Theses supervised by Prof. Dr. Kutsal Öztürk
11 theses · Karadeniz Technical University
Çocuk cezaevi iç mekanları üzerine bir inceleme
Çocukların toplum açısından önemi büyüktür. Devletin adaletine ve toplumun vicdanına teslim edilmiş suçlu çocukların yeniden toplumsallaşma sürecinde cezaevlerinin önemi büyüktür. Cezaevlerini oluşturan mekanlar bu araştırma ile incelenmiş; ihtiyaç duyulan mekanlar saptanmaya, çocukların istek ve ihtiyaçları öğrenilmeye, güvenli, sağlıklı, konforlu ve estetik mekan ve donatı tasarımları ve malzemeler saptanmaya çalışılmıştır. Çalışma altı bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde, genel literatür çalışması yapılarak, çocuk kavramı, çocuk suçluluğu kavramı nedenleri ve çeşitleri çocuk haklan, çocuklarla ilgili yasal düzenlemeler, suçlu çocuklara yönelik ıslah kurumları ve bu kurumlarda uygulanması gereken tretmanlar, mekan kavramı, çocuk mekan ve renk ilişkisi, çocuk cezaevleri planlama ve tasarım önerileri incelenmiştir. İkinci bölümde sorun belirlenmiş, çalışma amacı saptanmış, izlenen yöntemler belirtilmiştir. Üçüncü bölümde, gerekli tablo ve bulgular verilmiştir. Dördüncü bölümde elde edilen bulgular irdelenmiştir. Beşinci bölümde bulguların genel sonuçları belirlenmiş ve bunlara bağlı olarak öneriler getirilmiştir. Altıncı bölümde ise cezaevi fotoğrafları, çocuk hakları sözleşmesi ve çocuk mahkemeleri kanun hükümleri verilmiştir.Anahtar Kelimeler: Çocuk suçluluğu, Islah, cezaevi tretmanı.
Mimarlıkta analojiler üzerine estetik ağırlıklı bir inceleme
Bu çalışmanın amacı, literatür araştırması sonucu bulunan analojik mimari tasarım örneklerinin hangi tür analojiler içinde yer aldığım ve estetik değer taşıyıp taşımadığını tespit etmektir. Bu bağlamda çalışma beş ana bölüm, kaynaklar ve eklerden oluşmaktadır. Birinci bölümde, problemin tanımı ve çalışmanın amacı belirlenmiş, biçim ve biçimlendirme, estetik, beğeni, metafor vb. konular hakkında bilgi verilmiştir. İkinci bölümde, sorunun belirlenmesi, çalışmada izlenen yöntemler ve gerekçeleri, sunulmakta; mimarlıktaki analojilerin örnekleri ile aktarılması, konu ile ilgili yapılan birinci ve ikinci anket çalışmasının tanıtımı yer almaktadır. Üçüncü bölüm, kuramsal çalışmadan ve bilgisayar ortamına aktarılan ikinci anket verilerine göre, SPSS programında gerçekleştirilen, Korelesyon, Regresyon, Ki-kare, Varyans ve Cluster Analizlerinden elde edilen bulgular ve irdelemeleri, Dördüncü bölüm varılan sonuçlan, Beşinci bölüm, konu ile ilgili ilerideki çalışmalara referans olabilecek önerileri, Altıncı bölüm kaynaklan, Yedinci bölüm, birinci ve İkinci ankette kullanılan formlan, gösterilen fotoğraf örneklerini ve gerçekleştirilen analiz tekniklerinin tanımlannı içermektedir.Anahtar Kelimeler: Analoji, Mimari Analoji, Estetik, Metafor, Biçim
Estetik ve mimarlıkta kavram, kavramsal analiz , kavramlaştırma/1980 sonrası mimarlık ürünleri üzerine örneklemeler
Conceptions, Conceptual Analysis and Conceptualisation in Aesthetics and Architecture / Sampling on the Architectural Buildings after 1980 The study consists of the definitions and the contents of good, beauty and aesthetics in architectural context, besides, 20th century basic aesthetic theories, 20th century basic architectural theories, the relations between 20th century aesthetic and architectural theories. In this sense, structuralism, hermeneutics, phenomenology, behavioural aesthetic theory, semiology, ontology, linguistics, receptional aesthetic theory, and, modernism, postmodernism, deconstructivism are investigated. In exposing the relations between aesthetics and architecture, and, in criticising 20th century architecture with 20th century aesthetic theories, the method of conceptual