Theses supervised by Dr. Öğr. Üyesi Mehmet Ozan Cinel
11 theses · Giresun University
Etik liderliğin örgütsel adalet unsurları üzerine etkisi ve bir araştırma
Bu çalışmada etik liderliğin örgütsel adalet unsurları üzerindeki etkisi saptanmaya çalışılmıştır. Çalışma beş ana bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde liderlik, etik ve etik liderliğin kavramsal çerçevesi ortaya konmuştur. Lider, liderlik tanımları ve liderliğin tarihsel evrimi, liderin güç kaynakları, lider davranış biçimleri ve liderlik yaklaşımlarına kısaca değinilmiş, etiğin ne olduğu, etik türleri ve dayandığı temeller, etik ve etik olmayan davranış ilkeleri, etik davranışı belirleyen unsurlar ve etiğin uygulama alanlarından bahsedilmiş, etik liderliğin tanımı yapılmış, etik liderin kişilik özellikleri, etik ve etik olmayan liderlik, etik liderin karar verme süreci üzerinde durulmuştur. İkinci bölümde örgüt ve adalet kavramlarına kısaca değinildikten sonra örgütsel adalet kavramına, dağıtımcı adalet, işlemsel adalet ve etkileşimsel adalet boyutlarına, örgütsel adalet ile ilgili teorik yaklaşımlara, örgütsel adaletin önemine, örgütsel adalet algılamasının olumlu sonuçları ve örgütsel adaletsizlik algılamasının olumsuz sonuçlarına değinilmiştir. Üçüncü bölümde etik liderlik ile örgütsel adalet arasındaki ilişki incelenmiştir. Etik liderlik ve örgütsel adalet ile ilgili yurt içi ve yurt dışında yapılan akademik çalışmalara ve bu çalışmaların sonuçlarına değinilmiştir. Dördüncü bölümde, ileri sürülen hipotezleri test etmek amacıyla Giresun İl Milli Eğitim Müdürlüğü'ne bağlı ilkokul, ortaokul ve liselerde görev yapan öğretmenlere yönelik uygulanan anket çalışmasıyla ilgili bulgulara ve bu bulguların SSPS for Windows İstatistik Programı ile elde edilmiş analizlerine değinilmiştir. Beşinci bölümde, yapılan bu çalışma ile ilgili sonuçlara ve önerilere yer verilmiştir. Anahtar Kelimeler: Liderlik, Etik, Etik Liderlik, Örgütsel Adalet
Takım çalışmasının örgütsel bağlılık üzerindeki etkileri: Ülkü Ocakları Eğitim ve Kültür Vakfı Ordu ili örneği
Bu çalışmada takım çalışmasının örgütsel bağlılık üzerindeki etkileri saptanmaya çalışılmıştır. Çalışmanın alan araştırması Ülkü Ocakları Eğitim ve Kültür Vakfı Ordu Temsilciliklerinde gerçekleştirilmiştir. Çalışmanın Birinci bölümünde, takım ve takım çalışması kavramı, takım çalışmasının amacı ve önemi, takımların özellikleri, takım türleri, takım oluşturma süreci, etkili takım çalışmasının özellikleri, etkili takım çalışmasının önündeki engeller ve takım çalışmasının yararları ve sakıncaları konularının kuramsal çerçevesinden oluşmaktadır. İkinci bölümde, örgütsel bağlılık kavramı ve tanımı, örgütsel bağlılık kavramının benzer kavramlarla karşılaştırılması, örgütsel bağlılığın sınıflandırılması, örgütsel bağlılık düzeyleri, örgütsel bağlılık göstergeleri, örgütsel bağlılığı etkileyen faktörler, örgütsel bağlılık ve iş davranışları, örgütsel bağlılık türleri gibi konular açıklanmıştır. Üçüncü bölümde, takım çalışması ile örgütsel bağlılık arasındaki ilişkiler irdelenmiş ve bu alanda daha önce yapılan çalışmalar literatür taraması şeklinde incelenmiştir. Dördüncü bölümde takım çalışmasının örgütsel bağlılık üzerindeki etkilerinin incelenmesi için, Ülkü Ocakları Eğitim ve Kültür Vakfı Ordu Temsilciliklerinde bir araştırma yapılmıştır. Yapılan bu çalışmayla