Theses supervised by Yrd. Doç. Dr. Benian Tekindal
11 theses · Gazi University
Akademik ve idari personelin sosyal ağlarda geçirdikleri sürenin incelenmesi (dokuz üniversite örneği)
İletişim teknolojilerinin gelişimi sonucu doğan yeni bir medya ortamı olarak kolay ve hızlı erişilebilirliği bakımından sosyal ağlar, bireylerin her gün ulaşabildiği, çeşitli sosyal ilişkiler içerisine girdiği, bilgi paylaşımı yaptığı ve kullanıcı sayısı hızla artan platformlardır. Sosyal ağların; bilgiye kolay ve etkin erişim sağlaması, bilgi paylaşımını mümkün kılması, sosyal ve aktif öğrenme sürecini hızlandırması gibi birey üzerindeki olumlu etkilerinin yanı sıra kullanım amacı ve süreçlerine bağlı olarak bireyin yaşamı üzerinde olumsuz sosyal, ekonomik ve psikolojik etkiler de bırakmaktadır. Bireyin iş veriminin düşmesi ve bunun sonucunda iş kalitesinin düşmesi, sosyal ağ sitelerinin uzun süreli kullanımına dayalı iletişim bozuklukları ve asosyalleşme, güvenilir ve bilimsel bilgi kaynaklarına erişimin zorlaşması, bireyin ve çevresinin yaşamını olumsuz bir biçimde etkileyebilmektedir. Bu bağlamda bu çalışmada, sosyal ağ ve üniversite ilişkisini; devlet üniversitelerindeki akademik ve idari personelin sosyal ağlarda geçirdikleri süreleri inceleyeceğiz.
Bilişim suçları ve üniversite lisans öğrencilerinin bilişim suçlarına yönelik görüşleri
Bilişim sistemlerinin hayatımızda yaygın olarak kullanılmasıyla birçok alanda köklü değişiklikler meydana gelmiştir. Teknolojinin yaptığı değişim sosyal hayatımızı oldukça kolaylaştırmasına rağmen bir takım güvenlik sorunlarına da sebep olmuştur. Teknoloji suç işlemeyi kolaylaştırmış ve bilişim suçlarının ortaya çıkmasına sebep olmuştur. Bu çalışmada Türkiye'deki bilişim suçu istatistikleri incelenmiş, en çok işlenen suç tipleri ve bu suçların hangi yöntemlerle işlendikleri ortaya konmuştur. En çok işlenen suç olan kredi kartı ve banka kartları sahteciliği ve dolandırıcılığı suçu ayrıntılı olarak yöntemleriyle birlikte açıklanmıştır. Bilişim suçlarını gerek suçlu gerekse muhtemel hedef kitle açısından inceleyebilmek maksadıyla, bu suçlara yönelik üniversite öğrencilerinin tutumları incelenmiş ve bu suçu işleyen hükümlülerin görüşleri değerlendirilmiştir. Sonuç olarak da bilişim suçları ile mücadelede toplumsal ve kurumsal farkındalığın artırılması ile alınması gereken tedbirler hususunda öneriler getirilmiştir.
Mobil öğrenme ve web destekli öğrenme yöntemlerinin karşılaştırılması (Sinop Üniversitesi Gerze Meslek Yüksekokulunda bir uygulama)
Bu çalışmada mobil öğrenme ve web destekli eğitim konuları ele alınmış ve eğitim açısından etkileri değerlendirilmiştir. Eğitim açısından etkilerini araştırmak için Sinop Üniversitesi Gerze Meslek Yüksekokulu öğrencilerinden basit tesadüfi örnekleme yöntemi ile 89 öğrenci seçilmiştir. Seçilen 89 öğrenciden olasılıklı örneklem yöntemlerinden basit rastgele örnekleme yöntemi ile gruplar ikiye ayrılmıştır. Seçilen öğrencilerin mobil öğrenme ile eğitime katılmaları, geriye kalan öğrencilerin ise web destekli eğitime katılmaları üzerinden hareketle bağımsız iki grup oluşturulmuştur. Bu gruplar, bilgisayar donanım birimleri konusunun öğrenilmesini desteklemek için oluşturulan web destekli eğitim ve mobil öğrenme sayfalarını istedikleri zaman ziyaret etmişlerdir.Aldıkları eğitimi desteklemek amacıyla oluşturulan bu iki uzaktan eğitim yönteminin öğrenciler üzerindeki etkisi ve hangi yöntemin daha etkili olduğu araştırmanın temel problemi olmuştur.Bu problemi araştırmak için web destekli eğitim sayfaları ve mobil öğrenme sayfaları oluşturulmuştur. Sayfalar öğrencilerin her zaman ulaşması için www.erhansur.com alan adı altına atılmıştır.Öğrencilerin oluşturulan uzaktan eğitim sayfalarına girmeleri sonucu yapılan testlerde sonuç olarak, uzaktan eğitim destek sayfaları başarıyı olumlu yönde etkilendiği sonucuna ulaşılmıştır. İki gruptaki öğrencilerinde ortalamaları yükselmektedir. Web destekli eğitim grubundaki öğrencilerin ortalamaları mobil öğrenme grubundaki öğrencilere göre daha çok artmıştır, ancak bu artış farklılığı istatistiksel olarak önemli bir farklılık yaratmamaktadır. Her iki grubunda aldıkları uzaktan eğitim yöntemine karşı tutumları olumlu yöndedir ve aldıkları eğitimden sonra tutumlarındaki değişme istatistik olarak önemli bir sonuç değildir.
