Theses supervised by Dr. Öğr. Üyesi Lamiha Öztürk
11 theses · Hasan Kalyoncu University
Türkiye' de yatırım teşvikleri ve yatırım teşvik sisteminin etkinliği Diyarbakır ili örneği
Bu çalışmada sistemli, düzenli ve sürdürülebilir bir ekonomik kalkınmanın sağlanabilmesi için uygulamaya konulan yatırım teşvikleri ele alınmıştır. Bu kapsamda dünyada yatırım teşvikleri konusunda başarıyı yakalamış örnek uygulamalar üzerinde durulmuştur. Bu uygulamaların unsurları incelenmiştir. Daha sonra ülkemizde Cumhuriyet döneminden günümüze kadar uygulamaya konulan devlet destekleri ele alınmıştır. Mevcut Yatırım teşvik sistemi geniş bir çerçevede incelenmiştir. Yürürlükte olan teşvik sisteminin etkinliğinin araştırılması için Diyarbakır ili örneği ele alınmıştır. Bu kapsamda ilin sosyo-ekonomik durumu incelenmiş, yatırım teşvik sisteminin süreç içerisinde sosyo-ekonomik durumu üzerindeki etkisi ortaya çıkarılmıştır. Daha sonra yatırım teşvik sisteminin etkisinin araştırılması amacıyla saha araştırması yapılmıştır. Ardından tüm bu veriler göz önünde bulundurularak sonuçlar çıkarılmış ve çözüm önerileri sunulmuştur. Anahtar Kelimeler: Yatırım Teşvikleri, Devlet Destekleri, Teşvikler
Yatırımcıların sanal paralara olan yaklaşımları: Bitcoin örneği
Bu çalışma en popüler kripto para birimi olan Bitcoin'nin alım satımının nasıl yapıldığını, avantajlarını ve dezavantajlarının neler olduğunu, Türkiye' de artış gösteren işlem hacminin altında yatan nedenlerin yanında blok-zincir sistemi üzerinde durmayı amaçlamaktadır. Çalışma sonucunda, Bitcoinin ortaya çıktığı andan günümüze çok mesafe kaydettiği, mevcut zaman zarfında güvenli sonucuna ulaşılsa da gelişimini devam ettiren bir ivme içerisinde olduğu henüz dünya genelinde tam anlamı ile ekonomi yönetimleri tarafından kabul edilmediği, gerçek paranın yerini alamadığı görülmekte olup yüz yüze değişimlerde gerçek paranın sağladığı pratik işlem kabiliyetini taşımadığı görülmüştür. Bitcoin'in anonim yapısı hukuki statüsünün oluşturulmaması ve dünya genelinde tümüyle kabullenilmemiş olması takibinin zor olması gibi nedenlerden dolayı yasa dışı faaliyetlerde ve illegal yollarda kullanıldığı tahmin edilmektedir. Bunun yanında yatırımcıların sanal paralara olan yaklaşımları bir mülakat çerçevesinde incelenmiştir.
Kayıt dışı çalıştırılan meslek lisesi öğrencilerinin akademik başarılarının ekonomik açıdan incelenmesi: Şanlıurfa ili suruç ilçesi örneği
Bu tez çalışmasında kayıt dışı çalıştırılan meslek lisesi öğrencilerinin akademik başarıları ekonomik açıdan incelenmiştir. Araştırmanın örneklemini Şanlıurfa ili Suruç ilçesinde bulunan resmi nitelikteki Mesleki ve Teknik Anadolu Liselerinde öğrenim görmekte olan öğrenciler oluşturmaktadır. Araştırmada bu öğrencilere ait nicel ve nitel bazı verileri toplamaya yönelik özel geliştirilen bir anket kullanılmıştır. Elde edilen veriler SPSS Statistics 17.0 ve Microsoft Office Excel programları kullanılarak tablo, grafik ve istatistiki testlerle analiz edilmiştir. Öğrencilerin akademik başarıları incelenirken kayıt dışı çalışmanın okul genel not ortalaması, başarı belgesi alma, sorumlu geçilen ders sayısı, ortalama ile geçilen ders sayısı ve sınıf tekrarı yapma durumu üzerindeki etkisi Kruskal Wallis ve Mann Whitney U testleri ile analiz edilmiştir. Analiz sonuçlarına göre; okulların açık olduğu dönemlerde tarım başta olmak üzere çeşitli sektörlerde genellikle aileleri tarafından kayıt dışı çalıştırılan öğrencilerin akademik başarılarının olumsuz etkilendiği yapılan analizlerle istatistiksel olarak ortaya konulmuştur. Bölgenin sosyo-ekonomik koşulları göz önüne alındığında, okul yerine çalışmayı tercih eden bu kesimin katlandıkları fırsat maliyetinin ve beşeri sermayelerinden ödün vermelerinin bölge ekonomisini olumsuz etkilediği düşünülmektedir. Bu çocukların, okul bittikten sonra da takip edilerek toplumdaki statülerinin nasıl şekilleneceğinin belirlenmesi, ülke ekonomisine etkilerinin ortaya konulması açısından önemli olacaktır.