ilgili sonuçlar ve önerilere yer verilmiştir. Ülkü Ocakları Eğitim ve Kültür Vakfı Ordu Temsilciliklerinde gerçekleştirilen çalışmada 276 kişi ile görüşmeler yapılmış, uygulanan anket sayısı 213 adet olmuştur. Uygulama sonrası yapılan incelemede 12 anket geçerli sayılmamış, araştırmaya 201 adet anket dahil edilmiştir. Araştırmada elde ettiğimiz verilerin analizi SPSS ve Amos istatistik paket programı ile yapılmıştır. Anahtar kelimeler: Örgütsel Bağlılık, Takım çalışması, Ülkü Ocakları, Eğitim, Kültür
Örgütsel adalet unsurlarının örgütsel stres üzerindeki etkisi ve bir araştırma
Sanayileşme ve teknolojik gelişmelerin artması ile birlikte iş yaşamında meydana gelen hareketlilik ve rekabet ortamından kaynaklanan yoğun iş temposu insanların stresli bir ortamda çalışmalarını kaçınılmaz kılmıştır. Çalışma hayatında meydana gelen bu hızlı değişimler sonucunda çalışanların yoğun bir şekilde strese maruz kaldıkları görülmektedir. Stres kişinin sosyal, aile ve iş hayatını doğrudan etkilemektedir. Bu etki sonucunda kişi sağlığını kaybetmekte ve iş hayatında verimsizleşmektedir. Bu çalışma örgütsel adalet unsurlarının örgütsel stres üzerindeki etkisini araştırmak amacıyla gerçekleştirilmiştir. Çalışma Samsun ilinde deniz ürünleri işleyen bir fabrikada 99 kişinin katılımıyla gerçekleştirilmiştir. Yapılan çalışmada elde edilen bulgulara göre; örgütsel adalet unsurlarının bir takım örgütsel stres unsurları üzerinde etkili olduğu sonucuna varılmıştır. İşlemsel adalet ve etkileşimsel adaletin iş yükünden kaynaklanan stresi etkilediği, etkileşimsel adaletin beceri kullanımı üzerinde anlamlı bir etkiye sahip olduğu ortaya çıkmıştır. Araştırmada beklenenin aksine dağıtımsal adaletin örgütsel stres üzerinde herhangi bir etkisi tespit edilememiştir. Anahtar Kelimeler: Örgütsel adalet, Örgütsel stres, Örgütsel Adaletin Unsurları, Örgütsel Stres Faktörleri, Su Ürünleri İşletmesinde Bir Araştırma
Psikolojik sermayenin kurumsal itibar üzerindeki etkisinde örgütsel bağlılığın aracılık etkisi
Bu çalışmanın amacını psikolojik sermayenin kurumsal itibar üzerindeki etkisinde, örgütsel bağlılığın aracılık etkisi araştırılması oluşturmaktadır. Bu genel amaç çerçevesinde psikolojik sermayenin alt boyutları olan; umut, öz yeterlilik, dayanıklılık ve iyimserlik kavramları ile kurumsal itibarın alt boyutları olan; güven, iş ortamı, sosyal sorumluluk, yenilikçilik ve liderlik, bilinirlik ve hedef kitleye yakınlık kavramlarının birbirleriyle ilişkileri araştırılmıştır. Ayrıca psikolojik sermayenin kurumsal itibar üzerindeki etkisinde örgütsel bağlılığın aracılık etkisi test edilmiştir. Araştırmaya Giresun Üniversitesi'nin Güre Yerleşkesinde çalışan 216 akademik personel dahil edilmiştir. Elde edilen verilerin analizinde ise korelasyon, adımsal regresyon ve sobel testi gibi çeşitli analizlerden yararlanılmıştır. Literatürü incelediğimizde daha önce yapılan araştırmalarda psikolojik sermayenin alt boyutları ile kurumsal itibarın alt boyutları arasında bir ilişki olup olmadığının ve bu süreçte örgütsel bağlılığın aracılık etkisi ile ilgili ayrıntılı çalışma gerçekleştirilmemiştir. Araştırma sonuçlarına göre psikolojik sermayenin kurumsal itibar üzerindeki etkisinde örgütsel bağlılığın aracılık etkisi tespit edilmiştir. Yapılan analizler ve araştırmalar sonucunda psikolojik sermaye ve kurumsal itibarın