Theses supervised by Yrd. Doç. Dr. Mehmet Murat

Ergenlerde internet bağımlılığı ve kişilik özelliklerinin bazı sosyo-demografik özelliklere göre incelenmesi

Bu araştırmanın amacı; ergenlerde internet bağımlılığı ve kişilik özelliklerini bazı değişkenlere göre incelemektir. Araştırmada tarama modeli kullanılmıştır. Araştırmanın evreni, 2014–2015 Öğretim yılı Şanlıurfa İli Birecik İlçesinde bulunan devlet okullarının 9. 10. 11. ve 12. sınıfında öğrenim görmekte olan öğrencilerden oluşmaktadır. Araştırmanın örneklemi 369'u kız, 223'ü erkek olmak üzere toplam 592 öğrenciden oluşmaktadır. Araştırmada veri toplamak amacıyla; İnternet Bağımlılığı Ölçeği ve Hacettepe Kişilik Envanteri kullanılmıştır. Araştırmada elde edilen puanlar SPSS 16.O istatistik programı ile analiz edilmiştir. Dağılımın normalliği Kolmogorov-Smirnov Testi ile yapılmış, dağılımın normal dağılım olmadığı görülmüştür. Varyansların eşit olmadığı durumlarda; ikili gruplarda kullanılan Mann-Whitney U Testi, ikiden fazla gruplar için Kruskal Wallis Testi uygulanmıştır. Elde edilen bulgulara göre; İnternet Bağımlılığı Ölçeğinden alınan puanlar cinsiyet, okul türü, okul başarısı, kardeş sayısı ve yaş gibi değişkenlere göre farklılık göstermektedir. İnternet bağımlılığıyla kişilik özellikleri arasında negatif düzeyde ilişki saptanmıştır Anahtar kelimeler: İnternet Bağımlılığı, Kişilik Özellikleri, Ergenler

Özel eğitim kurumlarında çalışan eğitimcilerin tükenmişlik düzeylerinin empatik eğilim ve bazı değişkenler ile olan ilişkisi

Bu araştırmanın amacı; 2009-2010 eğitim öğretim yılında Gaziantep ili ve ilçelerinde bulunan Milli Eğitim Bakanlığı'na bağlı devlet (resmi) özel eğitim okullarında ve Milli Eğitim Bakanlığı'na bağlı özel özel eğitim ve rehabilitasyon hizmeti veren kurumlarda çalışan eğitimcilerin tükenmişlik düzeylerinin, empatik eğilim ve bazı değişkenler ile olan ilişkisini incelemektir. Betimsel yöntemle yapılan araştırmada survey (tarama) modeli kullanılmıştır. Araştırmanın örneklemini 2009-2010 eğitim öğretim yılında Gaziantep ili ve ilçelerinde bulunan Milli Eğitim Bakanlığı'na bağlı 6 resmi özel eğitim okulunda ve 42 özel eğitim ve rehabilitasyon hizmeti veren kurumda çalışan 259 eğitimci oluşturmaktadır. Araştırmaya katılan eğitimcilerin kişisel bilgilerini betimlemek amacıyla araştırmacı tarafından hazırlanan `Kişisel Bilgi Formu', tükenmişlik düzeylerini belirlemek amacıyla Maslach ve Jackson (1981) tarafından geliştirilen ve Ergin (1992) tarafından Türkçe'ye uyarlanan `Maslach Tükenmişlik Ölçeği' ve empatik eğilim düzeylerini belirlemek amacıyla da Dökmen (1988) tarafından geliştirilen `Empatik Eğilim Ölçeği' kullanılmıştır. Verilerin analizinde SPSS 16.00 programından yararlanılmıştır. Eğitimcilerin empatik eğilim ve tükenmişlik düzeyleri arasındaki ilişkiyi saptamak için Pearson Mometler Çarpımı Korelasyon'u kullanılmıştır. Empatik eğilim ve bazı değişkenler açısından tükenmişlik düzeyini incelemek amacıyla İki Faktörlü Varyans Analizi (ANOVA) ve farklılığın hangi gruptan kaynaklandığını bulmak amacıyla da Tukey HSD testi kullanılmıştır. Araştırma sonuçları empatik eğilim ve tükenmişlik arasındaki ilişkinin anlamlı olduğunu göstermektedir. Cinsiyet ve eğitim düzeyi değişkenlerinin temel etkisi ve empatik eğilimin sırasıyla cinsiyet, medeni durum, görev süresi değişkenleri ile olan etkileşimi tükenmişlik üzerinde anlamlı bir fark oluşturmaktadır. Araştırma sonuçları benzer araştırmalardan elde edilen bulgular kapsamında tartışılmış ve yorumlanmıştır. Araştırma bulgularına dayalı olarak öneriler geliştirilmiştir.