Elektronik bankacılık uygulamalarında İNG bank örneği
Teknolojinin hızlı gelişmesi beraberinde birçok yeniliği ve yoğun rekabet ortamını getirmiştir. Teknolojinin hızla gelişmesi dünya ekonomilerini küresel bir Pazar haline dönüştürmüştür. Günümüzde internet ve mobil telefonlar insan hayatının vazgeçilemez bir parçası olmuştur. Her sektörde olduğu gibi bankalarda teknolojik gelişmelerden payına düşeni almıştır. İnternetin yoğun olarak kullanılması, teknolojinin önlenemez bir hızla gelişmesi ve artan rekabet bankaların teknoloji odaklı çalışmalar yapmasını zorunlu kılmıştır. Bu nedenle bankalar elektronik bankacılık uygulamalarına yönelmiştir. Bankalar varlıklarını koruyabilmek, müşteri memnuniyeti sağlayabilmek ve en önemlisi karlılık elde edebilmek için elektronik bankacılık uygulamalarını inovatif bir yaklaşımla çeşitlendirmektedirler. Bankaların sunmuş olduğu elektronik bankacılık uygulamaları sayesinde zaman ve mekân kısıtlamaları ortadan kalkmıştır. Bankalarda şubeleşmeye ve personel istihdamına gerek duymadan büyüyebilmektedir. Bu doğrultuda ülkemizde faaliyet gösteren ve elektronik bankacılık uygulamalarını yoğun olarak kullanmakta olan ING Bank ele alınmıştır. ING Bank'ın sunmuş olduğu elektronik ürün ve hizmetler, müşteri ve çalışan yapısı ele alınmıştır. Elektronik bankacılık uygulamalarında ING Bank örneği çerçevesinde çalışma 5 Bölümden oluşmaktadır. 1. Bölümde girişle beraber çalışma hakkında genel bilgi verilmiştir. 2. Bölümde elektronik bankacılığın Dünya'da ve Türkiye'de ki tarihsel gelişimi anlatılmaktadır. 3. Bölümde genel yapısıyla ING Bank ve sunmuş olduğu elektronik bankacılık ürün ve hizmetleri yer almaktadır. 4. Bölümde örnek uygulama çerçevesinde araştırmanın nasıl yapıldığı ve elde edilen bulgulara yönelik bilgiler yer almaktadır. Son olarak 5. Bölümde araştırma sonucunda elde edilen sonuçlar ve bu sonuçlar doğrultusunda ING Bank için ve ileride çalışma yapılacak konular hakkında önerilerde bulunulmuştur. Anahtar Kelimeler: ING Bank, Elektronik Bankacılık Uygulamaları, Teknolojik Gelişmeler, Bankacılık.