analysis, conceptualisation is used. The stages of conceptualisation based on aesthetic theories, conceptualisation based on architectural theories, examining and discussing by the help of conceptions are improved. In the lights of the conceptions, the building examples after 1980 are examined. In this context, the study is divided into five chapters. In the first chapter, under the heading of general information, introduction to the subject, definition of the problem and the aim of the study are presented. In the second chapter, conceptual explanations on aesthetics and architecture, the theories of 20th century aesthetics and architecture are given. The methods and techniques are put forward. The third chapter includes the analysis of aesthetic and architectural theories with the method of conceptual analysis, conceptualisation, moreover, the discussions and arguments on examining the 1980s' architectural buildings by the help of the conceptions. In the fourth chapter results and conclusions, and in the fifth chapter further arguments take part for future researchers. Key Words: Aesthetics, Architecture, Theory, Conception, Conceptual Analysis, Conceptualisation, Modernism, Postmodernism, Deconstructivism. VII
K.T.Ü.kampüsü eğitim binaları fiziksel değişimi üzerine bir inceleme (1976, 1990)
insanların doğasında bulunan öğrenme olgusu, toplumların yerleşik düzene geçmeleriyle birlikte eğitim yapılarının oluşması biçiminde somutlaşmıştır. Toplumun eğitim düzeyinin yükselmesi sonucu oluşan yüksek öğretim yapıları da süreç içinde sosyo-kültürel, teknolojik, ekonomik geliş melere bağlı olarak bir büyüme ve değişme sürecine girmişlerdir. Bu tez kapsamında yüksek öğretim yapılarında süreç içinde oluşan değişimler, değişimlere neden olan faktörler ve değişimlerin bina fiziksel yapısına yansıması araştırılmış ve bütün bu unsurlar Karadeniz Teknik Üniversitesi kam pusu eğitim birimlerinde yapılan bir gözlem ve tespit çalışması ile örneklenip değerlendirilmeye gidilmiştir. Çalışma 4 ana bölümden oluşmaktadır: Birinci bölümde, çalışmanın konusu ve amacı başlığı altında konunun tanıtımı, çalışmaya yardımcı olabilecek konuyla ilgili daha önceden yapılmış çalışmalar ve çalışmanın amacı üzerinde durulmuştur. İkinci bölümde, yüksek öğretim olgusu ele alınıp üniversite yapılarının (dünyada ve ülkemizde) tarihsel süreç içinde gelişimi ve değişimi incelenmiştir. Yüksek öğretim yapılarında büyüme ve değişmeyi etkileyen faktörler;. İhtiyaçların değişimi ve eğitim yapılarına etkileri. öğrenci ve öğretim kadrosundaki artış. Organizasyonel büyümeler. Ekonomik etkenler olarak belirlenmiş ve bunlar alt başlıklar olarak da çeşitlenmiştir. Üçüncü bölümde araştırmanın sunulması yer almaktadır. Karadeniz Teknik üniversitesi kampusunun yalnızca eğitim birimlerinin yer aldığı alanda yapılan çalışmada mevcut fa kültelerin bölümlerinde 1976-1990 arasında oluşan değişimlerin son durumu saptanarak planlara işlenmiş, binaların fiziksel yapılarına yansıyan 8 değişim tipinin tüm katlar düzeyinde incelenmesi sonucu bir değerlendirmeye gidilmiştir. Bu değişim tipleri;. Yapıya dışarıdan birim eklenmesi (büyüme). Yapıya içeride birim eklenmesi. Birimlerde değişim (bölücü eleman eklenmesi ile). Parça birim eklenmesi. Birimlerde değişim (bölücü eleman yıkılması ile). Fonsiyon değişimi. Toplam sirkülasyon alanlarındaki değişim. Toplam metrekarelerde değişim olarak sıralanmıştır. Sonuç olarak, binaların fiziksel yapısına yansıyan değişimlerin en çok hangi kat ve bölümlerde, hangi değişim faktörleri üzerinde yoğunlaştığı saptanmış bu değişimlerin bina iç sirkülasyon alanlarındaki etkisinin neler olduğu belirlenmiş ve yorumlanmıştır. Dördüncü bölümde ise sonuç ve öneriler yer almaktadır.
