. Both systems have distinct pros and cons. Despite its success, UTTS has some disadvantages such as the sudden discontinuities in speech which cause distraction whereas HTTS lacks of those artifacts. However, UTTS systems offer high quality speech given a huge unit database where the storage is not a problem. On the other hand, the small memory footprint requirement of HTTS systems makes them attractive for embedded devices. Here, a novel hybrid statistical/unit selection TTS system for morphologically rich languages is proposed. The proposed hybrid system aims at improving the quality of the baseline HTTS system while keeping the memory footprint small. First, the motivation of the proposed hybrid system is given after the comparison of both systems. Then the proposed hybrid system is presented along with the details of the baseline HTTS system. In order to assess the performances of proposed and baseline systems, the subjective and objective tests are conducted. Intelligibility and quality scores of the baseline system are comparable to the MOS scores of English reported in the Blizzard Challenge tests. Results of the AB preference tests revealed the listeners' preference for the hybrid system over the baseline system.
H-infinity controller design for uncertain multiple-time-delay systems
In this dissertation, H-infinity controller design for systems withmultiple uncertain time-delays is studied. In the H-infinity controllerdesign for these systems, since the nominal time-delays are takenoutside the generalized plant, the uncertainty block of the overallsystem may become non-causal. However, the H-infinity controller isdesigned by the small-gain theorem, which assumes the causality ofthe feedback interconnected subsystems. To alleviate thisdifficulty, the sufficient conditions are derived to satisfy thevalidity of the small-gain theorem for feedback interconnection ofnon-causal systems. Utilizing these results, an optimal H-infinity flowcontroller is designed for data-communication networks. Stable H-infinitycontroller design is also studied and different design approachesare presented. Furthermore, to satisfy one of the time-domainrequirements of the flow controller, sufficient conditions areintroduced to choose the free parameter in the structure of thedesigned controller.
Uhf araç tanıma ekipmanları tasarımı
Araç tanıma ekipmanı veya taşıt tanıma sistemi genelde ticari araç filolarının akaryakıt alımı ve filolardaki araçların yakıt takibinin yapılması için çözüm sunan akaryakıt yönetim sistemidir. Bu sistem daha önce kontrol ünitesi kısmının akaryakıt pompasının içine yerleştirildiği ve bu ünitenin pompanın kontrolünü sağladığı bir sistemdi. İnternetin yaygınlaşması ve teknolojinin gelişmesi ile pompanın kontrolü artık veri tabanları üzerindeki kayıtlar kullanılarak yapılmaya başlanmıştır. Böylelikle veri tabanı ile haberleşen otomasyon sistemlerine pompanın kontrolü dahil olmuş oldu. Otomasyon sistemine ise veri tabanına sorgulaması için araç bilgilerini taşıt tanıma ekipmanlarınca bilgi aktarımı yapılmaktadır. Fakat bu aşamada araçtan bilgi okunması, değişen depo girişlerinden dolayı sağlıklı olmamaktadır. Böylelikle araç tanıması yapılamamaktadır. Bütün bunları önleyebilmek için bu tez çalışmasında bir taşıt tanıma sistemi geliştirilmiş ve elektronik prototipi gerçekleştirilmiştir. Geliştirilen elektronik düzenekle birlikte değişken depo girişlerinden dolayı yaşanan sıkıntıların önüne geçilmiştir. Böylece tabanca ucundaki okuyucu ünite ile kimlik birimi arasındaki haberleşme zorlukları aşılmıştır. Ayrıca pasif kimlik birimleri ile elde edilemeyen mesafelerde kimlik birimi ile haberleşme sağlanabilmiştir. Bu sayede hiç yakıt alamayan büyük araçlar ve yakıt alırken kesilmeler yaşayan diğer araçların sorunları çözülebilmiştir. Bu işlemler için kimlik birimi enerji ile çalışır hale getirilmiş ve radyo frekansı ile haberleşme sağlanmıştır. Okuyucu ünitenin kimlik birimini değişik açılardan düzgün olarak okuyabilmesi içinde yeni bir monopol anten tasarlanmış, üretimi yapılarak sisteme dahil edilmiştir. Sistem birçok araçta denenmiş ve okuyamama probleminin ortadan kalktığı görülmüştür.