Rehber öğretmenlerin algıladığı yıldırma davranışlarının incelenmesi (Gaziantep ili örneği)

Bu araştırmanın amacı rehber öğretmenlerin algıladıkları yıldırma ( mobbing) davranışlarının bazı değişkenler açısından incelenmesidir. Araştırmada betimsel araştırma yöntemi kullanılmıştır. Bu çalışmanın evrenini Gaziantep ilinde görev yapan rehber öğretmenler oluşturmaktadır. Çalışmada evrenin bütününe ulaşılmak istendiğinden örneklem seçme yoluna gidilmemiştir. Çalışmanın örneklemini 2009- 2010 eğitim- öğretim yılında Gaziantep ilinin 7 farklı ilçesinde görev yapan 219 rehber öğretmen oluşturmuştur. Araştırmaya katılanların kişisel bilgilerinin betimlenmesini sağlamak amacıyla `Kişisel Bilgi Formu', mesleki doyumlarını ölçmek amacıyla Kuzgun, Sevim ve Hamamcı (1999) tarafından geliştirilen ?Mesleki Doyum Ölçeği? ve algılanan yıldırma davranışlarını ölçmek amacıyla Leymann'ın (1984) belirlemiş olduğu mobbing tipoloji envanterinin 35 maddesini içeren, Bulut'un (2007) oluşturduğu ?Mobbing Belirleme Ölçeği? kullanılmıştır. Veri toplama araçları bir yönerge ile okullara ulaştırılmış ve kapalı zarflar içinde geri toplanmıştır. Elde edilen veriler SPSS 13.0 programıyla analiz edilmiştir. Analizlerde mesleki doyum ve kişisel değişkenlerin algılanan yıldırma yordayıp yordanmadığını belirlemek amacıyla regresyon analizi kullanılmıştır. Medeni hal, eğitim düzeyi, mesleki kıdem, mesleki doyum, okul türü değişkenleri rehber öğretmenlerin algıladıkları yıldırma davranışlarının anlamlı bir yordayıcısı olarak bulunmuştur. Ayrıca yıldırma davranışlarının alt boyutları anlamlı bir şekilde yordayan değişkenler belirlenmiştir. Elde edilen bulgular doğrultusunda öneriler geliştirilmiştir.Anahtar Kelimeler: Yıldırma, Mobbing, Rehberlik ve Psikolojik Danışma, Rehber Öğretmen, Mesleki doyum.

Anasınıfı ve ilköğretim birinci kademe öğretmenleri ile yöneticilerin portföyle değerlendirme yöntemine ilişkin görüşleri

Genel lise 9. sınıf öğrencilerinin, bazı değişkenlere ve sürekli kaygı durumlarına göre saldırganlık düzeylerinin incelenmesi