değişkenlerinin alt boyutları arasında anlamlı ilişkiler bulunmuştur. Sadece psikolojik sermaye değişkenin alt boyutu olan öz yeterlilik ile kurumsal itibar değişkenin alt boyutu olan iş ortamı arasında bir ilişki tespit edilememiştir. Veri toplama aracı olarak anket yöntemi kullanılmış ve toplanan veriler IBM SPSS 22 istatistik paket programı kullanılarak analize tabi tutulmuştur. Anahtar kelimeler : Psikolojik Sermaye, Kurumsal İtibar, Örgütsel Bağlılık, Akademik Personel, Giresun Üniversitesi
Müsamahacı ve kısıtlayıcı örgüt kültürünün mobbing algısı üzerine etkisi: Banka çalışanları üzerine bir araştırma
Bu çalışma, Giresun ilinde yer alan banka işletmelerindeki müsamahacı ve kısıtlayıcı örgüt kültürlerinin, çalışanlardaki mobbing algısı üzerindeki etkisini ölçmek amacı ile hazırlanmıştır. Çalışmada müsamahacı ve kısıtlayıcı olmak üzere örgüt kültürünün iki boyutu üzerinde durulmuştur. Mobbing algısı ölçeği ise beş alt boyuttan oluşmakta olup, müsamahacı ve kısıtlayıcı örgüt kültürünün etkisi araştırılmıştır. Örgüt kültürünün, mobbing algısını ne derecede ve ne yönde etkilediğini ölçmek amacı ile demografik değişkenler, müsamahacı ve kısıtlayıcı örgüt kültürü ve mobbing algısı ölçeklerinden oluşan bir anket formu kullanılmıştır. Araştırmanın anket kısmında 130 anket formundan elde edilen veriler, SPSS ve SmartPLS paket programları kullanılarak analiz edilmiştir. Araştırmanın sonuçlarına görekısıtlayıcı örgüt kültürününkişinin sağlığına doğrudan saldırılar boyutunu pozitif yönde doğrusal etkilediği, kişinin yaşam kalitesi ve mesleki durumuna saldırılar boyutunu pozitif yönde doğrusal etkilediği, mağdurun kendini göstermesini ve iletişim oluşumunu etkilemek boyutunu pozitif yönde doğrusal etkilediği, sosyal ilişkilere saldırılar boyutunu pozitif yönde doğrusal etkilediği, itibara saldırılar boyutunu pozitif yönde doğrusal etkilediği sonuçlarına ulaşılmıştır. Müsamahacı örgüt kültürünün ise kişinin sağlığına doğrudan saldırılar boyutunu negatif yönde doğrusal etkilediğive itibara saldırılar boyutunu negatif yönde doğrusal etkilediği sonuçlarına ulaşılmıştır. Araştırmada beklenen sonuçlara ulaşılırken müsamahacı örgüt kültürünün mobbing algısının bazı boyutları üzerinde beklenen etkileri göstermediği ve bunun için araştırmanın örneklemi değiştirilerek bundan sonraki araştırmalarda konu farklı şekilde ele alınabilir. Anahtar Kelimeler: Müsamahacı ve Kısıtlayıcı Örgüt Kültürü, Mobbing Algısı, Yapısal Eşitlik Modellemesi, SmartPLS
Bireyin psikolojik sermayesinin örgüt iklimi üzerindeki etkisi
Bu çalışmada bireyin psikolojik sermayesinin örgüt iklimi üzerindeki etkisi bulunmuştur. Alan araştırması Devlet Su İşleri 72. Şube Müdürlüğü (Tokat) çalışanları üzerinde yapılmıştır. Araştırmada veri toplama yöntemi olarak anket kullanılmıştır. Anket Beşli Likert' e göre düzenlenmiştir. Çalışmanın birinci bölümünde, sermaye kavramı, pozitif psikoloji kavramı, pozitif psikolojik sermaye kavramı açıklanmış, psikolojik sermayenin boyutlarına (öz yeterlilik, umut, iyimserlik, psikolojik dayanıklılık), psikolojik sermayenin özellikleri, pozitif psikolojik sermayenin ilişkili olduğu kavramlar ( örgütsel bağlılık, iş tatmini, iş performansı, tükenmişlik ) ve psikolojik sermayenin önemine değinilmiştir. İkinci bölümde, örgüt kavramı ve tanımına, örgüt iklimi kavramı ve tanımna, örgüt