Lojistik sektöründe temel aktörlerinin karşılaştıkları sorunlar ve çözümler
Bu çalışma, Türkiye'de zamanla ilerleyen lojistik sektörünün konumunu incelemek ve sektörün problemlerini belirlemek ve lojistik sektörünün gelişimine katkıda bulunmak amacıyla yapılmıştır. Türkiye lojistik sektörünün, dünyadaki diğer lojistik sektörlerine kıyasla hangi seviyede olduğu, sektörde karşılaşılan halihazırda mevcut olan sorunların nasıl etkilere sebep olduğu ve bunların üzerinde çözüm önerileri sunarak, Türk lojistiğinin eksik yönlerinin tespit edilmesi amaçlanmıştır. İlk bölümde lojistik sektörü hakkında ana bilgiler verilmiş ve lojistik sektörünün dünya ekonomisindeki rolünden bahsedilmiştir. Daha sonra lojistiğin dinamik yapısı incelenmiş ve mevcut olan altyapı sistemlerinin yeterlilik düzeyi ve ayrıca lojistikte karşılaşılan mikro ve makro problemler araştırılmıştır. Türkiye lojistiğinin stratejik ve teknolojik konumu ele alınmıştır. Sonuç ve bulgular kısmında Türkiye'de başta lojistik sektörü aktörlerinden olan üreticiler, lojistik hizmet sağlayıcıları ve yük taşıyıcıları olmak üzere söz konusu aktörlerin karşılaştığı sorunlar hakkında bilgiler verilmiştir. Ana olarak bu aktörlerin durumlarının incelenmesi için sektörün önde gelen bir üretici firmasıyla, bir lojistik hizmet sağlayıcı firmasıyla ve altı bağımsız yük taşıyıcısıyla nitel araştırma tekniği kullanılarak derinlemesine yarı yapılandırılmış mülakat yapılmıştır. Yapılan bu çalışma sonucunda özellikle bu üç lojistik aktörünün karşılaştıkları sorunlar incelenmiştir. Araştırmamıza konu olan aktörlerin her birinin sorununun diğer aktörlerle olan ilişkileri hakkında durulmuştur. Yapılan analizler neticesinde gelecek için çözüm önerileri sunulmuştur. Anahtar Kelimeler: Lojistik Sektörü, Ulaştırma Sistemleri, Lojistikte Mikro ve Makro Ölçekli Sorunlar, Lojistik Aktörler
Lojistik köylerin kurulması ve sürdürülebilir kalkınma ilişkisi; yeşil ekonomi bağlamında Gaziantep ili için bir değerlendirme
Bu tez çalışmasında Gaziantep'te kurulması planlanan ve proje aşamasında olan Gaziantep Lojistik Köyü'nün Türkiye'nin jeopolitik konumu göz önüne alındığında Gaziantep ilinin kilit bir noktada bulunması lojistik faaliyetlerde yer alan üreticilerin, tedarikçilerin ve lojistik hizmet sağlayıcılarının mikro çapta işletmelere sağlayacağı katkılar makro çapta ise küresel rekabet ortamında ticarete katkıları değerlendirilmeye çalışılmıştır. Lojistik kavramı; lojistik yönetimi, lojistik köy, sürdürülebilir kalkınma ilişkisi ve yeşil ekonomi kavramalarıyla beraber incelenmiştir. Gaziantep Lojistik Köyü' nün kentteki sosyal yaşam, istihdam ve işlem hacmin açısından beklentilerin ne yönde ilerlediği analiz edebilmek adına derinlemesine yarı mülakat tekniği ile söz konusu Gaziantep Lojistik Köyü proje sorumluları olan İpek Yolu Kalkınma Ajansı, Gaziantep Ticaret Odası ve Gaziantep Büyük Şehir Belediyesi ile lojistik sektörün önde gelen iki üretici firması ve bir lojistik hizmet sağlayıcısı ile görüşülmüştür. Bu bağlamda lojistik köy ve merkez yapılanmaları için öncelikli olarak taşıma alt yapısının geliştirilmesi, Türkiye lojistik master planının hazırlanması, işletmelerinin yönetim şeklinin vereceği hizmetlerin kullanıcı isteklerine göre şekillendirilmesi gerçeğini ortaya çıkarmıştır. Anahtar Kelimeler: Lojistik Köy, Lojistik Tedarik Zinciri, Sürdürülebilirlik Kavramı, Yeşil Ekonomi
Eğitim harcamaları ve ekonomik büyüme ilişkisi Türkiye ve bazı ülkeler üzerine ekonometrik bir uygulama
Çalışmada seçilmiş altı ülkenin (Türkiye, Almanya, Yunanistan, Finlandiya, Japonya ve Amerika Birleşik Devletleri) eğitim harcamaları ve ekonomik büyümesi arasındaki ilişki 1987-2018 yılları arasındaki ekonomik büyüme ve eğitim harcamaları yıllık verileri kullanılarak incelenmiştir. Değişkenler arasında öncelikle eş bütünleşmenin varlığı Panel Eş bütünleşme testleri olan Pedroni, Kao ve Johansen Fisher Eşbütünleşme testleri ile ortaya konularak eğitim harcamalarının ve ekonomik büyümenin uzun dönemde birlikte hareket ettiği sonucuna varılmıştır. Daha sonra ise ekonomik büyümenin ve eğitim harcamalarının ayrı ayrı bağımlı değişken olarak belirlendiği modeller kurularak Panel DOLS ve FMOLS analizleri yapılmış değişkenlerin katsayılarına ulaşılmıştır. Elde edilen uzun dönemli ilişki ve değişken katsayılarının istatistiki olarak anlamlı pozitif olması bir ülkede ekonomik büyüme için eğitime yapılan harcamaların çok önemli katkılar sağladığını aynı zamanda eğitime yapılan harcamalarının uzun dönemde ülke refahını pozitif yönde etkilediği sonucu ortaya koymuştur.