Trabzon kenti geleneksel konut cepheleri örneğinde kullanıcı biçim tercihleri üzerine bir çalışma
ÖZET Bu çalışmada, geleneksel konut cepheleri örneğinde kullanıcı biçim tercihleri saptanarak bu biçimlerin, günümüz mimarisin de tasarım ilkeleri açısından nasıl ve ne şekilde kullanılabileceği yoruma açılmaktadır. Birinci Bölüm' de; sorunun belirlenmesi, çalışmanın amacı ve izlenilen yöntem yer almaktadır. İkinci Bölüm'de; kültür-kültürel çevre, mimari kültür-biçim ilişkileri incelenerek birbirleriyle olan etkileşimleri açıklanmaktadır. Üçüncü Bölüm'de; araştırma yer almaktadır. Araştırma genel olarak iki aşamadan oluşmaktadır, - Birinci aşamada, çalışma alanı içinde konut cephe örneklerinin belirlenmesi ve incelenmesi, - İkinci aşamada, belirlenen cephe örneklerinin denekler üzerindeki anket çalışması yeralmaktadır. Bu aşama kendi içinde iki basamaktan oluşmaktadır.. Birinci basamakta, somut cephe örnekleri (fotoğraflar) üzerinde yapılan anket çalışması ve değerlendirilmesi,. îkinci basamakta, soyut örnekler (çizimler) üzerinde yapılan anket çalışması ve değerlendirilmesi. Bilgiler, saptama ve görüşmelerle (anket tekniğiyle) elde edilmiştir. Dördüncü Bölüm'de; sonuçlar ve öneriler yeralmaktadır. V
Trabzon kenti geleneksel konutlarında konut - bahçe ilişkisi üzerine bir inceleme
Araştırmanın amacı, sağlıklı ve uyumlu bir yaşantı için konut-bahçe ilişkisi nasıl düzenlenmelidir? ölçütler belirlene bilir mi? Kısaca; dış mekânlar bilinçli olarak nasıl oluşturulabilir? sorularına bahçeler ölçeğinde yanıt aramak, çözüm getirmektir. Bu çalışmada, konut yerleşim ve yeşilin yaşantımızdaki yerinin önemi ve evrimi belirtilerek günümüze doğru gelinmiştir. Birinci Bölüm 'de, problem tanıtılmakta ve konuya yaklaşım açıklanmaktadır. İkinci Bölüm1 de, tarihsel süreç içinde konut-bahçe ilişki sinin gelişimi ve biçimlendirme ilkeleri ele alınmakta, yeşil alanların önemi ve konut yerleşimindeki faktörü belirtilmektedir. Üçüncü Bölüm' de, araştırma yer almaktadır. Geleneksel bahçeli konutlar daha çok bahçeler esas alınarak, doğrudan tesbit ağırlıklı incelenmiştir. Bahçeli konutların kendilerine özgü bazı özellikleri üzerinde durulmuştur. Konut-bahçe tipleri gruplandırılmış ve şematize edilerek belirtilmiştir. Bahçeler de yeralan herbir eleman konut-bahçe ilişkisi açısından ele alınarak açıklanmıştır. Ayrıca bahçeli konut tipleri bitkiler açısından da incelenmiştir. Dördüncü Bölüm' de, sonuçlar ve öneriler yer almaktadır.