iklimine etki eden faktörlere, örgüt ikliminin boyutları,(bürokratik örgüt iklimi, destekleyici örgüt iklimi, yenilikçi örgüt iklimi ) örgüt iklimi türlerine (açık yapılı iklim bağımsız yapılı iklim, kontrollü iklim, samimi iklim, babacan iklim, kapalı iklim, yaratıcı iklim) , örgüt iklimi ile ilişkili kavramlara (örgüt kültürü, mobbing, iş tatmini) kavramlarına değinilmiştir. Üçüncü bölümde, pozitif psikolojinin örgüt iklimi üzerindeki etkisi incelenmiş ve bu alanda yapılan literatür çalışmalarına yer verilmiştir. Dördüncü bölümde pozitif psikolojinin örgüt iklimi üzerindeki etkisi incelenmiş ve Devlet Su İşleri 72. Şube Müdürlüğünde bir araştırma yapılmış ve çalışma ile ilgili sonuç yazılmıştır. Araştırmanın sonucunda H1.7 için t =6.100, p=0.000, H1.8 için t=4.555, p=0.000 ve H1.9 için t=9.050 ve p=0.000 değerleri elde edilmiştir. Elde edilen değerler sonucunda hipotezler kabul edilmiş ve psikolojik sermayenin alt boyutlarından öz yeterliliğin örgüt iklimi üzerindeki etkisi tespit edilmiştir. Anahtar Kelimeler; Pozitif Psikoloji, Pozitif Psikolojik Sermaye, Örgüt, Örgüt İklimi, DSİ Çalışanları
Örgütsel adalet unsurlarının çalışan motivasyonu üzerindeki etkileri ve bir araştırma
Bugün dünya hızlı bir şekilde değişmekte, teknoloji gelişmekte ve sosyal hayat değişmektedir. Bunun sonucunda işletmeler söz konusu değişimlerden büyük bir oranda etkilenmektedir. İşletmelerin başlıca amaçlarından biri de yeniçağa ayak uydurmaktır. Bu bağlamda, yöneticiler ve işletme sahipleri büyük görevler üstlenmektedir. İşletmeler ve çalışanlar açısından çevrelerinde yaşanan gelişme ve değişimleri takip etmeleri ve onlara uyum sağlamaları zordur bundan dolayı da çok fazla emek harcamaları gerekmektedir. Buradan hareketle, bu çalışmada daha önceki dönemlerde literatürde önemli yeri olan örgütsel adalet ve motivasyon gibi kavramlar ön planda tutulmuştur. Çalışma çerçevesinde örgütsel adalet tüm boyutları ile ortaya konulacak ve motivasyon üzerindeki etkisi açıklanmaya çalışılmıştır. Ticaret alanında etkin olan kurumların örgütsel adaleti ne derece sağladıkları ve bu sayede çalışanlar üzerinde motivasyon sağlama noktasında ne denli başarılı oldukları incelenmiştir. Çalışmada, Türkiye Ticaret Sicil Müdürlüğü çalışanlarının örgütsel adalet algılarının motivasyonlarına etkisinin belirlenmesi amaçlanmıştır. Araştırma evrenini, Türkiye'de bulunan 81 ildeki 238 Türkiye Ticaret Sicili Müdürlüğünde çalışan 458 kişi, örneklemini ise müdürlük bünyesinde görev yapanlar arasından kolayda örnekleme yöntemiyle seçilen 208 çalışan oluşturmaktadır. Araştırmada iki değişkenin (Örgütsel Adalet ve Motivasyon) birbirleriyle olan ilişkilerinin yönü ve boyutu belirlenmeye çalışılmıştır. Bu amaçla 208 çalışan ile yüz yüze anket yöntemiyle elde edilen veriler SPSS istatistik paket programı ile değerlendirilmiş ve sonuçlar yorumlanmıştır. Geçerlilik ve Güvenilirlik, Faktör Analizi, Tanımlayıcı İstatistikler, T testi, ANOVA, Korelasyon testleri ve Regresyon Analizi uygulanmıştır. Araştırma sonuçları doğrultusunda; bağımsız değişken olan örgütsel adalet ile bağımlı değişken olan motivasyon arasında %75,5 oranında pozitif yönde ve anlamlı bir ilişki bulunmuştur. Ayrıca örgütsel adalet faktörü alt boyutları ile motivasyon faktörlerinin alt boyutları arasında pozitif yönlü ve anlamlı ilişkiler olduğu saptanmıştır.