Bu araştırma ile genel lise 9. sınıf öğrencilerinin saldırganlık düzeyleri, bazı demografik değişkenler ile sürekli kaygı düzeyleri arasındaki ilişkinin incelenmesini amaçlamaktadır.Araştırma, betimsel yönteme ve ilişkisel tarama modeline göre desenlenmiştir. Veriler, 2010-2011 öğretim yılında, Gaziantep ili Şahinbey ve Şehitkâmil ilçelerinde bulunan genel liseler arasından, tabakalı örnekleme yöntemi ile seçilen 6 genel liseden, yine seçkisiz küme örnekleme yöntemi ile her okuldan seçilen 2 şubeden toplanmıştır. Araştırmaya 479 lise 9. sınıf öğrencisi katılmıştır. Veri toplama araçları olarak Buss ve Perry (1992) tarafından geliştirilen, Buss ve Warren tarafından (2000) güncellenen ve Can (2002) tarafından Türkçeye uyarlanan `Saldırganlık Ölçeği' ile Spilberger, Gorsuch ve Laushene tarafından geliştirilen ve Öner ve LeCompte (1985) tarafından Türkçeye uyarlaması yapılan Durumluk-Sürekli Kaygı Envanteri'nin ?Sürekli Kaygı Ölçeği? ve araştırmacı tarafından geliştirilen ?Kişisel Bilgi Formu? kullanılmıştır. Verilerin analizinde pearson momentler çarpımı korelasyon katsayısı, basit linear regrasyon analizi, aritmetik ortalama, yüzdelik dağılım, bağımsız örneklem t-testi, tek yönlü varyans analizi, farkların kaynağını belirlemek için çoklu karşılaştırmalarda LSD testi, Levene F testi sonuçlarına göre gruplardaki ölçümlerin dağılımlarına ait varyansların eşit olmadığı durumlarda Kruskal Wallis-H testi ve Mann Whitney-U testi uygulanmıştır.Araştırma verilerinin analizi sonucunda öğrencilerinin saldırganlık düzeyi ile sürekli kaygı düzeyi arasında orta düzeyde, pozitif yönde, anlamlı bir ilişki bulunmuştur. Ayrıca sürekli kaygı düzeyinin, saldırganlık düzeyi üzerinde anlamlı bir yordayıcı olduğu tespit edilmiştir. Araştırmaya katılan öğrencilerin saldırganlık düzeyleri üzerinde cinsiyet, anne-baba tutumu, anne-baba okul ilişkisi, sosyal etkinliklere katılma sıklığı değişkenleri, anlamlı farklılık yaratırken, anne-baba eğitim durumu, sosyoekonomik gelir düzeyi ve aile ikamet durumu değişkenlerinin anlamlı farklılık yaratmadıkları saptanmıştır. Bulgular ilgili literatür verileri ile tartışılmıştır. Elde edilen bulgulara dayalı olarak öneriler geliştirilmiştir.

Grupla psikolojik danışmanın ilköğretim ikinci kademe öğrencilerinin öfke ile başa çıkabilme becerilerine etkisi

Bu araştırmanın amacı; Akılcı-Duygusal-Davranışçı Yaklaşıma Dayalı grupla psikolojik danışmanın ilköğretim ikinci kademeye devam eden sekizinci sınıf öğrencilerinin öfke ile başa çıkabilme becerilerine etkisini araştırmaktır. Araştırmada ön-test, son-test ve izleme ölçümlü deneysel bir yöntem kullanılmıştır. Çalışma grubu Gaziantep İli devlet okulunda 8. sınıfta okuyan sürekli öfke düzeyleri yüksek 8 kız 10 erkek toplam 18 öğrenciden oluşmaktadır. Deney grubu ile 9 oturum (9 hafta) Akılıcı-Duygusal-Davranışçı Yaklaşıma dayalı grupla psikolojik danışma yapılırken, kontrol grubu ile herhangi bir çalışma yapılmamıştır. Veriler; ?Sürekli Öfke ve Öfke İfade Tarzı Ölçeği? ile deney ve kontrol gruplarına ön-test, son-test ve izleme testi uygulanarak elde edilmiştir. Verilerin analizinde çift yönlü varyans analizi ve t-testi kullanılmıştır. Araştırma sonunda deneklerin sürekli öfke düzeylerinin azaldığı ve öfke kontrol düzeylerinin arttığı izlenirken çalışmanın öfke ile başa çıkabilme becerilerini kazandırmada etkili olduğu saptanmıştır. Elde edilen bulgular doğrultusunda öneriler geliştirilmiştir.

İlköğretim okullarında görev yapan öğretmenlerin duygusal zekâ düzeyleri ile çatışma yönetimi stratejileri arasındaki ilişkinin incelenmesi

Bu tezin temel amacı ilköğretimde görev yapan öğretmenlerin duygusal zekâ düzeyleri ile çatışma yönetimi stratejileri arasındaki ilişkiyi ortaya koymaktır.Araştırmanın evreni Gaziantep İli Şahinbey ve Şehitkâmil merkez ilçelerinde bulunan ilköğretim okullarında görev yapan öğretmenlerden oluşmaktadır. Araştırmanın örneklemi ise söz konusu okullarda görev yapan öğretmenlerden rastgele seçilmiş olan 310 öğretmenden oluşmaktadır. Araştırmanın verileri duygusal zekâ ve çatışma yönetimi stratejileri ölçekleri ile toplanmıştır.Araştırmanın verileri çift yönlü varyans analizi tekniği ile test edilmiştir. Yapılan istatistiksel analizler sonucunda duygusal zekâ düzeyi yüksek öğretmenlerin çatışma yönetimi stratejilerinden ?bütünleştirme?, ?uzlaşma? ve ?uyma? puanlarının duygusal zekâ düzeyi düşük öğretmenlere göre daha yüksek olduğu görülmüştür. Cinsiyetlerine göre öğretmenlerin kullandıkları çatışma yönetimi stratejilerinden ``uyma'' stratejisi puanları arasında anlamlı fark saptanmıştır. Öğretmenlerin mesleki kıdemlerinin kullanılan çatışma yönetimi stratejilerinden hiçbiri üzerinde anlamlı bir etki oluşturmadığı sonucuna ulaşılmıştır.Ortak etkilere bakıldığında ise duygusal zekâ ve cinsiyetin sadece hükmetme, duygusal zekâ ve kıdemin ise sadece kaçınma stratejisi üzerinde anlamlı etki oluşturduğu sonucu elde edilmiştir.