Kitle kaynaklı lojistik: Türkiye'deki kitle kaynaklı lojistik uygulamaları üzerine bir inceleme
Bu çalışma, Dünya'da hızla gelişen paylaşım ekonomisinin bir parçası olan kitle kaynaklı lojistik sektörünün Türkiye'deki genel durumunu incelemek amacıyla yapılmıştır. Türkiye'deki kitle kaynaklı lojistik uygulamalarında, dikkat edilmesi gereken faktörlerin ve uygulanabilecek farklı iş modellerinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Yapılan literatür araştırmasında potansiyel faydaları olduğu ve bu faydalardan dolayı kişilerin veya şirketlerin kitle kaynaklı lojistik uygulamalarına yöneldiği bilgisi elde edilmiştir. Böylelikle Türkiye'de kitle kaynaklı lojistik uygulamalarında rol alabilecek (müşteri-görev alma) kişilere yönelik yapılan çıkarımsal analiz sonuçlarına göre kişilerin ekonomik, çevresel ve sosyal faydadan etkilendiği sonucu elde edilmiştir. İçerik analizi sonuçlarına göre ise Türkiye'de bulunan kitle kaynaklı lojistik uygulamalarında rol alabilecek kişiler üzerinde etkili olan bu faydaların üçünü de belirten sadece iki uygulama olduğu görülmüştür. Ayrıca Türkiye'de e-ticaret büyük bir pazar payına sahip olmasına rağmen diğer ülkelerde e-ticaretle uyumlu birçok kitle kaynaklı lojistik uygulamasının Türkiye'de henüz uygulanmadığı görülmüştür. Gelecekte Türkiye'de lojistik faaliyetleri iyileştirmek veya kolaylaştırmak için kitle kaynaklı lojistik çözümleri kullanacak olan şirketler ve kişiler için farklı kitle kaynaklı lojistik iş modelleri önerilmiştir. Türkiye'deki kitle kaynaklı lojistik uygulamalarına dair bilimsel araştırma olmaması sebebiyle literatüre de katkı sağlamak amaçlanmıştır. Gelecek araştırmalar için araştırma konusu önerileri sunulmuştur. Anahtar Kelimeler: Lojistik, Kitle Kaynaklı Lojistik, Paylaşım Ekonomisi
Kamu personelleri finansal okuryazarlık bilgi, tutum ve davranış düzeylerinin araştırılması: Kahramanmaraş ili örneği
Bu çalışmanın amacı, Kahramanmaraş ilinde kamu kurumlarında görev yapan personellerin finansal okuryazarlık bilgi, tutum ve davranış düzeylerinin incelenmesidir. Çalışmanın örneklemini 2020-2021 yılında Kahramanmaraş'ta bulunan kamu personellerinden 238 kadın, 156 erkek olmak üzere 394 birey oluşturmaktadır. Kahramanmaraş ilinde Vakıfbank, Halkbank, Ziraat Bankası, İl Milli Eğitim Müdürlüğü, Büyükşehir Belediyesi, İl Sağlık Müdürlüğü, Emniyet Müdürlüğü, Adalet Bakanlığı, Vergi Dairesi Başkanlığı ve Devlet Su İşleri Müdürlüğü başta olmak üzere farklı kamu kurumlarında çalışan personellerin finansal okuryazarlık tutum ve davranış düzeylerini belirlemek için de "Finansal Okuryazarlık Tutum ve Davranış Ölçeği" kullanılmıştır. Çalışmada betimsel tarama modeli kullanılmıştır. Veriler SPSS 25.0 paket programı kullanılarak analiz edilmiştir. Kolmogorov Smirnov testi ile dağılımların normal olduğu belirlenmiştir. Çalışma verileri değerlendirilirken tanımlayıcı istatistiksel metodların (ortalama, standart sapma, frekans) yanısıra paremetrik veriler için Student T testi, One Way Anova testi ve Pearson Korelasyon analizi kullanılmıştır Farklılıkların hangi gruplardan kaynaklandığını belirlemek için Tukey testi kullanılmıştır ve anlamlılık bütün değerler için p<0,05 düzeylerinde değerlendirilmiştir. Elde edilen bulgulara göre bireylerin finansal okuryazarlık bilgi, tutum ve davranış düzeyleri ile eğitim durumları, medeni durum, yaş, gelir durumu değişkenleri arasında anlamlı farklılık olduğu tespit edilmiştir. Cinsiyet değişkeni arasında anlamlı farklılık olduğu tespit edilmemiştir. Bununla birlikte program türü, anne eğitim düzeyi, kişisel aylık gelir düzeyi değişkenleri arasında anlamlı farklılık olmadığı görülmüştür. Anahtar kelimeler: Davranış, finans, finansal okuryazarlık, harcama, tutum