Psikolojik sermayenin kurumsal itibar üzerine etkisi
Gerçekleştirilen bu çalışma psikolojik sermaye ile kurumsal itibar arasındaki ilişkinin daha önce incelenmemiş olması ve kurumun dış çevresine etkilerinin incelenmesi açısından önem arz etmektedir. Bu bağlamda psikolojik sermayeyi desteklemeye yönelik çalışmalar kurumsal itibarın artmasına sebep olarak görülerek, psikolojik sermayenin kurumsal itibar üzerinde pozitif etki oluşturacağı varsayımı ile bu çalışma gerçekleştirilmiştir. Psikolojik sermaye ile kurumsal itibar ilişkisi denilince örgüt üyelerinin psikolojik sermaye düzeyleri ile yine örgüt üyelerinin kurumu algılarken zihinlerinde canlanan itibar olgusu arasındaki ilişkiden söz edilmekte ve dolayısıyla çalışma kapsamında bu ilişki bütün yönleri ile inceleme alanı bulmuştur. Daha detaylı söz etmek gerekirse psikolojik sermayenin boyutları; öz yeterlilik, umut, iyimser olmak ve dayanıklılık ile kurumsal itibarın alt boyutları olan duygusal çekicilik, vizyon ve liderlik, hizmet ile ürünler, sosyal sorumluluk, çalışma alanı, ekonomik performans arasındaki ilişki incelenmiştir Araştırmanın örneklemini, evren içerisinden kolayda örneklem yöntemi ile seçilen, Giresun Üniversitesi Merkez ve İlçelerdeki birimlerde İdari Personel olarak çalışan 203 katılımcı oluşturmaktadır. Yapılan analizlerde; araştırmaya katılanların sosyo-demografik profili, açımlayıcı faktör analizi, iç tutarlılık analizi, araştırma değişkenlerine yönelik betimsel analiz, fark testleri, araştırma değişkenleri arasındaki ilişki için korelasyon analizi ve regresyon analizleri yer almaktadır. Yine bu çalışmada; araştırmaya katılanların cinsiyeti, yaşı, geliri, eğitim durumu, medeni hali ve unvanı v.b. demografik değişkenler incelenmiş ve elde edilen analiz sonuçları yorumlanmıştır. Sonuç olarak yapılan bu çalışmada kurumsal itibar ile psikolojik sermaye arasındaki ilişki irdelenmiştir.
Toplumsal kültürün inovasyon düzeyini belirlemede örgüt kültürünün aracılık etkisi: Giresun ili Organize Sanayi Bölgesi örneği
Bu çalışmanın amacı, gelişen teknoloji ve yaşanan hızlı değişim ile küreselleşen dünyada, en önemli rekabet üstünlüğü kaynaklarından biri olarak kabul edilen inovasyon ile kültür arasındaki ilişkiyi incelemektir. Çalışmada, toplumsal kültür, örgüt kültürü ve inovasyon kavramları incelenmiş ve aralarındaki ilişkiler araştırılmıştır. Giresun ili organize sanayi bölgelerinde (Merkez ve Bulancak), çeşitli sektörlerde faaliyet gösteren işletmelerin bünyesinde çalışan 350 katılımcıdan anket yöntemiyle veriler elde edilmiştir. Elde edilen verilerin analizi için IBM SPSS 26.0 (Statistical Package for Social Sciences) ve IBM SPSS AMOS (Analysis of Moment Structures) paket programları kullanılarak frekans analizleri, güvenilirlik analizleri, doğrulayıcı faktör analizi ve yol analizi gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın sonuçlarına göre, kültürel değerler ölçeği alt boyutlarından, erilliğin inovasyon düzeyi üzerinde negatif etkisi olduğu, yine çoğulculuğun inovasyon düzeyi üzerinde kısmi de olsa bir etkisi olduğu tespit edilmiştir. Araştırmada, beklenenin aksine toplumsal kültürün inovasyon düzeyi üzerindeki etkisinde örgüt kültürünün herhangi bir düzeyde aracılık etkisi tespit edilememiştir.