İlköğretim öğretmenlerinin duygusal zeka düzeyleri ile yaşadıkları psikolojik yıldırma (Mobbing) arasındaki ilişki üzerine bir araştırma

Bu tezin amacı ilköğretim öğretmenlerinin duygusal zeka düzeyleri ile yaşadıkları psikolojik yıldırma (mobbing) arasındaki ilişkiyi ortaya koymaktır. Araştırmanın evreni Gaziantep İli Şahinbey ve Şehitkâmil merkez ilçelerinde bulunan ilköğretim okullarında görev yapan öğretmenlerden oluşmaktadır. Araştırmanın örneklemi ise Kadriye Abdülmecit Özgözen İ.Ö.O., Dr. Nilüfer Mustafa Özyurt İ.Ö.O., Hanifi Şireci İ.Ö.O., İsmet İnönü İ.Ö.O., Ayşe Mustafa Sevcan İ.Ö.O., Dr. Sadık Ahmet İ.Ö.O., Karataş İMKB İ.Ö.O., Ertuğrul Gazi İ.Ö.O., Dumlupınar İ.Ö.O., Düztepe İ.Ö.O. ve Hürriyet İ.Ö.O. okullarında görev yapan öğretmenlerden random yöntemiyle seçilmiş olan 357 öğretmenden oluşmaktadır. Araştırmanın verileri Bar-on Duygusal Zeka Ölçeği ve Psikoşiddet (Mobbing) Ölçeği ile toplanmıştır ve elde edilen veriler çok yönlü ANOVA tekniği ile test edilmiştir. Yapılan istatistiksel analizler sonucunda branş değişkeninin mobbing toplam puanı üzerinde anlamlı bir fark oluşturduğu ve branş öğretmenlerinin sınıf öğretmenlerine göre mobbing algılarının daha yüksek olduğu görülmüştür. Öğretmenlerin mobbing ölçeği aşağılama alt boyutu puanları duygusal zekaya göre farklılık göstermektedir. Duygusal zeka düzeyi yüksek olanların düşük ve orta düzey duygusal zekaya sahip olanlara göre mobbing algıları daha yüksektir. Öğretmenlerin mobbing ölçeği cinsel taciz alt boyutu puanları kıdeme göre farklılık göstermektedir. Öğretmenlerin mobbing ölçeği iletişim engelleri alt boyutu puanları duygusal zekaya göre farklılık göstermektedir. Buna göre; öğretmenlerin duygusal zeka düzeyi yükseldikçe, mobbing ölçeği iletişim engelleri alt boyutuna daha fazla maruz kaldıkları söylenebilir. Öğretmenlerin mobbing ölçeği iletişim engelleri alt boyutu puanları branşa göre farklılık göstermektedir. Buna göre; mobbing ölçeği iletişim engelleri alt boyutu puanlarında branş öğretmenlerinin sınıf öğretmenlerine göre daha yüksek algıladıkları söylenebilir.