Görme engelliler için bilgisayar kullanımının etkinleştirilmesi, erişilebilirlik ve bir türkçe hece tabanlı konuşma sentezleme sisteminin geliştirilmesi
Bu çalışma, görme engellilerin bilgisayar kullanmalarını etkinleştirmeyi amaçlamaktadır. Görme engelliler, bilgisayarı normal bireyler gibi kullanamazlar. Bilgisayarı kullanmak için engellerine yönelik geliştirilmiş destek teknolojilere ihtiyaç duyarlar ve en büyük yardımcıları konuşma sentezleme yazılımlarıdır. Ancak görme engelli bireylerin internete ulaşmaları için bu yazılımlar da tek başına yeterli değildir. Görme engelliler internette bulunan içeriğe ulaşabilmek için konuşma sentezleme teknolojilerinin yanında erişilebilir internet sayfalarına ihtiyaç duyarlar. Bu nedenle, erişilebilirlik ve konuşma sentezleme konuları bir bütün olarak değerlendirilmiştir. İnternet erişilebilirliği konusuna yönelik olarak öncelikle kuramsal temellere yer verilmiş ve Türkiye'de yayın yapan bazı büyük şirket ve kurumların internet sayfaları WCAG erişilebilirlik standartlarına göre değerlendirilerek erişilebilirlik seviyeleri incelenmiştir. Elde edilen veriler farklı iki ülkenin verileri ile nitel olarak analiz edilmiştir. Yapılan analiz sonucunda, Türkiye'deki internet erişilebilirliği seviyesine ilişkin önemli saptamalar yapılmıştır. Konuşma sentezleme konusuna yönelik olarak ise; daha kolay ve daha pratik kesimleme ve etiketleme yapısı sunan, parça tabanlı ardışık eklemeli(concatenative) konuşma sentezleme tekniği kullanılan bir hece tabanlı Türkçe metinden konuşma sentezleme(MKS) yazılımı geliştirilmiştir. Girdi metni, yazılım içine entegre edilen Türkçe heceleme algoritması ile hecelere ayrılarak ses sinyallerine dönüştürülmektedir. Yapılan doğrulama ve geçerleme çalışmaları sonucunda yazılımda üretilen konuşmanın kalitesi MOS benzeri bir derecelendirmeden 5 üzerinden 3,7 puan almıştır.