Sağlık çalışanlarının örgütsel sessizlik ve örgütsel bağlılık düzeyleri: Giresun ili örneği
Bu çalışmada Giresun İli Merkez İlçe'de kamu sağlık kurumlarında görev yapan sağlık çalışanlarının örgütsel sessizlik düzeylerinin örgütsel bağlılık algılarını ne yönde etkilediği ve örgütsel sessizlik ile örgütsel bağlılık algı düzeylerinin farklı demografik özellikler açısından nasıl farklılaştığı incelenmiştir. Araştırma, Giresun İli Merkez İlçesi'ndeki aile sağlığı merkezlerinde görev yapan 102, hastanelerde görev yapan 184 sağlık çalışanı olmak üzere toplam 286 kişi ile gerçekleştirilmiştir. Araştırmanın verileri; kişisel bilgi formu, örgütsel sessizlik ölçeği ve örgütsel bağlılık ölçeği ile elde edilmiştir. Elde edilen veriler IBM SPSS istatistik (versiyon 22) paket programı ile analiz edilmiştir. Araştırmanın sonucunda sağlık çalışanlarının örgütsel sessizlik ve örgütsel bağlılık algılarının orta düzeyde olduğu, örgütsel sessizliğin kabullenici, korunmaya dayalı ve korumaya dayalı alt boyutlarının örgütsel bağlılığın normatif bağlılık ve devam bağlılığı alt boyutlarını negatif bir şekilde yordadıkları belirlenmiştir. Örgütsel sessizliğin kabullenici ve korunmaya dayalı sessizlik alt boyutlarının ise örgütsel bağlılığın duygusal bağlılık alt boyutunu negatif bir şekilde yordadığı belirlenmiştir.
Duygusal zekânın kariyer uyum yeteneğine etkisi: Sivas Adliyesi personeli üzerine bir araştırma
Bu çalışmada Duygusal Zekanın Kariyer Uyum Yeteneğine Etkisi araştırılmış ve anket çalışmasıyla bu çalışmanın içeriği desteklenmiştir. Birinci bölümde duygu kavramı, tanımı, bileşenleri; zeka kavramı, tanımı, türleri, kuramları, zeka ve yönetim ilişkisi; duygusal zeka kavramı, tanımı önemi, gelişim süreci, duygusal zeka modelleri, boyutları ve iş yaşamında kullanılması incelenmiştir. İkinci bölümde ise kariyer kavramı, tanımı, özellikleri kapsamı, önemi, kariyer aşamaları, kariyer kuramları, kariyer planlamada etkili faktörleri, kariyer seçimi, kariyer süreci sorunları, kariyer geliştirme; kariyer uyum yeteneği, buna ilişkin kavramlar, boyutları incelenmiştir. Üçüncü bölümde duygusal zekanın kariyer uyum yeteneğine etkisi açıklanmıştır. Dördüncü bölümde duygusal zekanın kariyer uyum yeteneğine etkisine yönelik yapılmış akademik çalışmalar ele alınmıştır. Beşinci bölümde savunulan düşünceleri test etmek amacıyla Sivas Adliyesi personellerine yönelik uygulanan anket çalışmasına verilmiş, bunlarla alakalı bulgular analiz edilmiştir. Duygusal zekanın ölçülmesi amacıyla Wong ve Law' un 16 sorudan oluşan duygusal zeka ölçeği WLEIS tercih edilmiştir. Kariyer uyum yetenekleri ölçülmesinde ise, Savickas ve Profeli'nin (2012) çalışmasında "uluslararası kariyer uyum yetenekleri ölçeği" olarak adlandırılan ve 13 ülkeye mensup 18 araştırmacının ortak çalışması sonucunda oluşturulan bir ölçek kullanılmıştır. Altıncı bölümde bu çalışmaya ait sonuç ve önerilere yer verilmiştir.