Trabzon konutları örneğinde çocuk odaları mekan ve donatı özellikleri üzerine bir araştırma
Günümüzde çocuğa her alanda ilgi artarken bazı konularda ihmal edilmektedir. Bunlardan biri halâ çocuklara uygun bir mekanın sunulmamısıdır. Bunun nedenlerinin ne olduğu, çocuk odasının olmasının ne kadar önemli olduğu odası olan veya ol mayanları ne kadar etkilediği, uygun odanın büyüklüğü, rengi ve donatısının nasıl olması gerektiği, çocuklara hangi dönem lerde nasıl donatılar yapıldığı, çocuk odası kavramının ne zaman ortaya çıktığı, çocukların hayalindeki odanın nasıl olduğu, annenin istekleri ile çocukların isteklerinin nedenli bağdaştığı gibi sorular, soruların cevapları bu araştırma ile bulunmaya çalışılmıştır. Çalışma yedi bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde, genel literatür çalışması yapılarak, ço cuğun gelişimi, algısı, oyunu, mekânı, renkleri, ergonomisi, antropometri boyutları ve resimlerinin özellikleri çocuk oda sı ile ilgili eylem alanları, boyutları, renkleri ve düzenle me ilkeleri, çocuk donatısının tarihi, özellikleri ve dar alanlardaki çözümleri incelenmiştir. îkinci bölümde, sorun belirlenmiş, konuyu oluşturan ne denler saptanmış, çalışma amacı, çalışma alanı belirlenmesi ve izlenen yöntem belirtilmiştir. Üçüncü bölümde, yukarıdaki bölümlerin anket ve bilgisa yar bulguları verilmiştir. IVDördüncü bölümde elde edilen bulgular irdelenmiş ve tar tışılmıştır. Beşinci bölümde, bulguların genel sonuçları çıkartılmış tır. Altıncı bölümde yukarıdaki bölümlerin ışığı altında öne riler verilmiştir. Yedinci bölümde anket ve bilgisayar çalışmasının değer lendirilme tabloları, çocuk odasının fotoğrafları ve plânla rı, çocukların çizmiş olduğu hayalindeki odanın resimlerin bir bölümü sunulmuştur. Anahtar Kelimeler : Çocuk odası, donatılar, mekân, renk
Kübizm sanat akımının modern ve modern sonrası mimarlığa etkisi üzerine bir inceleme
The aim of this study, knowing that there is an interaction between arts and sciences, is to investigate the effects of cubism on modernism and post modernism (trends and periods after modernism). In this context, the study is divided into six chapters. In the first chapter, introduction to the study, definition of the problem and the aim of the study are presented. In the second chapter, under the heading of research, cubist art, the reasons of cubism, cubist periods and cubist conceptions are given. After explaining the methods and the technics, the effect of conceptions on painting and architecture are examined by the help of analysis tables. The third chapter consists of findings. In the fourth chapter, the discussion and the argument are posed. The fifth chapter includes results and conclusions. In the sixth chapter, further arguments are suggested for future researchers. Key Words: Painting, architecture, cubism, modernism, post modernism. VI
Akçaabat geleneksel konutları ve K.T.Ü. lojmanlarındaki yaşama mekanlarının "Ferahlık" faktörü açısından incelenmesi
Bu çalışmanın amacı, geleneksel ve çağdaş konutlardaki yaşama mekanlarının "ferahlık " faktörü açısından incelenmesi, açık renkli yüzeylerin, açık renkli ve küçük boyutlu donatı kullanımının iç mekanlardaki ferahlıkta etkilerinin tespit edilmesidir. Bu bağlamda, çalışma altı ana bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde giriş, problemin tanımı ve çalışmanın amacı belirlenmiş, Geleneksel ve Günümüz (Çağdaş) Konutları hakkında bilgiler verilmiştir. ikinci bölümde, yapılan çalışmalar başlığı altında Geleneksel ve Çağdaş Konutlardaki Yaşama Mekanlarının fotoğraf ve röleveleri verilmiştir. Üçüncü bölüm; yapılan çalışmalar sonucunda elde edilen bulguları, Dördüncü bölüm; irdeleme ve değerlendirme alanlarını, Beşinci bölüm; varılan sonuçları, Altıncı bölüm; ileriki çalışmalara referans olabilecek önerileri kapsamaktadır. Anahtar Kelimeler: İç Mekan, Ferahlık, Geleneksel, Türk Evi, Günümüz Konutu.