Havaalanlarında çalışan meteoroloji personeline uzaktan eğitim yöntemi ile hizmet içi eğitim verilmesi ve sonuçlarının değerlendirilmesi
Bu çalışmada hizmet içi eğitimin sınıf ortamında verildiği bir kurumda, hizmet içi eğitimin uzaktan eğitim yöntemiyle verilmesi için portal geliştirilmiş ve geliştirilen portal, havaalanlarında çalışan kurum personeline uygulanarak, sonuçlar istatistik olarak değerlendirilmiştir.Geliştirilen özgün portalda, ders içeriğinin, anketlerin, sınavların hazırlanmasında ve sınav sonuçlarının değerlendirilmesinde yeni bir yapı ortaya konulmuştur. Portal, PHP programlama dili ile hazırlanmış, ihtiyaç duyulan bazı yerlerde javascript kodları kullanılmıştır. Veritabanı yönetim sistemi olarak MySql tercih edilmiştir.Araştırma örneklemini Meteoroloji Genel Müdürlüğü'nden 33 personel oluşturmaktadır.Kullanıcıların internet yeterlilik düzeylerini ve web tabanlı eğitime bakış açılarını ölçmek amacıyla, gerekli geçerlilik ve güvenirlilik çalışmaları tamamlanan ?İnternet Yeterlilik Düzeyi Anketi? ve ?Web Tabanlı Öğretim Tutum Ölçeği? uygulanmış, elde edilen veriler ?Bağımlı İki Grup t-Testi?, ?Bağımsız İki Grup t-Testi?, ?Tek Yönlü Varyans Analizi? metotları kullanılarak analiz edilmiş, analiz sonuçları açıklanmıştır. Ayrıca kullanıcıların portal hakkındaki görüşlerini öğrenmek amacıyla ?Portal Kullanımı? ve bir tane açık uçlu sorudan oluşan ?Portal Hakkındaki Görüşler? anketleri uygulanmıştır.?Web Tabanlı Öğretim Tutum Ölçeği?ne ait analizler sonucunda havaalanı personelinin web tabanlı öğretmeye karşı olumlu tutuma sahip oldukları belirlenmiştir. Portal, personelin web tabanlı öğretime karşı tutumlarında değişiklik yapmamıştır. ?İnternet Yeterlilik Düzeyi Anketi?ne ait analiz sonuçları, personelin internet yeterliliğine sahip olduğunu ortaya koymuştur. Portal, personelin internet yeterlilik düzeylerinde değişiklik yapmıştır.Havaalanı çalışanları hizmet içi eğitimin uzaktan eğitim yoluyla verilmesine olumlu bakmaktadırlar. Hazırlanmış olan portal kullanım kolaylığı ve ihtiyacı karşılaması yönüyle başarılı bulunmuş, kurumda kullanılmasına olumlu bakılmıştır.
Yapay zeka uygulamalarında kullanılan arama algoritmalarının kıyaslanması
Arama islemi yapay zeka alanın önemli bir parçasıdır. Bir problemin çözümü için aramak ve en uygun çözümü bulmak gerekir. Genel olarak arama algoritmaları iki ana baslık altında toplanmıstır. Bunlar; uninformed ve informed aramalardır. Uninformed aramalara kör aramalar da denmistir. Bunun sebebi arama yaparken herhangi bir bilgi kullanmamasıdır. Bu arama algoritmaları; Breadth-first search, Depthfirst search, Bidirectional (BF) Search`dır. Informed algoritmaları ise arama yaparken daha basarılı olmaktadır. Bunun sebebi arama yaparken bazı bilgileri kullanmasıdır. Bu arama kategorisine sezgisel (heuristic) aramalar da denmektedir. Bu kategorideki algoritmalar Bestfirst -Greedy arama, A* Aramalar örnek olarak verilebilir. Arama algoritmalarının çalısmalarını incelemek için birbirleriyle kıyaslama islemi yapılmıstır. Arama algoritmalarının birbirleriyle kıyaslanması için 8-puzzle problemi kullanılmıstır. Kıyaslama islemi için tam rasgele ve mantıksal rasgele yöntemleri kullanılarak 1000`er adet 8-puzzle baslangıç durumu örnegi olusturulmustur. Bu olusturulan örnekler 5 dakikalık süre içerisinde BFS, DFS ve A* algoritmaları tarafından, hedef duruma ulasmak üzere çözümlendirilmeye çalısılmıs ve çözüm için açtıkları durum sayıları bir metin dosyasına kayıt edilmistir. Elde edilen sonuçlar tek yönlü varyans analizi teknigi ile analize tabi tutulmustur. Farklı grupların tespitinde ise Tukay testi kullanılmıstır. Oranların karsılastırılmasında ise Z testi kullanılmıstır. Bu çalısmanın esas amacı arama algoritmalarından en çok kullanılan BFS, DFS ve A* algoritmalarının etkinliginin arastırılması ve birbirleriyle kıyaslamaktır.