Lise öğrencilerinin kişilerarası ilişkilerle ilgili bilişsel çarpıtmaları ve saldırganlık tepkileri arasındaki ilişkinin incelenmesi

Bu çalışmanın amacı, lise öğrencilerinin kişilerarası ilişkilerle ilgili bilişsel çarpıtmaları ve saldırganlık tepkileri arasındaki ilişkiyi incelemektir. Araştırma evrenini Gaziantep ilindeki ortaöğretim kurumlarında öğrenim gören öğrenciler oluşturmuştur. Araştırma örneklemi ise Şahinbey, Şehitkamil ve Nizip ilçelerindeki ortaöğretim kurumlarında öğrenim gören 843 öğrenci ile oluşturulmuştur. Araştırmanın verileri Saldırganlık Ölçeği ve Kişilerarası İlişkilerle İlgili Bilişsel Çarpıtmalar Ölçeği ile elde edilmiştir.Araştırmanın verileri çift yönlü varyans ve aşamalı regresyon analizi ile test edilmiştir. Yapılan istatistiksel analizler sonucunda, kişilerarası ilişkilerle ilgili bilişsel çarpıtma düzeyi yüksek öğrencilerin, saldırganlık alt türleri olan `fiziksel?, `sözel?, `öfke?, `düşmanlık? ve `dolaylı? saldırganlık düzeylerinin kişilerarası ilişkilerle ilgili bilişsel çarpıtma düzeyi düşük öğrencilere göre daha yüksek olduğu görülmüştür. Cinsiyetlerine göre öğrencilerin kişilerarası ilişkilerle ilgili bilişsel çarpıtma puanlarında anlamlı bir farklılık saptanmamıştır. Cinsiyetlerine göre öğrencilerin saldırganlık puanları arasında erkek öğrenciler lehine bir farklılık saptanmıştır. Algılanan anne baba tutumu `demokratik? olan öğrencilerin, kişilerarası ilişkilerle ilgili bilişsel çarpıtma ve saldırganlık düzeylerinin; `baskıcı otoriter?, `tutarsız?, `ilgisiz? ve `koruyucu? anne baba tutumu algılayan öğrencilere göre daha düşük olduğu saptanmıştır.

Lise öğrencilerinin akademik erteleme davranışlarının karar verme stilleri ile ilişkisi

Bu araştırmada liselerin 10, 11 ve 12. sınıf öğrencilerinin akademik erteleme davranışlarının karar verme stilleri tarafından yordanıp yordanmadığının incelenmesini amaçlanmıştır. Araştırmanın verileri 2010-2011 öğretim yılında, Gaziantep il merkezinde bulunan genel lise ve Anadolu liseleri arasından seçilen 3 genel lise ve 3 Anadolu lisesinden, seçilen 2?şer şubeden toplanmıştır. Araştırmaya 408 öğrenci katılmıştır. Veri toplama araçları olarak Çakıcı (2003) tarafından geliştirilen, `Akademik Erteleme Ölçeği? ile Scott ve Bruce (1995) tarafından geliştirilip Taşdelen (2002) tarafından Türkçeye çevrilen `Karar Verme Stilleri Envanteri? kullanılmıştır. Öğrencilerin demografik özellikleri ile ilgili bilgileri elde etmek için araştırmacı tarafından geliştirilen `Kişisel Bilgi Formu? kullanılmıştır, Verilerin analizinde çoklu regresyon analizi, Pearson korelasyonu, aritmetik ortalama, yüzdelik dağılım, bağımsız örneklem t-testi, tek yönlü varyans analizi testi kullanılmıştır. Araştırma verilerinin analizi sonucunda kaçıngan karar verme ve anlık karar verme değişkenleri akademik erteleme puanlarındaki varyansın yaklaşık % 19?unu açıkladığı görülmüştür. Regresyon katsayılarının anlamlılığına ilişkin t-testi sonuçları incelendiğinde; kaçıngan karar verme ve anlık karar vermenin akademik erteleme üzerinde anlamlı bir yordayıcı olduğu görülmektedir. Sezgisel karar verme, rasyonel karar verme ve bağımlı karar verme değişkenleri önemli bir etkiye sahip değildir. Araştırmaya katılan öğrencilerin akademik erteleme davranışları üzerinde cinsiyet anlamlı farklılık yaratırken, anne ve baba eğitim durumu, öğrenim görülen alan ve öğrenim görülen sınıf düzeyi değişkenlerinin anlamlı farklılık yaratmadıkları saptanmıştır. Öğrencilerin karar verme stilleri arasında anlamlı ilişkiler tespit edilirken, karar verme stillerinin düzeyleri ile cinsiyet, öğrenim görülen sınıf ve öğrenim görülen alan değişkenleri arasında anlamlı ilişki bulunmamıştır. Bulgular ilgili literatür verileri ile tartışılmıştır. Elde edilen bulgulara dayalı olarak öneriler geliştirilmiştir. Anahtar kelimeler: Akademik erteleme, karar verme stilleri.