Geleneksel kent konutlarında giriş kapılarının incelenmesi
Trabzon geleneksel kent konutlarının, konut tiplerine bağlı olarak, giriş kapılarının incelenmesi üzerine yapılan bu araştırma, Trabzon'un beş mahallesinde oluşturulan örnek- lem grubu ile gerçekleştirilmiştir. Tez altı ana bölümden oluşmaktadır. Birinci bölümde, konuya giriş yapılarak, problemin tanı mı, çalışmanın amacı, araştırmada kullanılan yöntem ve tek nikler belirtilmiştir. ikinci bölümde, alan yer almaktadır. Alan çalışmasından elde edilen bilgiler, fotoğraf, ve çizimlerle sunulmuştur. Trabzon kenti geleneksel konutu, konut tiplerine bağlı olarak giriş kapısı, bahçe-giriş ve konut-giriş olmak üzere iki kı sım altında genel özellikler belirtilmiştir. üçüncü bölümde, araştırmada elde edilen bulgular ve bil gilere ait tablo çizimleri yer almaktadır. Dördüncü bölümde Trabzona "geleneksel konutun giriş kapı sı konut tiplerine bağlı olarak bahçe-kapısı ve konut-kapısı olmak üzere iki kısım altında irdelenmiştir. Beşinci bölümde, yukarıda belirtilen bölümlerin ışığı altında ulaşılan sonuçlar yer almaktadır. Altıncı bölümde, elde edilen sonuçlar doğrultusunda öne riler sunulmuştur. Anahtar Kelimeler: Geleneksel konut, cephe, kapı, sütun, mal zeme, süsleme III
Mimari analiz için temel tasarım öğe ve ilkelerinin kullanımı ile oluşturulan estetik ağırlıklı bir yöntem araştırması
Gün geçtikçe kentlerin tarihi, geleneksel değerlerinin yok olduğu, kimliksiz, birbirine benzeyen, tekdüze yapıların siluetlere hakim olduğu, yeşilin ortadan kalktığı onun yerine görsel niteliği ve estetik düzeyi düşük mimari ürünlerin giderek arttığı gözlenmektedir. Bu gidişin fark etmesi, özellikle görsel açıdan olumsuz gelişim gösteren mimari ve çevre şartlarına karşı, bu olumsuz gidişe bir anlamda çözüm olabilecek ve aynı zamanda görsel niteliği, beğeni düzeyi yüksek, belli kimliğe sahip mimari ve çevre oluşumları için katkı sağlayabilecek bir yöntemin geliştirilmesi tez problemi olarak belirlenmiştir. Temel tasarımın mimarlık eğitiminin ilk kademesinde yer aldığı ve görsel yönü ağır basan bir düşünü sistemi olduğu bilinmektedir. Ancak temel tasarımın mimarlık eğitiminin daha sonraki aşamalarında pek fazla kullanılmadığı ve uygulama ile eğitim arasında da bu yönde bir boşluğun bulunduğu fark edilmiştir. Bu nedenle, tez kapsamında amaç, biçime yönelik çalışma yapmak ve görsel niteliği yüksek çevreler oluşturmak olduğundan, önerilecek analiz yöntemini temel tasarım ilkeleri açısından ortaya koymak, hem biçimsel analizler için uygun oluşu, hem de eğitime katkıda bulunacağı düşüncesiyle yararlı görülmüştür. Çalışmada temel tasarım öge ve ilkelerini içeren iki boyutlu matrisi kapsayan analiz yöntemi geliştirilmiş, geliştirilen bu yöntem yapılan bir plot çalışma ile test edilmiştir. Çalışma sonucu elde edilen bulgular, yöntemin uygulanmasıyla herhangi bir çevrede yoğun olarak kullanılan biçim, ölçü-oran, renk, ton vb. niteliklerin elde edilebileceği ve çevre içindeki yapılaşma bütününde uyum, zıtlık, egemenlik vb. organizasyon ilkelerinin hangisinin etkili olduğunun somut olarak saptanabileceğini göstermektedir. Bu doğrultuda yöntemin gerek geleneksel, gerek tarihi, gerek çağdaş olsun tüm çevrelerde kullanılabileceği ve sokak, kent, bölge vb. bağlamda yoğun kullanılan tasarım ilkelerinin saptanıp yeni tasarımlar için değerlendiricilere sunulabileceği söylenebilir. Ayrıca, yöntemin proje derslerinde de kullanımının eğitim ve uygulama arasında bir köprü oluşturarak buradaki boşluğu doldurabileceği düşünülmektedir. Anahtar Kelimeler: Temel Tasarım, Gestalt Teori, Algı, Estetik VI