Bulanık AHS yöntemi ile fen bilimleri enstitüleri için master öğrencisi seçimi
Bu tezde, yüksek lisans öğrencisi seçimi problemi ele alınmıştır. Bu karar probleminin çözümünde mevcut durumun yanı sıra çok kriterli karar yöntemleri olan AHS ve Bulanık AHS algoritmalar, da uygulanmıştır. Öğrenci seçimi bir süreçtir ve bu süreçte mülakat önemli bir yer tutmaktadır. Değerlendirme sırasında Bulanık AHS yönteminin kullanımı klasik yöntemlerin aksine, insana özgü karşılaştırma kriterleri olan dilsel ifadelerin de kullanılabilmesini sağlamıştır. Örnek çapı 2000 aday olarak belirlenmiştir. Çalışmada simülasyon yöntemi ile tesadüfi olarak her üç metotda da aday puanları üretilmiş, üretilen bu puanların Z değerleri ve rankları hesaplanmıştır. Daha sonrada her bir adaya ait rank değerlerine sınıf içi korelasyon analizi ve korelasyon analizi teknikleri uygulanarak, kullanılan yöntemlerin öğrenci seçimi işleminde karşılaştırılma sonuçları ve değerlendirmeler verilmiştir. Anahtar Kelimeler : Analitik hiyerarşi süreci (ahs), bulanık ahs, yüksek lisans
E-dönüşümler için web sayfalarının kod düzenlerini kıyaslama ve tasarlama teknikleri
dönüşümde, web sayfalarının hazırlanması sürecinde, programlamatekniklerinin uygulanması gerek kullanıcılar gerekse de özel sektör vekamu sektörleri açısından büyük kolaylıklar sağlamaktadır. Klasik websayfalarında kullanılan statik içeriklerin dinamiğe dönüştürülmesi vetüm sektörlerin işlerini bu platform üzerinde sürdürmesi tüm maliyetlerive harcanan zamanı azaltmaktadır. Bu çalışmada, nesne tabanlıprogramlama, standart programlama ve fonksiyonel-prosedürselprogramlama teknikleri ile geliştirilen ve e-dönüşümlerde sıklıklakullanılan veritabanlarıyla etkileşime geçme, dosya sistemleri, ağ veprotokol fonksiyonları, anlamlı grafikler üretme işlemlerini kapsayankod düzenleri, dinamik programlama yöntemi çerçevesinde ve PHP webprogramlama diliyle hazırlanarak çeşitli platformlarda performanstestine tabi tutulmuştur. Her bir işlem için geliştirilen kod düzenleri,donanımı ve sistem yazılımları farklı olan üç adet sunucu bilgisayarda1000'er kez çalıştırılmıştır. Kod düzenlerinin çalıştırılması sonucunda,performansı belirlemek için her adımda kodların çalışma süreleri mikrosaniye cinsinden elde edilmiş ve sunucu bilgisayarlarda depolanmıştır.Kod düzenlerine, internet kullanım yoğunluğunun etkisini belirlemek veelde edilen sonuçları güvenli hale getirmek için internet kullanımının enyoğun olduğu varsayılan 09:00-16:00 ve en seyrek olduğu varsayılan02:00-06:00 saatlerinde örnek işlemler, toplam iki defa çalıştırılmıştır.Elde edilen sonuçlar, faktöriyel düzende varyans analizi tekniğiyleistatistiksel analize tabi tutulmuştur. Bu çalışmanın esas amacı etkili e-dönüşümlerin gerçekleşmesini sağlamak için belirli araçlarla dinamikweb programlama tekniklerini geliştirmek, bunun için oluşturulan koddüzenlerini kıyaslamak ve web sayfalarının e-dönüşüm açısındantasarlanma tekniklerini belirlemektir.Bilim Kodu : 702.3.006Anahtar Kelimeler : E-dönüşüm, kod düzeni, web sayfası, tasarımSayfa Adedi : 134Tez Yöneticisi : Yrd. Doç. Dr. Benian TEK NDAL
Elektronik belediye sisteminde tahsilat ve yönetişim modeli
Bu tezde, elektronik belediyecilik yöntemleri kullanılarak tüm vergilerin tahsilatınıninternet üzerinden yapılması sağlanmış olup, bunun için bir model oluşturulmuştur. E-devlet ve e-belediye kavramları açıklanmıştır ve Türkiye'de ve dünyada elektronikbelediyeciliğin geldiği durum incelenmiştir.Bu çalışmada, yönetişimin etkin olmasında rol oynayan ilkeler, yapılan düzenlemelerinetki değerlendirmeleri, vatandaşa hizmet sunumunda izlenen yol, kamu yararıanlayışının korunması ve kamunun hedeflerine ulaşmasında vatandaşın misyonu gibifaktörler ele alınmıştır.Belediyelerin elektronik işlemlerdeki özelliklerine değinilmiş olup ödeme metodu olarakkredi kartı kullanılması benimsenmiştir. Daha sonra vergi tahsilatında kullanılanveriler analiz edilmiştir. Son olarak web programlama dili ile vergi tahsilatı uygulamasıyazılmıştır.