KOBİ işletmelerin katılım bankacılığını tercih etme nedenleri: Gaziantep il örneği
Bu çalışmanın amacı, Gaziantep ilinde faaliyette bulunan KOBİ'lerin islamı bankacılıa yönelme sebeplerini araştırmaktır. Bu anlamda, küçük ve orta ölçekli işletmelerin katılım bankacılığı tercih etme nedenleri bir anket aracılıyla analiz edilmiştir. 20 sorudan oluşan anket, SPSS 22 programı ile analiz edilmiştir. Elde edilen bulgular çalışmaya dahil olan katılımcıların dini değerleri sebebiyle katılım bankacılığına yöneldildikleri anlaşılmaktadır. Kendilerine uygun yatırım ürünlerin var olduğunu belirtilmiş olsa da, katılımcıların önemli bir kısmı katılım bankacılığın sunduğu hizmetleri ve/veya ürünleri yatırım gerekçesiyle tercih etmediklerini vurgulamaktadırlar. Bulgular katılımcıların sadece bir kısmı yatırım ve finans ürünlerinden kaynaklı katılım bankacılığını tercih ettiklerini belirtmektedirler. Dikkat çeken diğer bir sonuç ise işletme sahiplerin katılım bankacılığında hesap açma nedenleri arasında ikinci sırada iş yerine yakınlılık olduğunu ifade etmek mümkündür. Elde edilen bu çarpıcı sonuç katılımcılar için bir bankanın « konumun » ne derece de önem taşıyabileceğini göstermektedir. Ancak, konum faktörü katılım bankası dışında « konvansyonel » bir bankanın aynı konumda olmuş olsaydı yine katılım bankasını tercih edermiydiniz sorusu sorulmadığından önem derecesi tartışmaya açık kalmıştır. Çevresel faktörlerin tercih edilme konusunda anlamlı olmadığı anlaşılmaktadır. Katılımcılar tercih ettikleri katılım bankasının kamu bankası olması tercihlerini olumlu yönde etkilediklerini ifade etmektedirler. Son olarak katılım bankasında çalışan personnellere duyulan güven ve kaliteli hizmet öne çıkan diğer bir faktördür. Bu bulguların ışığında katılım bankaların sundukları ürünler ve finans/yatırım araçları katılımcıların islam bankacılığına yönelme sebeplerin yerinde yer almaması katılım bankacılığı sektöründe henüz yeterli düzeyde ürünlerini tanıtılmadığı düşünülebilir. Bu bağlamda, sektörün henüz « tokluk » noktasına ulaşmadığını ve Pazar payı elde etme açısından hala bir marjın varlığını göstermektedir.
Covid salgın döneminde soğuk zincir lojistiği zorlukları hakkında bir araştırma
Bu çalışmanın amacı, Soğuk zincir lojistiğinde Koron virüs salgın döneminde soğuk depolama zorluklarını betimlemektir. Bu çalışma, Aşı gibi ürünlerin tedariki aşamasında; stabilitezi sorunu nu maliyet üzerinde durup, bu husus dikkate alınarak stoklamanın aşıların stabilitesinin tedarik maliyetleri nasıl etkilediğini incelemektir. Bu çalışmada nitel veri toplama yöntemlerinden biri olan yarı yapılandırılmış derinlemesine mülakat yöntemi kullanılmıştır. Bu çalışma, Gaziantep de bulunan Özel X Hastanesinde aşı muhafazasından ve tedarikinden sorumlu kadrosunda bulunan katılımcı ile yarı yapılandırılmış mülakat gerçekleştirilmiştir. MHRS uygulamasında aşı stoku sebebiyle yaşanan sorunları anlık takibi yapılsa da Aile Hekimliğinin ya da hastanelerin aşı stoku hakkında anlık veri konusunda zayıflıkları saptanmıştır. Özel Sağlık Kuruluşlarının aşı stokları konusunda merkezi sistemin yakın veya ilgili bölgede bulunan hastanelerin aşı stoku hakkında anlık bilgi veren bir yazılımın olması önem arz etmektedir. Hastanelerin İl Sağlık Müdürlüğü himayesinde kendi aralarında sistemlerini göreceği bir uygulama olması bahsi geçen senkronizasyon sorununa önemli ölçüde gidereceği düşünülmektedir. Anahtar Kelimeler: Korona virüs, Aşı Tedarik Zinciri, Soğuk Zincir.