Web destekli Pascal öğretimi
WEB DESTEKLİ PASCAL ÖĞRETİMİ (Yüksek Lisans Tezi) Emine CABİ GAZİ ÜNİVERSİTESİ FEN BİLİMLERİ ENSTİTÜSÜ June 2002 ÖZET Bu çalışmada, Web(World Wide Web) destekli öğretim alanındaki gelişmeler ve yapılan çalışmalar incelenerek, Pascal'a giriş dersinin etkin ve verimli öğretimi amacıyla, örnek Web sitesi oluşturulmuş ve uygulamaya konulmuştur. Eğitimde Web'in kullanılması ile ilgili gelişmeler, Web destekli öğretimin olumlu yönleri, öğretim amaçlı Web sayfalarının hazırlanması ve kullanılan yazılımlar konularına değinilmiştir. Örnekte, Pascal'a giriş dersi için ders materyali, öğrenci ile etkileşimi sağlayacak alıştırma/soru türleri, duyuru panosu bulunmaktadır. Pascal programlama dilinde yazılan eksik veya hatalı programlar, hata ayıklama, boşluk doldurma bölümüne yerleştirilmiştir. Böylece, programlama dilinin özellikleri doğrultusunda hata kontrolü yapılarak, doğru sonuca ulaşılmaktadır. Ayrıca test soruları ve bölüm sonu soruları da yer almaktadır. Öğrencilere örnek site ile ilgili uygulanan anket formundan elde edilen bulgulara ve örneğin uygulanması süreci içerisindeki gözlemlere dayanılarak Web destekli Pascal öğretimi öğrenmeye önemli katkı sağlamaktadır. Çalışmanın sonunda daha etkin ve verimli Web sitesi hazırlanması konusunda öneriler bulunmaktadır. Bilim Kodu Anahtar Kelimeler Sayfa Adedi Tez Yöneticisi 619.02.01 Web, Web destekli öğretim, bilgisayar destekli öğretim, uzaktan öğretim, PHP, MySQL. 137 Yrd. Doç. Dr Benian TEKİNDAL
Çevrim içi sınav sistemine ilişkin öğretmen görüşleri
Bu tez çalışması, sınıf içi eğitiminde kullanılması önerilen çevrim içi sınav sistemi hakkında öğretmenlerin görüşlerini tespit etmek amacıyla yapılmıştır. Uygulama Ankara ili Mamak Battalgazi Endüstri Meslek Lisesinde gerçekleştirilmiş ve öğretmenlere anket formları dağıtılmıştır. Anket formları kişisel özelliklerin belirlenmesi ve çevrim içi sınav sistemi değerlendirilmesine yönelik sorulan içeren iki bölümden oluşmaktadır. Çevrim içi sınav sisteminin değerlendirilmesine yönelik sorular hazırlık, uygulama, değerlendirme aşamalarından oluşmaktadır. Öğretmenlerin kişisel özelliklerini yansıtan veriler, frekans ve yüzde şeklinde tablolaştırılmış ve yorumlanmıştır. Çevrim içi sınav sisteminin değerlendirilmesine yönelik sorularla kişisel değişkenler arasındaki fark! ılık! arın karşılaştırılmasında ki-kare yöntemi ile istatistiksel analizleri yapılmıştır. Elde edilen bulgulara göre, çevrim içi sınav sistemi değerlendirme anketinde hazırlık ve uygulama aşamalarındaki soruların kişisel özelliklere bağımlı olduğu ve sonuçta, çevrim içi sınav sistemine yönelik hizmet içi eğitim faaliyetleri ile öğretmenlerin bu sınav sistemi ile ilgili bilgi ve tecrübelerinin artırılmasının eğitim-öğretim süreçlerine katkılar sağlayacağı söylenebilir.Anahtar Kelimeler : Çevrim İçi Sınav Sistemi, Ölçme Değerlendirme